حجتالاسلام مهدی پناهی مدیر ارتباط با سازمانها و نهادهای حاکمیتی مرکز ارتباطات حوزه و نظام حوزههای علمیه، در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری حوزه ، با تأکید بر اینکه حجاب را نباید صرفاً به عنوان یک محدودیت ظاهری تلقی کرد، گفت: حجاب در نگاه دینی، صیانت از عزت، کرامت و عفت انسان است و میتواند زمینهساز شکلگیری جامعهای مبتنی بر شخصیت، معنویت و ارزشهای انسانی باشد.
وی با اشاره به اهمیت مسئله حجاب اظهار کرد: برای فهم درست مسئله حجاب، باید از این پرسش آغاز کرد که انسان چه میزان برای کرامت و شخصیت درونی خود ارزش قائل است و آیا حاضر است از این سرمایه ارزشمند صیانت کند.
مدیر ارتباط با سازمانها و نهادهای حاکمیتی مرکز ارتباطات حوزه و نظام افزود: عزت، کرامت و عفت، از جمله ارزشهایی است که خداوند متعال در وجود انسان قرار داده و حجاب را میتوان یکی از جلوههای صیانت از این سرمایه انسانی دانست؛ بنابراین نباید حجاب را صرفاً به عنوان یک امر ظاهری و محدودکننده مورد ارزیابی قرار داد.
حجاب؛ محدودیت یا صیانت از ارزش انسان؟
وی با طرح این پرسش که «چرا حجاب؟»، ادامه داد: گاهی حجاب به عنوان محدودیتی تحمیلی معرفی میشود، در حالی که اگر با نگاه عمیقتری به مفهوم آن توجه کنیم، میتوان دریافت که بسیاری از محدودیتهای ظاهری در حقیقت برای حفاظت از یک ارزش بزرگتر ایجاد میشوند.
حجتالاسلام پناهی با استفاده از یک مثال توضیح داد: همانگونه که یک اثر هنری ارزشمند در موزه برای حفاظت در شرایط مناسب قرار میگیرد یا یک شیء گرانبها در محفظهای ویژه نگهداری میشود، حجاب نیز در نگاه دینی میتواند به عنوان نوعی صیانت از ارزش و کرامت انسان مورد توجه قرار گیرد.
وی تصریح کرد: بر اساس این نگاه، ارزش زن نباید به ظاهر و میزان جلب توجه دیگران وابسته باشد، بلکه شخصیت زن در علم، اخلاق، ایمان، توانمندی و ویژگیهای انسانی او تعریف میشود.
مدیر ارتباط با سازمانها و نهادهای حاکمیتی مرکز ارتباطات حوزه و نظام خاطرنشان کرد: جامعهای که ارزش زن را عمدتاً بر اساس ظاهر، جذابیتهای جسمانی و میزان دیدهشدن او ارزیابی کند، در حقیقت از ابعاد عمیق شخصیت انسان فاصله گرفته است؛ در مقابل، فرهنگ حجاب تلاش میکند نگاه جامعه را از ظاهر انسان به شخصیت، کرامت و ارزشهای درونی او معطوف کند.
حجاب؛ مقابله با نگاه مصرفی به زن
وی با اشاره به تأثیر فرهنگ مصرفگرایی بر مسئله حجاب و پوشش اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که در دنیای امروز باید مورد توجه قرار گیرد، تبدیل شدن انسان و بهویژه زن به ابزاری برای تبلیغات و مصرف است.
حجتالاسلام پناهی افزود: در بخشهایی از نظام تبلیغاتی و رسانهای جهان، از تصویر زن برای فروش کالا، جذب مخاطب و افزایش مصرف استفاده میشود و الگوهای خاصی از زیبایی نیز به صورت مستمر به مخاطبان عرضه میشود.
وی ادامه داد: این روند میتواند انسان را وارد رقابتی پایانناپذیر برای رسیدن به استانداردهای ظاهری و زیبایی غیرواقعی کند و در نتیجه، فشار روانی و اجتماعی قابل توجهی بر افراد وارد شود.
مدیر ارتباط با سازمانها و نهادهای حاکمیتی مرکز ارتباطات حوزه و نظام با بیان اینکه حجاب میتواند نوعی مقاومت فرهنگی در برابر این نگاه مصرفی باشد، گفت: حجاب در این معنا، صرفاً یک پوشش ظاهری نیست، بلکه میتواند بیانگر این رویکرد باشد که انسان نمیخواهد شخصیت و ارزش خود را به تأیید دیگران و میزان دیدهشدن وابسته کند.
وی تأکید کرد: انسان مؤمن تلاش میکند معیار زندگی خود را رضایت الهی قرار دهد و اجازه ندهد که هویت و شخصیت او در چارچوب نگاههای سطحی، تبلیغاتی و مصرفمحور تعریف شود.
حجاب؛ انتخابی برای حفظ حریم و کرامت
حجتالاسلام پناهی در ادامه با اشاره به مفهوم اختیار و قدرت در مسئله حجاب اظهار کرد: باید درباره این موضوع نیز تأمل کرد که آیا حفظ حریم شخصی و تعیین حدود ارتباط دیگران با انسان، به معنای محدودیت است یا میتواند نشانهای از اختیار و قدرت فرد در مدیریت حریم شخصی خود باشد.
وی افزود: زن و دختر مسلمان با انتخاب پوشش، در حقیقت میتواند مرزهای حریم شخصی خود را تعریف کند و نشان دهد که ارزش او فراتر از ظاهر جسمانی و نگاه دیگران است.
مدیر ارتباط با سازمانها و نهادهای حاکمیتی مرکز ارتباطات حوزه و نظام تصریح کرد: حجاب نباید به عنوان دیواری برای جدایی زن از جامعه تلقی شود، بلکه میتواند در کنار حضور اجتماعی، علمی، فرهنگی و اقتصادی زنان، زمینه صیانت از حریم شخصی و کرامت آنان را فراهم کند.
وی ادامه داد: زن مسلمان میتواند در عرصههای مختلف اجتماعی حضور فعال داشته باشد و در عین حال، هویت و حریم انسانی خود را حفظ کند؛ از این منظر، حجاب به معنای حذف زن از جامعه نیست، بلکه میتواند در چارچوب یک الگوی فرهنگی، نحوه حضور اجتماعی او را با ارزشهای مورد اعتقادش هماهنگ کند.
ضرورت تبیین حجاب با زبان اقناع و آگاهی
حجتالاسلام پناهی با تأکید بر ضرورت توجه به شیوه صحیح تبیین مسئله حجاب، گفت: نباید حجاب را صرفاً با ادبیات دستوری و خشک برای نسل جدید تبیین کرد، بلکه لازم است فلسفه، آثار و کارکردهای آن با زبان قابل فهم، منطقی و اقناعی برای جامعه، بهویژه نوجوانان و جوانان، تشریح شود.
وی خاطرنشان کرد: نسل امروز نیازمند گفتوگو و شنیدن استدلال است و در مواجهه با مسائل فرهنگی باید بتواند چرایی یک موضوع را درک کند؛ بنابراین، اگر قرار است فرهنگ حجاب در جامعه تقویت شود، باید در کنار بیان حکم شرعی، درباره مفاهیمی همچون کرامت انسانی، امنیت روانی، هویت، خانواده، سبک زندگی و آثار اجتماعی نوع پوشش نیز گفتوگو شود.
مدیر ارتباط با سازمانها و نهادهای حاکمیتی مرکز ارتباطات حوزه و نظام افزود: حجاب زمانی میتواند به یک فرهنگ پایدار تبدیل شود که فرد نسبت به آن شناخت و باور پیدا کند و آن را صرفاً یک الزام بیرونی نداند.
وی با اشاره به نقش خانواده، مدارس، حوزههای علمیه، دانشگاهها و مجموعههای فرهنگی در این زمینه گفت: تقویت فرهنگ حجاب نیازمند یک اقدام هماهنگ فرهنگی و تربیتی است و نمیتوان انتظار داشت که یک نهاد به تنهایی مسئولیت این موضوع را بر عهده بگیرد.
حجاب؛ پیوند میان زیبایی و معنویت
حجتالاسلام پناهی با بیان اینکه زیبایی در فرهنگ اسلامی نفی نشده است، اظهار کرد: مسئله اصلی این است که زیبایی چگونه معنا و در چه چارچوبی تعریف شود.
وی گفت: نگاه دینی تلاش میکند زیبایی را از یک مفهوم صرفاً ظاهری فراتر برده و میان زیبایی، شخصیت، اخلاق، ایمان و کرامت انسانی پیوند برقرار کند.
مدیر ارتباط با سازمانها و نهادهای حاکمیتی مرکز ارتباطات حوزه و نظام ادامه داد: اگر حجاب با آگاهی، انتخاب و معرفت همراه شود، میتواند برای فرد به نمادی از هویت و باورهای او تبدیل شود؛ بنابراین لازم است به جای ارائه تصویری صرفاً سلبی از حجاب، ابعاد مثبت و هویتی آن نیز برای جامعه تبیین شود.
وی تأکید کرد: حجاب در نگاه دینی، نه به معنای ترس از جامعه و نه به معنای انزوا از فعالیتهای اجتماعی است، بلکه میتواند بخشی از سبک زندگی مؤمنانه و راهی برای حفظ حریم و کرامت انسان باشد.
لزوم تقویت نگاه فرهنگی به مسئله حجاب
حجتالاسلام پناهی با تأکید بر اینکه مسئله حجاب نیازمند نگاه فرهنگی و تربیتی است، اظهار کرد: برای گسترش فرهنگ عفاف و حجاب، باید زمینههای معرفتی و فرهنگی آن در جامعه تقویت شود و افراد، بهویژه نسل جوان، بتوانند ارتباط میان حجاب و مفاهیمی همچون کرامت، هویت، آرامش و معنویت را درک کنند.
وی افزود: جامعه اسلامی باید به گونهای عمل کند که زن در آن نه به عنوان یک کالا و ابزار تبلیغاتی، بلکه به عنوان انسانی برخوردار از کرامت، شخصیت، استعداد و نقش مؤثر اجتماعی دیده شود.
مدیر ارتباط با سازمانها و نهادهای حاکمیتی مرکز ارتباطات حوزه و نظام خاطرنشان کرد: حجاب در این نگاه، بخشی از منظومه عفاف و کرامت انسانی است و تقویت آن نیازمند همراهی خانوادهها، نهادهای آموزشی، دستگاههای فرهنگی و رسانههاست.
وی با بیان اینکه تبیین صحیح حجاب باید بر پایه محبت، آگاهی و اقناع صورت گیرد، گفت: هدف از ترویج حجاب، صرفاً تغییر ظاهر افراد نیست، بلکه باید به دنبال تقویت فرهنگ کرامت انسانی و ایجاد جامعهای باشیم که در آن شخصیت انسانها بر اساس علم، اخلاق، ایمان، توانمندی و هویت آنان ارزیابی شود.
حجتالاسلام پناهی در پایان ابراز امیدواری کرد که با تقویت گفتوگوهای فرهنگی و ارائه تبیینهای دقیق و منطقی درباره فلسفه عفاف و حجاب، زمینه برای درک عمیقتر این موضوع در میان نسل جوان فراهم شود و فرهنگ صیانت از کرامت انسانی در جامعه گسترش یابد.
انتهای خبر/
نظر شما