حجتالاسلام والمسلمین سید مرتضی هاشمی، استاد دانشگاه و کارشناس دینی، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران، با اشاره به مباحث مطرحشده در جلسه گذشته درباره راههای مقابله با نقشههای دشمن، اظهار داشت: امام عزیزمان فرمودند: «دشمن یکی از دو نقطه را در جنگ ترکیبی برای خود متمرکز ساخته است؛ یکی ایجاد خطا در دستگاه محاسباتی مسئولان کشور و دیگری تکیه بر مردم.»
وی با بیان اینکه استقامت رمز موفقیت است، افزود: واژه استقامت در قرآن کریم بارها مورد تأکید قرار گرفته و در آیات مختلف، آثار و برکات فراوانی برای آن بیان شده است.
استقامت؛ عامل آرامش و امنیت مؤمنان
استاد دانشگاه ادامه داد: یکی از آثار استقامت، بهرهمندی از آرامش و امنیت است. خداوند متعال در قرآن کریم میفرماید: «إِن تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا لَا یَضُرُّکُمْ کَیْدُهُمْ شَیْئًا إِنَّ اللَّهَ بِمَا یَعْمَلُونَ مُحِیطٌ»؛ از این آیه فهمیده میشود که ایستادگی در برابر نقشههای دشمن، مشروط به صبر، تقوا و هوشیاری است و در چنین شرایطی، امنیت مسلمانان تأمین خواهد شد.
وی تصریح کرد: امروز در صحنه بینالمللی مشاهده میکنیم که چگونه ایستادگی مردم موجب شده است نقشههای دشمن برملا شود و آبروی او از بین برود.
استقامت، زمینهساز افزایش رزق و گشایش
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی با اشاره به آیه «وَأَلَّوِ اسْتَقَامُوا عَلَی الطَّرِیقَةِ لَأَسْقَیْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا»، بیان کرد: «ماء غدق» به معنای آب فراوان و زلال است و مفسران آن را کنایهای از گشایش و حل مشکلات زندگی دانستهاند.
وی افزود: امام باقر(ع) درباره «اسْتَقَامُوا عَلَی الطَّرِیقَةِ» میفرمایند که منظور، استقامت در مسیر اهلبیت(ع) است. بنابراین اگر انسان در مسیر درست پافشاری و استقامت کند، بسیاری از مشکلات زندگی برطرف خواهد شد و ضعفها نیز اصلاح میشود.
این کارشناس دینی ادامه داد: البته زمانی که نعمت، رزق و امکانات افزایش پیدا میکند، تازه ابتدای یک آزمایش جدید است؛ زیرا قرآن کریم میفرماید: «لِنَفْتِنَهُمْ فِیهِ»؛ یعنی نعمتها نیز میتوانند وسیله آزمایش انسان باشند. حضرت سلیمان(ع) نیز توسعه رزق و امکانات را وسیله آزمایش الهی دانست و فرمود: «هَذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّی لِیَبْلُوَنِی».
وی گفت: در تاریخ نیز مشاهده میکنیم که گاهی انسانها در دوران فقر و سختی استقامت میکنند، اما هنگامی که به نعمت و امکانات میرسند، دچار لغزش میشوند و افرادی مانند طلحه و زبیر پدید میآیند.
استقامت یعنی ثابت ماندن در مسیر حق
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی با بیان اینکه استقامت به معنای ثبات در راهی است که انسان آن را حق میداند، اظهار داشت: شهید بزرگوار فرمودند که استقامت دو چیز میخواهد؛ نخست اینکه انسان در مسیر رسیدن به هدف متوقف نشود و دوم اینکه مراقب عوامل انحراف و زاویه گرفتن از هدف باشد.
وی عوامل انحراف را به دو دسته درونی و بیرونی تقسیم کرد و گفت: عوامل درونی مانند هواهای نفسانی، شیفتگی به پول، طلا و نقره و دلبستگیهای نفسانی است و عوامل بیرونی نیز شامل توطئه دشمنان، قدرتهای سلطهگر و بدخواهان میشود.
وی افزود: هنگامی که انسان هدف را شناخت و به آن ایمان آورد، نباید آرمانها را فراموش کند و نباید در مسیر رسیدن به هدف دچار زاویه شود؛ بلکه باید حرکت کند تا به پیروزی برسد.
وعده نصرت الهی برای اهل تلاش و استقامت
این استاد دانشگاه در پاسخ به این پرسش که مکانیزم نصرت و پیروزی الهی در قرآن چگونه است، بیان کرد: کسانی که برای خدا استقامت میکنند، تمام تلاش خود را در مسیر حق به کار میگیرند؛ یعنی خود را برای رسیدن به هدف قرار میدهند، تنبلی و سستی نمیکنند و از دشمن نمیترسند؛ زیرا قدرت خداوند را بالاتر از هر قدرتی میدانند.
وی ادامه داد: طبیعی است که امکانات انسان محدود است و در عالم مادی نمیتوان همه ابزارها و امکانات را در اختیار داشت، اما هنگامی که یک ملت مقاوم همه توان خود را به کار میگیرد، خداوند از جایی که انسان تصور نمیکند، امکانات و کمکهای الهی را فراهم میکند.
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی تأکید کرد: اگر هدف را درست انتخاب کنیم و در مسیر آن تلاش کنیم، وعده نصرت خداوند تحقق خواهد یافت. اما اگر کسی هدف نادرستی را انتخاب کند، یا هدف صحیحی داشته باشد ولی حرکت و تلاش نکند، انتظار کمک الهی بیمورد است.
وی افزود: ممکن است مسلمانان اهداف و آرمانهای خوبی داشته باشند، اما اگر در میدان عمل تحرک و مجاهدت نداشته باشند، دچار شکست خواهند شد. امروز نیز هرجا مشاهده میکنیم مسلمانان دچار تحقیر و تضعیف شدهاند، باید به این مسئله توجه کنیم که نبود تحرک و مجاهدت یکی از عوامل آن بوده است.
نصرت الهی به معنای نبودن سختی و آزمایش نیست
این کارشناس مسائل دینی با اشاره به اینکه نصرت الهی به معنای نبودن سختی و آزمایش نیست، اظهار داشت: قرآن کریم میفرماید: «وَلَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنْفُسِ وَالثَّمَرَاتِ»؛ بنابراین در مسیر مبارزه، ترس، گرسنگی، کاهش امکانات و سایر مشکلات وجود دارد، اما خداوند در ادامه میفرماید: «وَبَشِّرِ الصَّابِرِینَ».
وی افزود: صبر به معنای تداوم ایستادگی است و بشارت الهی برای کسانی است که در این مسیر پایداری میکنند؛ یعنی در نهایت پیروزی و گشایش نصیب آنان خواهد شد.
انقلاب اسلامی؛ نمونهای از استقامت و مجاهدت
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی با اشاره به دوران مبارزات انقلاب اسلامی گفت: در ابتدای انقلاب بسیاری میگفتند مبارزه چیزی جز مشت در برابر قدرت نظامی نیست و فایدهای ندارد؛ اما دستگاه طاغوت و رژیم پهلوی نیز با وجود برخورداری از امکانات و قدرت نظامی، در برابر اراده مردم شکست خورد.
وی خاطرنشان کرد: مردم هدف خود را از امام خمینی(ره) گرفته بودند و در این مسیر استقامت کردند؛ تظاهرات کردند، کشته دادند، شکنجه شدند و در مقابل رژیم تا دندان مسلح با فریاد «الله اکبر» ایستادند.
این کارشناس دینی ادامه داد: امام خمینی(ره) در بیان زیبایی درباره این موضوع فرمودند که ما با فریاد «محمدرضا شاه» کاری نکردیم، بلکه با فریاد «الله اکبر» مقابله کردیم و همین «الله اکبر» بر مغز آنان کوبیده شد و آنان را به فرار واداشت.
وی افزود: نخستین برکت این حرکت آن بود که خداوند صدق مردم را آشکار کرد و هنگامی که مردم همراه شدند، زمینه برای اصلاح امور فراهم شد. مهم این است که مجموعه مبارزان با عزم و صداقت، ثبات خود را در پیمودن مسیر اثبات کنند و نشان دهند که صادقانه به دنبال این راه هستند؛ در آن هنگام نصرت الهی خواهد رسید.
مسیر انقلاب نیز نیازمند استقامت است
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی با تأکید بر اینکه مسیر انقلاب و نظام نیز باید با استقامت ادامه پیدا کند، گفت: باید هدف درست را بشناسیم، در مسیر درست حرکت کنیم و استقامت داشته باشیم. طبیعی است که جنگ، تحریم، محاصره و توطئه دشمن وجود دارد، اما نصرت خداوند نیز وجود دارد و خداوند فرشتگان را برای یاری مؤمنان نازل میکند و ترس و اندوه را از آنان دور میسازد.
وی به بیانات امام خمینی(ره) درباره ضرورت ادامه مبارزه اشاره کرد و افزود: ایشان فرمودند تا آنجا که میتوانید مبارزه کنید؛ حتی زمانی که دیدید شکست خوردهاید، باز هم مبارزه کنید تا به آن لحظه برسید که یقین دیگری پیدا کنید. اگر یقین دارید که شکست خواهید خورد، باز تلاش و مبارزه را ادامه دهید؛ چراکه با ادامه کوشش، فتح و پیروزی نصیب شما خواهد شد.
استقامت به اندازه امکانات نیست
این استاد دانشگاه با اشاره به سخنی از شهید همت و دیگر فرماندهان دفاع مقدس اظهار داشت: نکته مهم این است که استقامت به اندازه امکانات نیست. جایی که امکانات تمام یا محدود میشود، تازه استقامت شکل میگیرد.
وی افزود: انسان ضعیف تنها به اندازه امکانات خود کار میکند، اما جایی که انسان تمام امکانات خود را به کار میگیرد، یاری خداوند آغاز میشود و در زمان استقامت جبهه حق، دستگاه محاسباتی دشمن به هم میریزد.
استقامت در زندگی فردی و مشکلات اقتصادی
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی خاطرنشان کرد: مسئله استقامت فقط در امور اجتماعی و سیاسی نیست، بلکه در زندگی فردی نیز کاربرد دارد؛ برای مثال در مشکلات خانوادگی باید صبر و تلاش کرد و از مسیر اصلاح دست نکشید.
وی ادامه داد: در مشکلات اقتصادی نیز انسان باید تقوا و استقامت داشته باشد؛ قرآن کریم میفرماید: «وَمَن یَتَّقِ اللَّهَ یَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا وَیَرْزُقْهُ مِنْ حَیْثُ لَا یَحْتَسِبُ».
عوامل استقامت؛ ایمان به هدف و محبت عمیق
این کارشناس دینی، نخستین عامل استقامت را ایمان به هدف دانست و گفت: انسان باید به هدف خود ایمان داشته باشد. محبت شدید و عمیق به هدف نیز یکی دیگر از عوامل استقامت است؛ بخشی از مشکل ما این است که ایمان و محبت ما نسبت به برخی اهداف ضعیف است.
وی راهکار تقویت این مسئله را شناخت عمیق و ارتباط با خداوند دانست و اظهار داشت: خلوت با خدا، توسل به اهلبیت(ع) و توجه به سیره بزرگان میتواند در تقویت این ارتباط مؤثر باشد.
ایمان به همهکاره بودن خداوند
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی با اشاره به داستانهایی از شهید باقر محمدی و شهیدان دوران دفاع مقدس گفت: انسان باید به این باور برسد که خداوند همهکاره است و قدرت الهی محدود به امکانات مادی نیست.
وی افزود: در ابتدای جنگ تحمیلی، هنگامی که فرماندهان نظامی فهرستی از تجهیزات و قطعات مورد نیاز را نزد امام خمینی(ره) آوردند و گفتند در جنگ نظامی قطعاً شکست میخوریم، امام در برابر این نگاه فرمودند: «شما میگویید برویم بجنگیم تا خدا کمک کند؟» و بر اعتماد به خداوند و ارتباط با اهلبیت(ع) تأکید کردند.
این استاد دانشگاه همچنین به نمونههایی از عنایت حضرت زهرا(س) در دوران دفاع مقدس اشاره کرد و گفت: توسل به حضرت زهرا(س) در میدانهای سخت، برای رزمندگان روحیه و امید ایجاد میکرد و نمونههایی از گشایشهای غیرمنتظره در جبههها نیز در خاطرات رزمندگان نقل شده است.
ترس از سرزنش؛ یکی از موانع استقامت
وی یکی از موانع مهم استقامت را ترس از سرزنش دیگران دانست و با اشاره به آیه «وَلَا یَخَافُونَ لَوْمَةَ لَائِمٍ» گفت: این آیه درباره کسانی است که از سرزنش سرزنشکنندگان نمیترسند؛ کسانی که خداوند آنان را دوست دارد و آنان نیز خداوند را دوست دارند.
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی افزود: نگرانی از سرزنش دیگران، انرژی انسان را برای مقاومت و استقامت میگیرد. وقتی سیره امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب را بررسی میکنیم، نمونههای فراوانی از بیاعتنایی به سرزنشها را مشاهده میکنیم.
وی با اشاره به ماجرای سلمان فارسی ادامه داد: زمانی که عدهای درباره حضور سلمان در کنار پیامبر(ص) و قومیت او سخن گفتند، پیامبر اکرم(ص) فرمودند مردانی از فارس به این جایگاه خواهند رسید. این نگاه نشان میدهد که انسان نباید تحت تأثیر سرزنشها و قضاوتهای دیگران قرار گیرد.
وظیفهمداری به جای تاریخمداری
این کارشناس دینی با اشاره به موضع امام خمینی(ره) در برخی مسائل تاریخی اظهار داشت: امام بارها بر این نکته تأکید داشتند که انسان باید به وظیفه خود عمل کند و مسئولیت او در برابر خداوند است، نه اینکه دائماً نگران قضاوت تاریخ باشد.
وی افزود: در ماجرای سلمان رشدی نیز امام با صراحت موضع خود را اعلام کردند و فرمودند ما در برابر خداوند مسئول هستیم، نه در برابر تاریخ. به تعبیر امام، ما مأمور به وظیفه هستیم، نه مأمور به نتیجه.
استقامت در برابر سرزنش دشمن
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی با اشاره به نمونههایی از دفاع مقدس گفت: در مقاطعی که قرار بود نیروهای سپاه برای دفاع از حرم و مقابله با تروریستها وارد میدان شوند، برخی افراد نسبت به این اقدام هشدار میدادند و حتی آن را موجب هزینه و خطر میدانستند؛ اما فرماندهان و رزمندگان با تشخیص وظیفه خود وارد میدان شدند.
وی ادامه داد: درباره مدافعان حرم نیز حرفهای زیادی زده شد و حتی عدهای آنان را به انگیزههای مادی متهم کردند، اما رزمندگان و فرماندهان به وظیفه خود عمل کردند و شهدای مدافع حرم تقدیم شدند.
این استاد دانشگاه در پایان با اشاره به صحنههای کربلا و نحوه مواجهه حضرت زینب(س) با مصائب عاشورا خاطرنشان کرد: در عاشورا نیز دشمن تلاش کرد با سرزنش و ایجاد فشار روحی، روحیه اهلبیت(ع) را درهم بشکند، اما حضرت زینب(س) در برابر این فشارها ایستادگی کرد و با نگاه توحیدی، عظمت و زیبایی این مسیر را نشان داد.
انتهای پیام/
نظر شما