به گزارش خبرگزاری حوزه، حجت الاسلام والمسلمین احمد عابدی به مناسبت شهادت حضرت معصومه سلاماللهعلیها به تبیین جایگاه والای ایشان و نقش اثرگذار حضور آن بانوی گرامی در اعتلای علمی و معنوی قم پرداخت که متن سخنان این استاد حوزه تقدیم شما فرهیختگان می شود:
بسمالله الرحمن الرحیم
الحمدلله رب العالمین و الصلاة و السلام علی سیدنا و نبینا حبیب اله العالمین، ابیالقاسم محمد صلیاللهعلیهوعلیآله و علی اهلبیت المعصومین، سیما بقیةالله فی الارضین، ارواح لتراب مقدمه الفداء.
السلام علیک یا بن رسولالله، السلام علیک یا بن امیرالمؤمنین، السلام علیک یا بن الحسن و الحسین، السلام علیک یا بنت موسی بن جعفر و رحمةالله و برکاته.
نام اصلی حضرت معصومه سلاماللهعلیها
حضرت فاطمه معصومه(س)، اسم اصلیشان «سِتی» بوده است. در زمان خود ایشان، ایشان را همیشه به نام «ستی» میشناختند. مدرسه «ستیه» هم به خاطر همین است که منسوب به ایشان است.
«ستیه» فراوان در کتابهای تاریخی قدیم آمده است. نام مبارک این بانوی کرامت، وقتی ذکر میشود، عنوان این است که «ستی بنت موسی بن جعفر سلاماللهعلیهما».
حضرت معصومه سلاماللهعلیها گل سرسبد کشور و خصوصاً شهر قم هستند. همه عظمت و بزرگی قم، چه از جهت فرهنگی و چه از جهت عمرانی و از هر جهتی، به برکت حضرت معصومه سلاماللهعلیهاست.
حضرت معصومه سلاماللهعلیها فرهنگ تشیع و فرهنگ اهلبیت را در قم و از قم به همه جای ایران گسترش داد. در واقع، همه ما به هر طریقی مدیون حضرت معصومه سلاماللهعلیها هستیم.
مردم قم هم این ویژگی را نسبت به حضرت معصومه قائل بودند که اینجایی که الان ما نشستیم، آن قدیم به اینجا میگفتند «باغ بابلان». حضرت معصومه را که شهید شدند، اینجا، در باغ بابلان آوردند و از همان زمان، اینجا به هر حال محلی بود که افرادی را دفن میکردند؛ ولی احترام حضرت معصومه برای مردم قم آنقدر زیاد بود که هرگز در اطراف حضرت معصومه هیچ مردی را دفن نمیکردند. فقط و فقط سادات، خانمها و خانمهایی که سید باشند، اینجا، در این باغ بابلان، یعنی اطراف حضرت معصومه سلاماللهعلیها دفن میکردند.
تا اینکه تقریباً شاید چهار قرن قبل، شروع شد به اینکه بعضی از علمای بزرگ، مراجع تقلید، پادشاهان، وزرا و وکلا را بنا کردند در حرم دفن بکنند؛ ولی از زمانی هم که اینها را دفن میکردند، هیچکس را نزدیک حضرت معصومه، یعنی مرد نامحرم را دفن نمیکردند. با اینکه از نظر فقهی، میت زن و مرد کنار هم دفن بشوند اشکالی ندارد، ولی احترام حضرت معصومه به قدری برای مردم قم اهمیت داشت که در زیر قبه مطهر حضرت معصومه و آن نزدیک قبر مطهر حضرت معصومه، هیچ مردی را دفن نمیکردند. اگر هم زنی را میخواستند دفن بکنند، باید سید باشد، باید یک آدم محترمی باشد.
اینها نشان میداد که چقدر مردم قم به خانمها و بهویژه خانمهایی که اولاد رسول خدا هستند، احترام و کرامت و ارزش قائل بودند.
پیغمبر خدا در یکی از جنگها دید که یک زن کافری را مسلمانها کشتهاند. مسلمانها یک زن را کشته بودند. پیغمبر اکرم طبق این روایت فرمود: «قاتلکم الله،إنها لا تقاتل»؛ خدا شما را بکشد، چرا این زن را کشتید؟ زن را آدم نمیکشت. یعنی پیغمبر اکرم طبق این روایت، مسلمان را لعنت کرد، به خاطر اینکه یک زنی را در جنگ کشتند.
این نشان میدهد که فرهنگ رسول خدا و فرهنگ دین ما این است که اینقدر به زن احترام میگذارد که پیغمبر اکرم طبق یک روایتی فرمود: «ما أکرم النساء إلا کریم و لا أهانَهُن إلا لئیم». احترام نمیکند به زنان، جز آدمی که کریم باشد و هر کس که به زن احترام کرد، معلوم میشود خودش آدم باارزشی است و هر کس هم به زن بیاحترامی کرد، «لئیم»، پست و خبیث است.
پیغمبر اکرم (ص) هم اینجا نفرموده زن مسلمان یا غیرمسلمان؛ مطلق زن. یعنی زن احترام دارد و این فرهنگ دین ماست.
این احترامی که ما برای حضرت معصومه قائلیم، مراجع تقلید ما همه عرض ادب میکنند به محضر فاطمه معصومه سلاماللهعلیها. این حقیقت و روح دین ماست.
این را هم شما الان مقایسه کنید با این صهیونیستهای غاصب و لعین و پست که در این یک سال، بیش از یازده هزار زن مسلمان را کشتند. پیغمبر اکرم، مسلمانی که زن کافری را بکشد، لعنت میکند. این یهودیها و این صهیونیستها، یازده هزار زن بیگناه را که هیچکدام هم به جنگ نیامده بودند و در خانه خودشان نشسته بودند، بیگناه کشتند و باید یازده هزار بار و هزاران هزار بار این صهیونیستها و این غاصبان را لعنت کرد.
ویژگیهای حضرت معصومه سلام الله علیها
فاطمه معصومه سلاماللهعلیها ویژگیهای خیلی زیادی دارد؛ ولی من فقط یک جمله خدمت شما عرض میکنم و آن هم این است که حضرت معصومه در نیمه دوم قرن دوم هجری بود؛ یعنی در زمانی که اوضاع فرهنگی کشور اسلامی اینگونه بود که حالا اشاره میکنم و ببینید فاطمه معصومه سلاماللهعلیها چه خدمات بزرگی به جهان اسلام داشته است.
زمان هارونالرشید و زمان مأمون، موقعی بود که حتی مسلمانها در اینکه شراب حرام است یا حلال، تردید داشتند. یعنی اینقدر علیه فرهنگ اسلامی تبلیغ شده بود که شخصی به نام مهدی عباسی که حالا خودش وزیر و وکیل و اینها بود، میآید و میگوید که هیچ دلیلی نداریم برای اینکه شراب حرام باشد و شراب را ترویج میکرد در جامعه اسلامی.
علامه مجلسی رضواناللهعلیه در بحارالانوار چند حدیث نقل کرده که امام موسی بن جعفر سلاماللهعلیه چگونه حرمت شراب را بیان میکرد برای کسانی که واقعاً وقتی میشنیدند، میگفتند ما تا حالا نشنیده بودیم که شراب حرام است.
این نشان میدهد که چقدر وضع خراب بود. موسیقی و ابتذال و بینمازی و، نمیدانم، ترک حیا و ترک عفت که الیماشاءالله در جامعه زیاد بود.
یکی از کارهای هارونالرشید و مأمون این بود که ادیان انحرافی را در جامعه خیلی ترویج کردند. اصلاً این خرمدینان، یا اینهایی که به آنها میگوییم مزدکی، اینهایی که الان به آنها میگویند بابک خرمدین که متأسفانه الان سالیانی هم هست که دارند یک مراسمی را برگزار میکنند در شمال کشور، اصل تأسیسشان مال آن زمان است و آن زمان این خرمدینان را ترویج کردند، یا نمیدانم صابئین و امثال اینها.
در زمان فاطمه معصومه سلاماللهعلیها، اوضاع اخلاقی، اوضاع فرهنگی و اوضاع علمی بسیار بسیار انحطاط پیدا کرده بود. دانشمندان زیادی بودند، ولی آن زمان، ببینید یکی از علتهای اینکه ارتش مصر در جنگ ششروزه با اسرائیل چطور راحت شکست خورد، یکی از علتها این بود؛ حالا علتهای متعدد دارد. غیر از اینکه اینها مشغول فسق و فجور و این حرفها بودند، یک عدهای که دانشمندان را در قاهره مشغول کرده بودند به چیزهایی که به درد نمیخورد.
نگاه کنید، زمان مثلاً جمال عبدالناصر، مهمترین دغدغه در قاهره و در مصر این بود که فلان کلمه ریشهاش چیست. گاهی یکصد تا هزار تا شتر جایزه تعیین میکردند برای اینکه کسی بگوید ریشه فلان کلمه چیست. دغدغه دنیای اسلام، یهود و صهیونیستها و غصب سرزمینهای اسلامی و ریختن خون بیگناهان؛ آنها مشغول بودند به اینکه ریشه فلان کلمه چیست.
دقیقاً این کار زمان هارونالرشید بود. زمان هارونالرشید، افراد و علما را جمع میکرد، مشغولشان میکرد به مسائل علمی که هیچ خاصیت و تأثیری روی جامعه نداشت. این هم داستان مفصلی است.
اما اینکه فاطمه معصومه سلاماللهعلیها در این شرایط چه کرد، شاید این را همه شنیده باشید که یک کاروانی آمد در مدینه که بروند خدمت امام هفتم علیهالسلام و مسئله سؤال کنند؛ مسئله فقهی. آن زمان هم که تلفن و این وسایل جمعی و این چیزها نبود.
اینها نمیدانستند، آمدند مدینه و دیدند امام موسی بن جعفر علیهالسلام مسافرت تشریف برده و امام در مدینه نبود. اینها خیلی ناراحت شدند که ما از راه دور آمدیم اینجا که مسئله سؤال بکنیم، امام هفتم علیهالسلام هم نیست.
در خانه امام هفتم علیهالسلام آمدند. دختری آمد که شاید هفت سالش بود؛ همین فاطمه معصومه سلاماللهعلیها. ایشان فرمود: کارتان چیست؟ گفتند: سؤال داشتیم از پدرتان.
حضرت معصومه فرمود: سؤالتان را مکتوب به من بدهید. جلوی اینها جواب سؤالها را نوشت. اینها وقتی جواب سؤال را گرفتند، باور نمیکردند. میدیدند یک دختر هفتساله جواب سؤالهای فقهی داده است. جواب سؤالها را گرفتند، ولی باور نمیکردند که درست باشد.
از مدینه برگشتند که بروند خانهشان. در بیابان که داشتند میرفتند، دیدند یک کاروانی دارد میآید. اتفاقاً موسی بن جعفر سلاماللهعلیه در آن کاروان بود.
اینها خیلی خوشحال شدند. گفتند: «یابن رسولالله، سؤال داشتیم از محضر شما. رفتیم منزلتان، تشریف نداشتید. یک دختر خانمی آمد و یک جوابهایی نوشت.»
امام علیهالسلام طبق روایت فرمود: «ببینم.» نامهای را که حضرت معصومه سلاماللهعلیها نوشته بود، دادند خدمت امام. امام هفتم فرمود: «فداها أبوها»؛ پدرش به فدای او باد.
امام به این وسیله، هم ارزش و مقام علمی حضرت معصومه سلاماللهعلیها را مشخص کرد، هم صحت این جوابها را تأیید کرد و هم قوت قلبی داد به آن سؤالکنندگان.
یعنی اولین ویژگی اینکه فاطمه معصومه سلاماللهعلیها از همان ابتدای سنش، به هر حال، این علم را داشت. شاید علم معمولی نباشد؛ حالا یا علم لدنی نیست یا به هر حال، هر کسی که محضر امام هفتم و محضر امام هشتم علیهماالسلام را درک کرده، به هر حال به چنین درجه والای علمی و معرفتی رسیده است. این جایگاه علمی حضرت معصومه است.
ولی مهمتر اینکه حضرت معصومه در مقام ترویج عفت، ترویج حیا و اینکه مردم از فحشا و منکرات پرهیز بکنند، در این زمینه خیلی کار کرد.
یکی از ویژگیهای امام موسی بن جعفر علیهالسلام، سُرِّهای موسی بن جعفر است که معمولاً خیلی زیاد در تاریخ نقل شده است. سرّهای موسی بن جعفر را، نمیدانم، شنیدهاید یا نه. یک بار مقام معظم رهبری هم در یکی از فرمایشاتشان اشاره کردند به سرّهای موسی بن جعفر علیهالسلام.
امام هفتم علیهالسلام این سُرِّها را از کجا به دست میآورد؟ کیسههای پول و اینها را چگونه خرج میکردند؟ و اینکه امام هفتم علیهالسلام این پولها را از کجا میآورد، خودش داستان مفصلی دارد؛ ولی این پولها نوعاً خرج میشد در مقام ترویج اخلاق، ترویج معنویت.
یکی دیگر از ویژگیهایی که حضرت معصومه دارد این است که ببینید، زندگی همیشه همراه با رنج است. هر کسی در زندگی خودش یک مشکلاتی دارد؛ چه حالا مشکل جنگ باشد، چه مشکل ناامنی باشد یا مشکل خانواده و فرزند و امثال اینها.
غربیها میگویند راه مبارزه با این مشکلات، مسائلی از قبیل موسیقی، نمیدانم فحشا و منکرات، عکسهای مبتذل و امثال اینهاست که میخواهند انسان را غافل کنند از این مشکلاتی که در زندگی هست. این راهحلی است که آنها همهجا در خیابانهایشان مثلاً تابلو میزنند و عکسهای مبتذلی را منتشر میکنند که مردم اینها را ببینند و آن سختیهای زندگی یادشان برود.
اما دین ما و فرهنگ ما، با آن چیزی که حضرت معصومه سلاماللهعلیها ترویج کرد، این بود که با زهد، با معنویت، با اخلاق، با انس به خدا، با عبادت و تعبد و توسل، با اینها میشود مشکلات زندگی را حل کرد.
آن چیزهایی که غربیها میگویند راهحل مشکلات، ولی راهحلهای موقت، در واقع فرار از سختی است، نه اینکه حل سختی باشد. اما کاری که در مکتب موسی بن جعفر علیهالسلام بود، این بود که با نماز، با عبادت، با توسل، با همین گریه، مسائل اخلاقی، موعظه و نصیحت، اینها راهحلهای اصلی مسائل است و مسائل دیگر همیشه در حاشیه و فرع اینهاست.
یک ویژگی آخری هم که عرض میکنم از فاطمه معصومه سلاماللهعلیها این است که حضرت معصومه محدث بود؛ یعنی خودش راوی حدیث است.
اولاً این خیلی جالب است که حضرت معصومه معمولاً از مردها حدیث نقل نمیکند. احادیث ایشان که سندش میرسد به رسول خدا، تمام سلسله سند خانم است؛ از خانمها. یعنی معلوم است در مکتب خانمها بوده و با خانمها کار فرهنگی میکرده است.
جالب این است که موضوع تمام احادیثی هم که حضرت معصومه سلاماللهعلیها نقل کرده، در موضوع ولایت امیرالمؤمنین علیهالسلام و اسلام ناب بوده که اهلبیت عصمت و طهارت مطرح میکردند.
به هر حال، فاطمه معصومه سلاماللهعلیها بهترین زن زمان خودش است.
رسول خدا طبق یک روایتی فرمود: «خَیرُکُم خَیرُکُم لأَهلِهِ و َأَنَا خَیرُکُم»؛ بهترین شما مردها کسی است که از همه بیشتر به زن خودش و به دختر خودش احترام میکند. و بدانید در میان شماها من از همه شما بهترم.
پیغمبر اکرم چون پیغمبر از همه بیشتر به همسران خودش تکریم میکرد و احترام میگذاشت. عایشه میگوید که نشد یک بار پیغمبر از خانه بیرون برود، الا اینکه یک تعریفی از حضرت خدیجه (س) کرد؛ نشد یک بار بیاید توی خانه، الا اینکه باز یک مدحی از حضرت خدیجه (س) گفت که مکرر در مکرر، عایشه اظهار گلایه و اظهار ناراحتی میکرد که چرا اینقدر از ایشان تعریف میکنی.
اما به هر حال، حضرت خدیجه (س) کسی بود که اولین باری که جبرئیل علیهالسلام بر رسول خدا صلیاللهعلیهوآله نازل شد، گفت: سلام خدا را به حضرت خدیجه (س) میرسانم.
پیغمبراکرم (ص) میفرماید: من از همه شما بهترم، چون من از همه شما بیشتر همسرانم را احترام میکنم. شما هم هرچه بیشتر به همسر و به خانواده و به زنان خود احترام بگذاریم، اینها فرهنگ حضرت معصومه است. اینها نشانه خیر بودن و کمال و ارزش انسان است.
برای دانلود و شنیدن صوت اینجا را کلیک کنید.
نظر شما