حجتالاسلام والمسلمین فرجالله هدایتنیا، استاد پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در مشهد در حاشیه کرسی ترویجی نقد و بررسی مسائل مهریه در پرتو تنظیمگری دولت در مدرسه عالی فقاهت عالم آل محمد، با اشاره به آغاز سال تحصیلی حوزههای علمیه و ورود طلاب جدید، مهمترین رسالت نخبگان حوزوی و دانشگاهی را کمک به کارآمدی نظام در مدیریت مشکلات و چالشهای کشور دانست و بر ضرورت پیوند بیشتر حوزه با مسائل واقعی جامعه تأکید کرد.
وی در پاسخ به پرسش خبرنگار خبرگزاری حوزه درباره رسالت امروز نخبگان حوزوی و دانشگاهی و همچنین پیامی که اساتید حوزه باید برای طلاب تازهوارد، با توجه به تحولات و حوادث سال گذشته، تبیین کنند، اظهار داشت: به گمان من مهمترین مسئله، کمک به کارآمدی نظام در مدیریت مشکلات و چالشهای آن است و این موضوع از جمله وظایف نخبگان به شمار میرود.
حجت الاسلام والمسلمین هدایتنیا افزود: هر طرحی که قرار است برای مدیریت مشکلات کشور به قانون تبدیل شود یا الزام حقوقی پیدا کند، قاعدتاً باید از سوی مراکز علمی مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد؛ این بررسی هم باید از جهت مبانی نظری طرح و هم از نظر قابلیت اجرایی آن انجام شود و در این زمینه لازم است مراکز علمی با دستگاههای اجرایی تعامل داشته باشند.
رسالت حوزه در جمهوری اسلامی به دلیل پیوند نظام با دین سنگینتر است
استاد پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با بیان اینکه حوزه علمیه در این زمینه نسبت به دانشگاه رسالت سنگینتری دارد، تصریح کرد: به دلیل پیشینه دینی و ماهیت جمهوری اسلامی، حوزه علمیه مسئولیت سنگینتری بر عهده دارد؛ چراکه هر بخشی از بدکارکردی نظام جمهوری اسلامی ایران، قاعدتاً ممکن است به حساب دین و فقه اسلامی گذاشته شود.
وی ادامه داد: بنابراین اگر سخنان من به طلاب و حوزویان منتقل میشود، میخواهم تأکید کنم که حوزویان واقعاً رسالت سنگینی بر عهده دارند و باید نسبت به این مسئولیت توجه جدی داشته باشند.
حجت الاسلام والمسلمین هدایتنیا با اشاره به فرصت ایجادشده برای فقه اسلامی پس از پیروزی انقلاب اسلامی اظهار داشت: انقلاب اسلامی یک فرصت طلایی برای فقه اسلامی ایجاد کرده است تا قابلیتهای فقه در عرصه اداره جامعه و حکومت مورد آزمون قرار گیرد، ظرفیتهای آن ظهور و بروز پیدا کند و در عین حال ضعفها و کاستیهای آن نیز شناخته شود.
وی افزود: پیش از انقلاب اسلامی، چنین فرصتی برای فقه وجود نداشت. بسیاری از مباحث در کتابها مطرح شده بود و ممکن بود تصور کنیم همین مباحث برای اداره جامعه کافی است و البته بخشهایی از آن نیز واقعاً مناسب و کارآمد است، اما انقلاب اسلامی این امکان را فراهم کرد که فقه در عرصه واقعی جامعه و حکومت مورد آزمایش قرار گیرد.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به بیانیه گام دوم انقلاب گفت: به نظر من رسالت حوزویان در شرایط کنونی، دقیقاً در همین مسیر قرار دارد. همانطور که در بیانیه گام دوم انقلاب نیز مورد تأکید قرار گرفته است، پس از گذشت بیش از چهار دهه از انقلاب اسلامی، دیگر زمان آن نیست که صرفاً درباره اصل انقلاب اسلامی، جمهوری اسلامی، نظام اسلامی و ولایت بحث کنیم و بگوییم اینها درست است یا نادرست و این مباحث را تکرار کنیم؛ بلکه اکنون زمان آن است که چالشهای واقعی نظام را شناسایی کنیم.
حجت الاسلام والمسلمین هدایتنیا خاطرنشان کرد: امروز با چالشهای فراوانی در حوزههای مختلف سیاسی، حقوقی و اقتصادی مواجه هستیم و در بخشهایی مانند نظام بانکی و نظام قضایی نیز مسائل جدی وجود دارد. بخش قابل توجهی از نارضایتیهای مردم به همین نهادها و عملکرد آنها بازمیگردد و به نظر من حوزه علمیه در این عرصه مسئولیت بسیار مهمی دارد.
اساتید حوزه باید با مسائل واقعی جامعه پیوند بخورند
وی در پاسخ به پرسش خبرنگار خبرگزاری حوزه درباره راهکارهای مؤثرتر شدن نقش حوزویان در انجام این مسئولیت اظهار داشت: در درجه نخست، باید میان اساتید حوزه و مسائل اجتماعی و واقعی ایران پیوند برقرار شود.
استاد پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ادامه داد: تصور من این است که حوزه علمیه ظرفیتهای عظیمی دارد. من سالها در حوزه شاگردی کردهام و با بخشی از این ظرفیتها آشنا هستم، اما اغلب اساتید حوزه با تحولات کف جامعه و نیازهای عملی نظام و نهادهای حکومتی آشنایی کافی ندارند.
حجت الاسلام والمسلمین هدایتنیا افزود: اگر بتوانیم میان آنچه در عرصه اجرا وجود دارد، یعنی دستگاههای اجرایی، قضایی و تقنینی، با اساتید حوزه پیوند برقرار کنیم، اتفاق مهمی رخ خواهد داد. برای نمونه، در جلسهای که امروز برگزار شد، جمعی از حوزویان و فضلا حضور داشتند و در کنار آنها یک مقام قضایی عالیرتبه نیز حضور داشت که از تجربه میدانی برخوردار بود و میتوانست مسائل و مشکلات واقعی دستگاه قضایی را بیان کند.
وی بیان کرد: وقتی چنین تعاملی شکل میگیرد، حوزویان متوجه میشوند آنچه در کتابها خواندهاند و به دیگران آموزش میدهند، تمام مسائل موجود در جامعه نیست. بخشی از مسائل در میدان اجرا وجود دارد که ممکن است در متون فقهی منعکس نشده باشد.
مسئلهیابی از میدان عمل، فقه را واقعیتر میکند
هدایتنیا با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در مسئلهیابی افزود: مسئلهیابی صرفاً در متون فقهی چندان راه به جایی نمیبرد؛ چراکه بخشی از مسائل جدید و واقعی جامعه در میدان عمل شکل گرفتهاند و ممکن است سابقهای در متون فقهی نداشته باشند.
وی تصریح کرد: اگر مسئلهیابی بتواند از میدان عمل و مسائل واقعی جامعه آغاز شود، درسهای حوزه نیز واقعیتر، عینیتر و عمیقتر خواهد شد و اساتید و طلاب میتوانند با مسائل واقعی نظام و جامعه ارتباط بیشتری پیدا کنند.
استاد پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در پایان تأکید کرد: حوزه علمیه برای ایفای نقش خود در نظام اسلامی باید ضمن حفظ مبانی و ظرفیتهای ارزشمند فقه، با مسائل واقعی جامعه، نیازهای اجرایی کشور و چالشهای دستگاههای مختلف ارتباط بیشتری برقرار کند تا بتواند در حل مسائل کشور نقش مؤثرتری ایفاکنند.
انتهای پیام/
نظر شما