به گزارش خبرگزاری حوزه، رعایت دقت در تداخل اذکار و شناخت صحیح جایگاه تعقیبات، از جنبههای مهم در احیای آداب پس از نماز است. در پاسخ به این پرسش که آیا در میان تسبیحات باید برای صلوات فرستادن مکث کرد یا خیر، حجتالاسلام والمسلمین رضا محمدی شاهرودی دیدگاهی جامع ارائه کرده است که در ادامه تقدیم میشود.
سوال:
اگر در حال خواندن تسبیحات حضرت زهرا (سلاماللهعلیها) هستیم و در همان حال مکبّر آیهای را بخواند و مردم صلوات بفرستند، آیا باید تسبیح را ادامه دهیم یا صلوات بفرستیم؟
پاسخ حجتالاسلام والمسلمین محمدی شاهرودی:
در این حالت، صلوات فرستادن اشکالی ندارد و میتوان صلوات را گفت. حتی اگر در میان نماز و در حال خواندن حمد و سوره باشیم و نام پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) برده شود، همانجا صلوات میفرستیم. همچنین اگر در میان نماز مشغول تسبیحات حضرت زهرا (سلاماللهعلیها) باشیم، باز هم صلوات فرستادن اشکالی ندارد.
در اینجا لازم است نکتهای را توضیح دهم:
در ذهن برخی این تصور ایجاد شده است که باید بلافاصله پس از سلام نماز، تسبیحات حضرت زهرا (سلاماللهعلیها) گفته شود؛ این تصور درست نیست.
رهبر شهید ما نیز در فتوایشان همین را فرمودهاند. آنچه در روایت آمده این است که تسبیح پیش از آنکه زانوها از قبله منحرف شود، گفته شود.
زیرا تعقیب خود جزء نماز محسوب میشود. وقتی انسان از حالت نمازگزاری خارج شد، در واقع از اصل تعقیب نیز خارج شده است؛ مگر اینکه عذری داشته باشد، مثلاً بخواهد بلند شود و مسافر باشد. در غیر این صورت، تعقیب جزء نماز است و مادامی که در تعقیب هستی، در نمازی.
آنچه در روایات داریم این است که پیش از آنکه از حالت نمازگزار خارج شوی، تسبیح را بگویی. اما اکنون که نماز را سلام میدهی و سه بار «الله اکبر» میگویی، این جزء نماز نیست، بلکه از تعقیبات نماز است و همینطور ذکرهایی که انسان میگوید.
بنابراین این تصور که حتماً باید بلافاصله بعد از سلام نماز تسبیح گفته شود، تصور درستی نیست. بله، پیش از آنکه انسان از حالت نماز خارج شود، تسبیح را بگوید. اما اینکه در میان تسبیح، اگر نام پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) برده شد، باید صلوات فرستاد.
حتی در حال نماز، حتی در تشهد. تشهد خودش صلوات دارد، اما در همان تشهدی که صلوات دارد نیز اگر نام پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) برده شد، مستحب است انسان صلوات بفرستد و سپس ادامه دهد.
عرض میکنم همه اینها فتوای مراجع و روایات است، حرف من نیست. حتی در تشهد هم که خودش صلوات دارد، اگر نام پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) برده شد، مستحب است انسان صلوات بفرستد؛ چنین اولویتی دارد.
خلاصه ی پاسخ:
۱. حکم فرستادن صلوات در حین ذکر:
جواز و استحباب: قطع کردن تسبیحات یا حتی ذکر در میان نماز (مانند تشهد) برای فرستادن صلوات، کاملاً جایز و مستحب است.
اولویت: اگر در حین خواندن حمد، سوره یا تسبیحات، نام پیامبر (ص) برده شود، اولویت بر این است که بلافاصله صلوات فرستاده شود.
۲. زمان صحیح قرائت تسبیحات:
شرط زمانی: تسبیحات باید پیش از آنکه نمازگزار از حالت نماز خارج شود (یعنی پیش از منحرف شدن زانوها از جهت قبله) ادا گردد.
رفع باور اشتباه: برخلاف تصور برخی، لزومی ندارد که تسبیحات دقیقاً و بلافاصله پس از سلام نماز گفته شود؛ بلکه ملاک، باقی ماندن در حالت «نمازگزار» است.
نظر شما