به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجت‌الاسلام والمسلمین سید عبدالنبی موسوی‌فرد نماینده ولی‌فقیه در استان خوزستان، در پنل راهکارهای مستندسازی و پیگیری حقوقی جنایات دشمن آمریکایی ـ صهیونیستی که در حاشیه اجلاسیه مجاهدان در غربت در تالار شیخ بهایی بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی برگزار شد، با تبیین جایگاه عقل و وجدان در وجود انسان اظهار داشت: خداوند متعال در وجود انسان ظرفیت تشخیص خوبی و بدی را قرار داده است و انسان پیش از مراجعه به هر مرجع بیرونی، از حجت درونی برای شناخت حق و باطل برخوردار است.
وی با اشاره به اینکه عقل در وجود انسان نقش هدایتگر دارد، افزود: خداوند متعال حتی برای انسانی که در دورافتاده‌ترین نقاط جهان زندگی می‌کند، حجت باطنی قرار داده تا بتواند خوبی و بدی را تشخیص دهد و هیچ انسانی نمی‌تواند به‌طور مطلق مدعی ناتوانی از تشخیص ظلم و عدالت باشد.
نماینده ولی‌فقیه در استان خوزستان با اشاره به ظرفیت‌های وجودی انسان تصریح کرد: خداوند متعال شناخت آنچه در سعادت و شقاوت انسان نقش دارد، در وجود او قرار داده و این ظرفیت در حوزه عقل نظری معنا پیدا می‌کند.
حجت الاسلام والمسلمین موسوی‌فرد با اشاره به پرسشی که از امام صادق(ع) درباره حقیقت عقل مطرح شده است، بیان کرد: امام صادق(ع) در پاسخ، عقل را نیرویی معرفی می‌کنند که انسان به‌واسطه آن خداوند رحمان را عبادت می‌کند و بهشت برای او فراهم می‌شود؛ بنابراین عقل تنها به شناخت و آگاهی محدود نیست، بلکه در مرحله عمل نیز نقش تعیین‌کننده دارد.
وی با تفکیک مرحله شناخت از مرحله اجرا، ادامه داد: پس از آنکه انسان به‌واسطه عقل نظری حق و باطل را شناخت، نوبت به عقل عملی می‌رسد تا شناخت و آگاهی به رفتار و عمل تبدیل شود؛ چراکه آنچه در نهایت می‌تواند دیگران را به خوبی‌ها دعوت کند، رفتار و عمل انسان است.
امام جمعه اهواز در ادامه با اشاره به جایگاه نفس لوامه در نظام تربیتی اسلام گفت: در وجود انسان، پس از مرحله شناخت و عمل، سازوکاری برای ارزیابی و محاسبه رفتارها وجود دارد و قرآن کریم با سوگند به قیامت کبری و نفس لوامه، به این حقیقت توجه داده که انسان پیش از محاسبه نهایی در قیامت، در وجود خود نیز با دادگاه وجدان روبه‌رو است.
وی با بیان اینکه نفس لوامه نقش سرزنشگر و محاسبه‌کننده اعمال انسان را بر عهده دارد، افزود: انسان ممکن است در برابر برخی مراجع و قاضیان بیرونی با تطمیع، رشوه یا استفاده از روابط، از پاسخگویی فرار کند، اما قاضی درونی را نمی‌تواند فریب دهد؛ زیرا وجدان انسان پس از ارتکاب عمل نادرست، او را مورد سرزنش قرار می‌دهد و آرامش را از او می‌گیرد.
حجت الاسلام والمسلمین موسوی‌فرد با اشاره به آثار روانی ارتکاب گناه و انجام اعمال نادرست، خاطرنشان کرد: انسان هنگامی که کار خوبی انجام می‌دهد، احساس رضایت و آرامش می‌کند؛ برای نمونه، کمک به نیازمند موجب شادی درونی می‌شود، اما ارتکاب کار نادرست، وجدان انسان را به محاکمه می‌کشاند و ممکن است آرامش و خواب را از او بگیرد.
وی با اشاره به آیات قرآن کریم درباره نفس و فطرت انسان، به آیات سوره شمس استناد کرد و گفت: خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید: «فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا»؛ یعنی راه تشخیص فجور و تقوا را به نفس انسان الهام کرده است و در ادامه می‌فرماید: «قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَکَّاهَا وَقَدْ خَابَ مَنْ دَسَّاهَا»؛ بنابراین رستگاری انسان در گرو تزکیه نفس و دوری از آلودگی‌های اخلاقی است.
نماینده ولی‌فقیه در استان خوزستان با اشاره به مفهوم نفس اماره و نفس لوامه خاطرنشان کرد: انسان همواره در وجود خود با کشمکش میان عقل و خواسته‌های نفسانی مواجه است و اگر عقل بر نفس اماره غلبه کند، رفتار انسان در مسیر حق و عدالت قرار می‌گیرد؛ اما اگر انسان تسلیم خواسته‌های نفسانی شود، به‌تدریج قدرت تشخیص و سرزنش درونی خود را تضعیف می‌کند.
حجت الاسلام والمسلمین موسوی‌فرد با انتقاد از بی‌اعتنایی برخی افراد و جوامع به اصول اخلاقی و حقوق دیگران اظهار کرد: بسیاری از افراد از نظر علمی و آگاهی، نسبت به نادرستی رفتارهای خود شناخت دارند، اما مشکل اصلی آنان نداشتن علم نیست، بلکه عمل نکردن به دانسته‌ها و غلبه خواسته‌های نفسانی است.
وی با اشاره به نمونه‌هایی از رعایت قوانین و حقوق دیگران در برخی جوامع و مقایسه آن با رفتارهای خلاف قانون در جامعه، تأکید کرد: مسئله اصلی صرفاً آگاهی از قانون نیست، بلکه پایبندی عملی به آن است؛ چراکه بسیاری از افراد می‌دانند در برابر حقوق دیگران مسئول هستند، اما در مقام عمل به این آگاهی پایبند نمی‌مانند.
امام جمعه اهواز با اشاره به جنایات آمریکا و رژیم صهیونیستی بیان کرد: هنگامی که انسان از عقل و فطرت الهی فاصله می‌گیرد و وجدان اخلاقی خود را سرکوب می‌کند، دیگر در برابر ظلم و کشتار انسان‌های بی‌گناه احساس مسئولیت نخواهد کرد.
وی ادامه داد: اگر نیروی بازدارنده عقل و وجدان در وجود انسان فعال باشد، ارتکاب جنایت و ظلم باید موجب بازخواست درونی او شود؛ اما هنگامی که این ظرفیت در اثر تکرار گناه و غلبه نفس اماره تضعیف شود، فرد در برابر اعمال نادرست خود نیز احساس مسئولیت نخواهد کرد.
حجت الاسلام والمسلمین موسوی‌فرد با تأکید بر ضرورت زنده نگه‌داشتن فطرت و وجدان اخلاقی در جامعه خاطرنشان کرد: خداوند متعال ظرفیت شناخت حق و باطل، اراده برای عمل و قدرت محاسبه و سرزنش رفتار را در وجود انسان قرار داده و اگر این سه مرحله به‌درستی فعال باشند، انسان پس از شناخت حق، به آن عمل می‌کند و در صورت ارتکاب خطا، با بازگشت و توبه مسیر خود را اصلاح خواهد کرد.
انتهای پیام/
نظر شما