چهارشنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۵ - ۱۴:۴۹
نقش جریان‌ساز مادران ائمه اطهار(ع) در تاریخ اسلام/ مادران ائمه(ع) در انتقال ایمان و باورهای دینی به نسل‌های آینده سهمی اساسی داشتند

حوزه/ حجت‌الاسلام والمسلمین عابدینی با اشاره به جایگاه مادران ائمه اطهار(ع) در تاریخ اسلام، اظهار کرد: برخی بانوان در طول تاریخ نقش‌هایی بسیار مهم و جریان‌ساز داشته‌اند، اما به دلیل آنکه در کانون توجه و شهرت نبوده‌اند، نقش‌آفرینی آنان کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حجت‌الاسلام والمسلمین عابدینی روز چهارشنبه در برنامه تلویزیونی سمت خدا با اشاره به شهدای انقلاب اسلامی و تأکید بر خونخواهی آنان گفت: خونخواهی شهدا نباید صرفاً به معنای تشفی دل و انتقام‌جویی باشد، بلکه باید زمینه‌ای برای هدایت انسان‌ها فراهم کند. ما خونخواه همه مظلومان تاریخ هستیم و امیدواریم در سایه حکومت امام زمان(عج)، عدالت در سراسر جهان گسترش یابد و ظالمان به سزای اعمال خود برسند.

وی با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی آغازگر جنگ نیست، افزود: ما جنگ‌طلب نیستیم، اما در برابر هیچ جنگ‌طلبی کوتاه نخواهیم آمد و برای دفاع از سرزمین، مرزها و هویت اسلامی خود ایستادگی می‌کنیم. هرچه تهدیدها بیشتر شود، باور ما به وعده‌های الهی و آمادگی‌مان برای دفاع نیز افزایش می‌یابد؛ چراکه به وعده‌های خداوند یقین داریم و در این مسیر دچار تردید و تزلزل نخواهیم شد.

این استاد حوزه در ادامه، با اشاره به موضوع بعثت امت و بعثت بانوان، محور بحث خود را نقش زنانی قرار داد که در طول تاریخ، بدون شهرت و حضور آشکار در جامعه، مسئولیت‌هایی بزرگ بر عهده داشته‌اند. وی با بیان اینکه معمولاً نقش‌آفرینی را با دیده‌شدن و حضور در عرصه عمومی می‌شناسیم، تصریح کرد: جمع میان نقش مؤثر و گمنامی کار دشواری است؛ اما در تاریخ اسلام، بانوانی وجود داشته‌اند که بدون آنکه در مرکز توجه باشند، نقش‌هایی ماندگار و جریان‌ساز ایفا کرده‌اند.

حجت‌الاسلام والمسلمین عابدینی با اشاره به مادران ائمه اطهار(ع) گفت: این بانوان دو جایگاه مهم داشتند؛ از یک سو همسر امام بودند و از سوی دیگر، مادری امام را بر عهده داشتند. این دو مسئولیت، جایگاهی ویژه به آنان می‌بخشید و باید در بررسی تاریخ امامت به هر دو بُعد توجه کرد.

وی با بیان اینکه در نگاه دینی، تداوم نسل انبیا و ائمه(ع) بخشی از تدبیر الهی است، افزود: همان‌گونه که در تاریخ، نسب بسیاری از پیامبران و ارتباط میان نسل‌های آنان شناخته‌شده و ثبت شده است، در کنار این پیوندهای آشکار، نقش مادرانی نیز وجود داشته که زندگی و مسئولیتشان کمتر در معرض دید مردم بوده است. برخی از مادران ائمه(ع) از سرزمین‌های دوردست آمده بودند و پیوند آنان با خاندان امامت، ارتباط این خاندان با مناطق و جوامع گوناگون را گسترش می‌داد.

این کارشناس دینی با اشاره به حضرت شهربانو، مادر امام سجاد(ع)، اظهار کرد: بر اساس روایت مشهور، حضرت شهربانو از ایران بوده است. از این منظر، پیوند ایشان با خاندان امامت تنها یک موضوع خانوادگی نیست، بلکه می‌توان آن را از زاویه ارتباط میان سرزمین‌ها و پیوندهای تاریخی نیز بررسی کرد. این مسئله نشان می‌دهد که در نگاه کلان به تاریخ اهل‌بیت(ع)، باید به ارتباط میان نسل‌ها و نقش افرادی توجه کرد که ممکن است در روایت‌های رایج کمتر به آنان پرداخته شده باشد.

حجت‌الاسلام والمسلمین عابدینی با طرح مفهوم «رحم تکوینی» و ارتباط آن با «رحم ولایی»، بیان کرد: پیوندهای خانوادگی و خویشاوندی را نباید بی‌اهمیت دانست. خداوند رابطه طبیعی میان انسان‌ها را می‌تواند زمینه‌ای برای شکل‌گیری پیوندهای عمیق‌تر معنوی قرار دهد. همان‌گونه که محبت، عطوفت و مهربانی در خانواده تجربه می‌شود، این ظرفیت می‌تواند انسان را برای درک و تجربه محبت گسترده‌تر و پیوند معنوی با اولیای الهی آماده کند.

وی ادامه داد: همان‌طور که در تمرین جسمانی، توانایی انجام کارهای دشوارتر به آمادگی و تمرین قبلی نیاز دارد، پرورش عاطفه و مهربانی در روابط نزدیک نیز می‌تواند زمینه‌ای برای رشد معنوی باشد. از این رو، کسی که در روابط خانوادگی از محبت و عطوفت فاصله می‌گیرد، نباید نقش این روابط را در تربیت معنوی خود نادیده بگیرد. خانواده و پیوندهای خویشاوندی می‌توانند بستری برای تمرین محبت و حرکت به سوی مراتب بالاتر آن باشند.

این استاد حوزه با اشاره به جایگاه مادر در این منظومه فکری، خاطرنشان کرد: مادر مظهر رحمت و عطوفت در زندگی انسان است و نقش او به تولد فرزند محدود نمی‌شود. شرایط و محیطی که فرزند در آن پرورش می‌یابد و تأثیرهایی که از نزدیکان خود می‌پذیرد، اهمیت دارد؛ بنابراین، نمی‌توان نقش مادر را در کنار نقش پدر نادیده گرفت. عابدینی تأکید کرد که این بحث به معنای نادیده‌گرفتن اختیار انسان نیست، بلکه توجه به زمینه‌ها و تأثیرهایی است که در مسیر رشد او وجود دارد.

وی به جایگاه امام حسین(ع) و نقش مادر در تداوم نسل امامت پرداخت و با اشاره به روایت‌هایی درباره آگاهی پیامبر اکرم(ص)، حضرت علی(ع) و حضرت فاطمه زهرا(س) از سرنوشت امام حسین(ع)، گفت: مصیبت کربلا و آنچه بر امام حسین(ع) و خاندان ایشان گذشت، جایگاهی عظیم در تاریخ اسلام دارد. در روایت مورد اشاره، پس از آگاهی از سرنوشت این جنین و مصیبت‌های پیش‌رو، اندوه بزرگی بر پیامبر(ص) و امیرالمؤمنین(ع) وارد شد و حضرت زهرا(س) نیز با دشواری این سرنوشت روبه‌رو بود.

حجت‌الاسلام والمسلمین عابدینی افزود: بر اساس همین روایت، در برابر این مصیبت بزرگ، تداوم نسل امامت از امام حسین(ع) و ظهور امام مهدی(عج) به‌عنوان منتقم و گسترش‌دهنده عدالت، مورد تأکید قرار گرفته است.

وی همچنین با اشاره به حضرت ام‌البنین(س)، مادر حضرت ابوالفضل العباس(ع)، گفت: در بررسی شخصیت‌های شاخص تاریخ اسلام، توجه به جایگاه مادران و نقش آنان در خانواده ضروری است. این توجه به معنای تقلیل جایگاه فرزندان به شرایط خانوادگی نیست، بلکه تأکیدی بر این واقعیت است که نقش پدر و مادر در زندگی فرزندان را باید در کنار یکدیگر دید.

حجت‌الاسلام والمسلمین عابدینی با تأکید بر اینکه بسیاری از مادران ائمه(ع) از خاندان‌های مشهور و شناخته‌شده نبودند و برخی از مناطق دوردست آمده بودند، اظهار کرد: اهمیت این بانوان در جایگاه و مسئولیتی است که بر عهده گرفتند، نه در میزان شهرت یا شناخته‌شدن خاندانشان. در نگاه دینی، گمنامی مانع نقش‌آفرینی بزرگ نیست و چه‌بسا مسئولیت‌هایی بسیار مهم در زندگی کسانی شکل بگیرد که در ظاهر کمتر دیده می‌شوند.

این استاد حوزه در پایان، با اشاره به فرارسیدن ایام فاطمیه، بر ضرورت یادکرد از حضرت فاطمه زهرا(س)، مادران ائمه(ع) و مادران نسل‌های پیشین تأکید کرد و گفت: نباید فراموش کنیم که ایمان و باورهای دینی امروز ما در خلأ شکل نگرفته است. پدران و مادران و نسل‌های پیش از ما در انتقال این باورها سهم داشته‌اند و توجه به نقش آنان، بخشی از قدردانی از میراث معنوی و خانوادگی ماست.

انتهای پیام/

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha