به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از بوشهر، حجت الاسلام والمسلمین غلامعلی صفایی‌بوشهری، نماینده ولی‌فقیه در استان بوشهر صبح امروز در دیدار رئیس و عوامل دانشگاه پیام نور بوشهر با اشاره به تحولات ناشی از مدرنیته و تأثیر آن بر هویت اجتماعی اظهار کرد: یکی از ویژگی‌های نظام مدرنیته، سونامی نفی سنت‌ها و هویت گذشته است؛ موضوعی که آثار آن در سبک زندگی، روابط خانوادگی و شیوه تربیت فرزندان به‌وضوح مشاهده می‌شود.
وی با بیان اینکه تغییر سبک زندگی و گسترش آپارتمان‌نشینی بر روابط اجتماعی و خانوادگی تأثیر گذاشته است، افزود: در گذشته فرهنگ ارتباط، سلام، صمیمیت و زندگی جمعی در خانواده‌ها تقویت می‌شد، اما امروز با وجود سکونت افراد در یک ساختمان، گاهی فاصله‌های عاطفی و ارتباطی میان آنان بسیار زیاد است.
نماینده ولی‌فقیه در استان بوشهر با تأکید بر اهمیت حفظ هویت خانوادگی تصریح کرد: اگر جامعه هویت خود را از دست بدهد، نسل آینده نیز با بحران مواجه خواهد شد؛ به‌گونه‌ای که فرزندان پس از رسیدن به سن استقلال، ارتباط خود را با خانواده قطع کنند. این وضعیت در برخی جوامع غربی به مرحله‌ای رسیده که ساختار عاطفی و زندگی مشترک خانوادگی با آسیب‌های جدی روبه‌رو شده است.
خانواده مستحکم، شرط دستیابی به تمدن
حجت الاسلام والمسلمین صفایی‌بوشهری با اشاره به جایگاه بنیادین خانواده در ساختار جامعه بیان کرد: خانواده محل سکونت، آرامش و استقرار است و اگر جامعه از خانواده‌های مستحکم و برخوردار از صمیمیت و رشد در عرصه‌های مختلف تشکیل شود، جامعه‌ای قدرتمند خواهد بود.
وی ادامه داد: اگر خانواده‌ها دارای پایه‌های لرزان و غیرمستحکم باشند و صمیمیت و رشد در عرصه‌های مختلف در آن‌ها وجود نداشته باشد، جامعه نیز به تبع آن ضعیف و شکننده خواهد شد؛ جامعه شکننده نیز به هیچ صورت به تمدن نخواهد رسید.
نماینده ولی‌فقیه در استان بوشهر با اشاره به تجربه کشورهای غربی خاطرنشان کرد: امروز در آمریکا و اروپا با وجود قدرت فناوری، دانش و مدیریت ساختارها، مشکلات جدی در حوزه استحکام خانواده و تعالی انسانی وجود دارد. فناوری و مدیریت باید در خدمت انسان و خانواده باشند، اما زمانی که هدف اصلی به سرمایه‌داری و تولید ثروت محدود شود، تعالی انسان و خانواده تحت‌الشعاع قرار می‌گیرد.
حجت الاسلام والمسلمین صفایی‌بوشهری با تأکید بر ضرورت ارتقای جایگاه خانواده در تراز شایستگی‌های انسانی و اسلامی گفت: اگر بتوانیم خانواده‌ها را به جایگاه واقعی خود برسانیم، کار بسیار بزرگی انجام داده‌ایم؛ اما این مسیر نیازمند برنامه‌ریزی علمی و ارائه راهکارهای عملی است.
همایش‌های خانواده باید به دستورالعمل عملیاتی برسند
وی با انتقاد از غلبه مباحث نظری در برخی همایش‌های حوزه خانواده اظهار کرد: در همایش‌های متعددی درباره ارزش و جایگاه خانواده در نظام انسانی، اسلام و تمدن ایرانی سخن گفته می‌شود، اما آنچه کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد، ارائه دستورالعمل برای رسیدن به این تراز است.
نماینده ولی‌فقیه در استان بوشهر افزود: باید مشخص شود که پدر خانواده، مادر و فرزندان برای دستیابی به یک خانواده مطلوب چه اقداماتی باید انجام دهند. صرف بیان جایگاه خانواده کافی نیست؛ بلکه باید راهکارهایی ارائه شود که اعضای خانواده بتوانند آن‌ها را در زندگی روزمره اجرا کنند.
وی با اشاره به چالش‌های خانواده‌ها در مواجهه با فضای مجازی گفت: امروز نمی‌توان فضای مجازی را از زندگی حذف کرد یا صرفاً فرزندان را از استفاده از آن منع کرد. باید به دنبال استفاده بهینه از این ظرفیت و کاهش آثار سوء آن باشیم.
حجت الاسلام والمسلمین صفایی‌بوشهری همچنین مسائل اقتصادی را از دیگر چالش‌های جدی خانواده‌ها دانست و تصریح کرد: هنگامی که درآمد و هزینه‌های زندگی با یکدیگر تناسب ندارند، خانواده چگونه باید مدیریت شود؟ چگونه می‌توان با برنامه‌ریزی، جلوگیری از اسراف و مشارکت صحیح اعضای خانواده، ناترازی اقتصادی را کنترل کرد؟ این مسائل باید به‌صورت علمی بررسی و برای آن‌ها راهکار ارائه شود.
عبور از جایگاه پدر و مادر، تهدیدی برای ساختار خانواده
وی با اشاره به ضرورت حفظ جایگاه پدر و مادر در خانواده بیان کرد: در ساختار خانواده، مادر محور عاطفی و پدر مسئولیت مدیریت را برعهده دارد و این دو جایگاه مکمل یکدیگر هستند.
نماینده ولی‌فقیه در استان بوشهر افزود: امروز در برخی خانواده‌ها فرزندان به‌جای مشورت با مادر، بیشتر با دوستان خود ارتباط برقرار می‌کنند و از سوی دیگر، جایگاه مدیریتی پدر نیز مورد توجه قرار نمی‌گیرد. عبور از جایگاه پدر و مادر و تضعیف این دو رکن، خطرات بسیاری برای خانواده به همراه دارد.
حجت الاسلام والمسلمین صفایی‌بوشهری با تأکید بر اهمیت ارتباط میان خانواده‌ها خاطرنشان کرد: ازدواج تنها پیوند میان زن و مرد نیست، بلکه موجب ایجاد ارتباط میان دو خانواده می‌شود. بنابراین، نمی‌توان خانواده همسر یا خانواده خود را از ساختار ارتباطی زندگی مشترک حذف کرد.
وی با اشاره به اهمیت صله رحم گفت: باید بررسی شود که صله رحم در شرایط امروز چه جایگاهی دارد، چرا باید انجام شود و چگونه می‌توان آن را متناسب با شرایط جدید زندگی خانوادگی حفظ کرد.
چالش‌های اقتصادی و عاطفی خانواده‌های سالمند
نماینده ولی‌فقیه در استان بوشهر با اشاره به افزایش امید به زندگی و ضرورت توجه به سالمندان اظهار کرد: با افزایش طول عمر، خانواده‌ها با مسائل جدیدی در زمینه مراقبت از پدران و مادران سالمند مواجه هستند؛ افرادی که در گذشته محور خانواده بوده‌اند و امروز به دلیل ضعف جسمانی، به حمایت فرزندان نیاز دارند.
وی افزود: باید مشخص شود که فرزندان چه وظیفه‌ای در قبال والدین سالمند دارند و چگونه می‌توان از آنان مراقبت کرد. همچنین مسائل اقتصادی بازنشستگان و کاهش درآمد آنان در دوران سالمندی باید مورد توجه قرار گیرد.
حجت الاسلام والمسلمین صفایی‌بوشهری با اشاره به برخی مشکلات ارتباطی میان نسل‌ها گفت: گاهی حضور فرزندان و نوه‌ها در خانه پدربزرگ و مادربزرگ، به‌جای ایجاد آرامش و نشاط، موجب شرمندگی سالمندان می‌شود؛ زیرا آنان توانایی پذیرایی مانند گذشته را ندارند.
وی تأکید کرد: این مسائل شاید در نگاه نخست کوچک به نظر برسند، اما از جمله «کوچک‌های بزرگ» هستند که می‌توانند چالش‌های جدی در روابط خانوادگی ایجاد کنند و باید برای آن‌ها راهکار مناسب ارائه شود.
کاهش میل به تحصیل و گریز دانش‌آموزان از مدرسه
حجت الاسلام والمسلمین صفایی‌بوشهری با انتقاد از کاهش انگیزه تحصیلی در میان دانش‌آموزان اظهار کرد: یکی از مسائل مهم جامعه، کاهش میل به تحصیل و فاصله گرفتن دانش‌آموزان از علم‌آموزی است؛ در حالی که علم، فناوری و تمدن باید در خدمت رشد و تعالی انسان قرار گیرند.
وی با اشاره به ضرورت تحول در محیط‌های آموزشی افزود: اگر آموزش‌وپرورش بتواند شرایطی فراهم کند که دانش‌آموزان با همان شور و نشاطی که هنگام تعطیلی از مدرسه خارج می‌شوند، با اشتیاق وارد مدرسه شوند، می‌توان به پیشرفت نظام آموزشی امیدوار بود.
نماینده ولی‌فقیه در استان بوشهر تصریح کرد: باید بررسی شود که چرا برخی دانش‌آموزان از مدرسه و درس گریزان هستند و چگونه می‌توان این وضعیت را اصلاح کرد. خانواده‌ها برای آموزش فرزندان خود هزینه‌های زیادی می‌پردازند و از کتاب‌های کمک‌آموزشی و کلاس‌های فوق‌برنامه استفاده می‌کنند، اما همچنان با مشکلات جدی در زمینه یادگیری و انگیزه تحصیلی مواجه هستند.
وی با اشاره به ضرورت توجه به سبک زندگی دانش‌آموزان خاطرنشان کرد: نوع تغذیه، خواب، فعالیت بدنی و استفاده از تلفن همراه بر رشد جسمی و ذهنی فرزندان تأثیرگذار است.
خواب، تغذیه و فعالیت بدنی؛ مسائل مغفول در تربیت فرزندان
حجت الاسلام والمسلمین صفایی‌بوشهری با اشاره به گسترش استفاده شبانه کودکان و نوجوانان از تلفن همراه گفت: یکی از مشکلات جدی خانواده‌ها، بی‌خوابی فرزندان است. برخی دانش‌آموزان تا ساعات پایانی شب با تلفن همراه مشغول هستند و صبح باید برای حضور در مدرسه از خواب بیدار شوند.
وی افزود: خواب کافی، تغذیه مناسب و فعالیت بدنی از عوامل مهم رشد کودکان هستند و خانواده‌ها باید نسبت به آثار سبک زندگی نادرست بر سلامت و رشد فرزندان حساس باشند.
نماینده ولی‌فقیه در استان بوشهر همچنین با اشاره به کاهش فعالیت‌های جسمانی کودکان بیان کرد: فقر حرکتی، تغییر الگوی تغذیه و اختلال در خواب از جمله مسائلی هستند که باید در نظام مسائل خانواده مورد توجه قرار گیرند.
ضرورت شناسایی علل افزایش طلاق و کاهش فرزندآوری
وی با اشاره به چالش‌های ازدواج و تشکیل خانواده اظهار کرد: باید بررسی شود که چرا آمار طلاق افزایش یافته، چرا تمایل به ازدواج کاهش پیدا کرده و چرا فرزندآوری در جامعه با ضعف مواجه شده است.
حجت الاسلام والمسلمین صفایی‌بوشهری افزود: بخشی از این مشکلات به نداشتن آمادگی لازم برای ازدواج، افزایش سن ازدواج و فقدان مهارت‌های زندگی بازمی‌گردد. این مسائل نیازمند بررسی‌های دقیق علمی و ارائه راهکارهای مؤثر هستند.
نماینده ولی‌فقیه در استان بوشهر با تأکید بر اینکه آینده بسیاری از خانواده‌ها با نگرانی همراه است، خاطرنشان کرد: والدین درباره آینده فرزندان خود، شرایط ازدواج، نحوه تشکیل زندگی و مسیر پیش‌روی آنان دغدغه دارند. باید این نگرانی‌ها به‌صورت علمی بررسی و برای رفع آن‌ها برنامه‌ریزی شود.
تدوین نظام مسائل خانواده در استان بوشهر
حجت الاسلام والمسلمین صفایی‌بوشهری با تأکید بر ضرورت انجام مطالعات علمی و کاربردی در حوزه خانواده گفت: درخواست من این است که یک نظام مسائل تدوین شود و چالش‌های زندگی در ایران و به‌ویژه استان بوشهر به‌صورت دقیق شناسایی، احصا و اولویت‌بندی شوند.
وی افزود: باید مشخص شود که مسائل و بحران‌های پیش‌روی خانواده‌ها چیست، کدام مسائل اولویت بیشتری دارند و برای حل هر یک چه راهبردی باید اتخاذ شود.
نماینده ولی‌فقیه در استان بوشهر با اشاره به ضرورت توجه به سلامت زنان گفت: عوامل مختلفی از جمله تغذیه، اضطراب، استرس و فقر حرکتی می‌توانند بر سلامت زنان تأثیرگذار باشند. لازم است آمارهای حوزه سلامت بررسی شود و روند بیماری‌ها در میان زنان مورد مطالعه قرار گیرد تا بتوان برای پیشگیری و کاهش این آسیب‌ها برنامه‌ریزی کرد.
وی در پایان با تأکید بر اهمیت تبدیل پژوهش‌های علمی به برنامه‌های اجرایی اظهار کرد: ارزش این همایش در آن است که بتواند راهکارهایی روشن و کاربردی در اختیار پدران و مادران قرار دهد تا با آرامش بیشتری خانواده خود را مدیریت کنند و آینده‌ای روشن برای فرزندانشان رقم بزنند.
حجت الاسلام والمسلمین صفایی‌بوشهری ضمن تقدیر از برگزارکنندگان این نشست علمی، بر حمایت از فعالیت‌های علمی و پژوهشی در حوزه خانواده تأکید کرد و گفت: انجام کار علمی دقیق و تبدیل نتایج آن به برنامه و راهبرد عملیاتی، می‌تواند در حل مشکلات خانواده‌ها و تقویت بنیان جامعه نقش مؤثری ایفا کند.
انتهای پیام/
نظر شما