راز اعجاز سوره کوثر؛ وعده‌ای که پیش از تولد حضرت زهرا(س) نازل شد

به گزارش خبرگزاری حوزه، حجت‌الاسلام ملکی، قائم‌مقام حوزه علمیه قم، به تبیین معارف سوره مبارکه کوثر و جایگاه والای حضرت زهرا(س) در قرآن کریم پرداخت.

بسم الله الرحمن الرحیم

یکی از سُور و نشانه‌هایی که مختص حضرت زهرای مرضیه سلام‌الله‌علیهاست، سوره مبارکه کوثر است؛ کوچک‌ترین سوره قرآن و در عین حال، پرمحتواترین سوره آن. علت پرمحتوا بودن این سوره آن است که موضوع سوره مبارکه کوثر، حضرت زهرای مرضیه سلام‌الله‌علیهاست.

همه مفسران، اعم از شیعه و سنی، درباره نزول این سوره و شأن نزول آن اتفاق نظر دارند و اختلافات موجود، جزئی است. ماجرا به زخم‌زبان‌هایی بازمی‌گردد که عاص بن وائل و افرادی مانند او، که کینه پیامبر عظیم‌الشأن را در سینه داشتند، به ایشان می‌زدند. پیامبر عظیم‌الشأن دو فرزند پسر خود، عبدالله و ابراهیم، را از دست داده بودند. این افراد با استفاده از این مسئله، چنین تعابیری را به کار می‌بردند که پیامبر اجاق‌کور شده است، «اَبْتَر» است و دیگر نسل و عقبه‌ای ندارد و ادامه‌دهنده‌ای برای او باقی نمانده است.

خدای سبحان برای تسلای قلب نازنین پیامبر عظیم‌الشأن، این سوره را نازل کرد و فرمود: «إِنَّا أَعْطَیْنَاکَ الْکَوْثَرَ».

نخستین نکته در این آیه آن است که ضمیر متکلم مع‌الغیر، یعنی «إِنَّا»، به کار رفته است. همه مفسران می‌فرمایند هرگاه سخن از موضوعی باعظمت باشد، خدای سبحان از این تعبیر استفاده می‌کند. «إِنَّا» یعنی «ما»؛ ما به تو کوثر را عطا کردیم.

از نظر واژه‌شناسی، تعبیر «أَعْطَیْنَا» با «آتَیْنَا» تفاوت بسیار دارد. اینکه گفته شود «ما دادیم» یا اینکه گفته شود «ما عطا کردیم»، از نظر عظمت و محتوا با یکدیگر متفاوت است. بنابراین، همین تعبیر «أَعْطَیْنَا» نیز بر عظمت این عطا دلالت دارد.

نکته دیگر آن است که در این آیه، تعبیر «إِنَّا أَعْطَیْنَا» به کار رفته است؛ یعنی «ما به تو عطا کردیم». این تعبیر، بر عظمت بیشتری دلالت دارد؛ گویی خدای سبحان می‌فرماید: من و فرشتگانم و همه عواملی که زیر نظر من هستند، به تو عطا کردیم. چه چیزی را عطا کردیم؟ کوثر را. ما کوثر را به تو عطا کردیم تا این زخم‌زبان‌ها، که گاهی از ضربه شمشیر نیز مؤثرترند، در تو اثر نگذارند.

نکته قابل توجه دیگر، استفاده از فعل ماضی در عبارت «إِنَّا أَعْطَیْنَاکَ الْکَوْثَرَ» است. خدای سبحان در این آیه با فعل ماضی می‌فرماید: ما به تو عطا کردیم؛ در حالی که در آن زمان، حضرت زهرای مرضیه سلام‌الله‌علیها هنوز به دنیا نیامده بودند.

در قرآن کریم، گاهی برای بیان تحقق قطعی یک امر در آینده، از صیغه ماضی استفاده می‌شود؛ مانند تعبیر «أَتَی أَمْرُ اللَّهِ». قیامت هنوز محقق نشده است، اما در قرآن با فعل ماضی از آن یاد می‌شود؛ یعنی آن امر قطعاً محقق خواهد شد.

بنابراین، اینکه خدای سبحان می‌فرماید «ما در گذشته به تو عطا کردیم»، به این معناست که این عطا قطعاً تحقق خواهد یافت. ازاین‌رو، یکی از وجوه اعجاز این سوره، خبر غیبی آن است؛ خبری که خدای سبحان پیشاپیش به پیامبر عظیم‌الشأن خود داد و فرمود: ما به تو عطا کردیم؛ یعنی قطعاً به تو عطا خواهیم کرد. چه چیزی را عطا می‌کنیم؟ کوثر را.

مشاهده فیلم: