به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از تبریز، حجت الاسلام و المسلمین غلامرضا فیاضی رئیس هیئتمدیره مجمع عالی حکمت اسلامی امروز در اجلاسیه سراسری رؤسای شعب مجمع عالی حکمت اسلامی که در شهر تبریز برگزار شد، با تلاوت آیاتی از کلامالله مجید درباره نیکوترین شیوههای دعوت به سوی پروردگار و دفع بدیها با رفتار احسن، از اهتمام فکری اندیشمندان، استادان حوزه و پشتیبانی نماینده ولیفقیه در آذربایجانشرقی تجلیل کرد و برپایی این محفل را رویدادی ارزشمند در جهت گسترش افقهای فکری و علمی دانست.
رئیس هیئتمدیره مجمع عالی حکمت اسلامی با تمرکز بر مؤلفههای بنیادین انسانشناسی اسلامی و با استناد به آیات شریفه ناظر بر تزکیه نفس، شکوفایی قوه خرد را مبنای شرافت و رستگاری نوع بشر معرفی کرد و افزود: عقل به عنوان حجت درونی و پیامآور فطری انسان شناخته میشود؛ نیرویی قدسی که ضرورت انگیزش رسولان الهی و فرارسیدن دادگاه رستاخیز و حسابرسی اعمال را به شیوه برهانی به اثبات میرساند.
وی در ادامه سخنان خود، نظریه مشهور ملاصدرا پیرامون تشکیک و مراتبدار بودن حقیقت هستی را مورد واکاوی انتقادی قرار داد و تصریح نمود: پذیرش این بینش با ترازوی تحلیلهای عقلی انطباق ندارد؛ زیرا خداوند متعال به هستی بیهمتا و ممتاز خویش قائم است و ماسویالله نیز با حقیقت امکانی و وجود وابسته به خالق تحقق یافتهاند. بر این مبنا، جاری دانستن درجات و مراتب، منحصراً در ساحت قوای نفس آدمی و مراحل تکامل ادراکی آن معنا مییابد و تسری دادن آن به ذات مقدس باریتعالی قابل دفاع نیست.
حجت الاسلام و المسلمین فیاضی سپس با استناد به آرای تفسیری صاحب تفسیر المیزان، ساحتهای گوناگون زیست بشر را در پنج مرتبه دستهبندی کرد و گفت: نازلترین مرحله، همان حیات نباتی و غریزی است که صرفاً به نیازهای جسمانی معطوف بوده و جوهره حقیقی انسان محسوب نمیشود. در افق بالاتر، حیات عقلانی قرار دارد که با تفکر و پرسشگری شکل میگیرد و هشدارهای متعدد قرآن کریم مبنی بر لزوم اندیشهورزی، نشانه روشنی از اعتبار ذاتی خرد در دستگاه آفرینش است.
وی مراتب بعدی را حیات ایمانی و حیات علمی توصیف کرد و با اشاره به کلام امیرالمؤمنین (ع) درباره مرگ معنوی اهل جهل، خاطرنشان ساخت: اوج کمال انسانی در حیات ملکوتی و باطنی تجلی پیدا میکند؛ سطحی متعالی که منحصراً در سایه پارسایی پیوسته، کشیک نفس و مراقبه باطنی شکوفا شده و بصیرتی عمیق نسبت به حقایق عالم پدید میآورد؛ چنانکه جلوههای این نگاه باطنی در سیره اخلاقی بزرگانی چون مرحوم آیتالله بهاءالدینی نمایان بود.
رئیس هیئتمدیره مجمع عالی حکمت اسلامی در بخش پایانی مباحث خود با بازخوانی آیه شریفه یُضِلُّ مَنْ یَشَاءُ وَیَهْدِی مَنْ یَشَاءُ ، رویکردی نو در تفسیر این عبارت مطرح کرد و گفت: مرجع فاعلی در فعل یشاء را میتوان به خواست و اراده خود انسان معطوف دانست؛ به این معنا که فیض هدایت الهی شامل حال کسی میشود که با تمام وجود خواهان مسیر رشد باشد و در مقابل، ضلالت نیز نتیجه گزینش آگاهانه فرد است. در تأیید همین اصل، امام جعفر صادق (ع) هشدار دادهاند کسی که طلب توفیق و رستگاری دارد اما هیچ گام عملی برنمیدارد، در واقع خویشتن را به سخره گرفته است.
نظر شما