به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، محسن رجبی قدسی، معاون آموزشی دانشکده علوم قرآنی مشهد، در نخستین پیش‌نشست همایش بین‌المللی حکمرانی فرهنگ و هویت ایرانی در مکتب مجاهد شهید امام خامنه‌ای(ره) که با حضور استادان حوزه و دانشگاه به‌صورت حضوری و مجازی در سالن جلسات دانشکده علوم قرآنی مشهد برگزار شد، با تبیین دیدگاه‌های رهبر شهید درباره ضرورت تحول بنیادین در نظام آموزش‌وپرورش، بر لزوم بازنگری در ساختار، جهت‌گیری‌ها، محتوای آموزشی و شیوه‌های ارزشیابی مدارس بر اساس قرآن و سیره نبوی تأکید کرد.
وی با اشاره به آسیب‌های ساختاری نظام آموزش‌وپرورش اظهار داشت: یکی از محورهای مورد تأکید رهبر شهید، ضرورت تحول بنیادین در ساختار آموزش‌وپرورش است؛ زیرا ساختار فعلی نظام آموزشی کشور، از مقطع ابتدایی تا متوسطه، تا حد زیادی متأثر از الگوهای آموزشی غربی است و با وجود برخی تغییرات پس از انقلاب اسلامی، تحول اساسی و بنیانی در آن صورت نگرفته است.
رجبی قدسی با بیان اینکه سیره پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) می‌تواند مبنای استخراج الگوهای صحیح آموزشی قرار گیرد، افزود: بررسی شیوه‌های تربیتی و آموزشی در صدر اسلام، ظرفیت‌های ارزشمندی برای بازشناسی مبانی و طراحی ساختار متناسب با نیازهای نظام آموزشی کشور در اختیار ما قرار می‌دهد.
وی با انتقاد از شیوه آموزش در مقطع ابتدایی بیان کرد: قرار دادن دانش‌آموزان پرتحرک و سرشار از انرژی در محیطی محدود به نام کلاس و انتظار سکوت و انفعال طولانی‌مدت از آنان، با اقتضائات طبیعی و تربیتی کودکان سازگار نیست و می‌تواند زمینه‌ساز آسیب‌های جسمی و روانی شود. ازاین‌رو، لازم است ساختار و محیط آموزشی متناسب با ویژگی‌های رشدی و نیازهای دانش‌آموزان بازطراحی شود.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، برون‌سپاری آموزش و گسترش مدارس غیردولتی به بهای تضعیف مدارس دولتی را از دیگر مسائل قابل بررسی در نظام آموزش‌وپرورش دانست و گفت: بر اساس اصل ۳۰ قانون اساسی، دولت موظف به فراهم کردن آموزش رایگان برای همه افراد تا پایان دوره متوسطه است؛ بنابراین، گسترش مدارس غیردولتی نباید به تضعیف کیفیت و جایگاه مدارس دولتی منجر شود.
وی با انتقاد از حاکم شدن نگاه دانشگاه‌محور و کنکورگرایانه بر نظام آموزشی کشور تصریح کرد: یکی دیگر از آسیب‌های جدی این است که هدف از تحصیل در دبستان و دبیرستان، صرفاً ورود به دانشگاه تعریف شده است؛ به‌گونه‌ای که بخش قابل توجهی از فرایند آموزش دانش‌آموزان به یادگیری شیوه‌های تست‌زنی و آمادگی برای آزمون‌های ورودی اختصاص یافته است.
رجبی قدسی ادامه داد: گسترش مؤسسات آموزشی و فعالیت‌های مرتبط با کنکور، علاوه بر ایجاد گردش مالی گسترده، موجب شده است بخش مهمی از ظرفیت‌های ذهنی و آموزشی دانش‌آموزان به جای پرورش خلاقیت، تفکر و قدرت تحلیل، صرف یادگیری مهارت‌های تست‌زنی شود؛ درحالی‌که تربیت نسلی خلاق و متفکر باید از اهداف اصلی آموزش‌وپرورش باشد.
وی در ادامه با اشاره به ضرورت تحول در جهت‌گیری‌ها، کتاب‌های درسی و نظام ارزشیابی آموزش‌وپرورش، اظهار داشت: رهبر شهید بر این نکته تأکید داشتند که خروجی دستگاه عظیم آموزش‌وپرورش باید بر اساس تفکر اسلامی تربیت شود و دانش‌آموختگان این نظام، علاوه بر برخورداری از مبانی فکری اسلامی، قدرت اندیشه و عمل داشته باشند.
معاون آموزشی دانشکده علوم قرآنی مشهد با تبیین ویژگی‌های انسان تراز اسلامی افزود: انسان مطلوب در نظام تربیتی اسلام باید در درجه نخست مؤمن، در مرحله بعد خردمند و اهل تعقل و در نهایت مجاهد و اهل عمل باشد تا بتواند در عرصه‌های مختلف، برای تحقق اهداف و آرمان‌های اسلامی تلاش کند.
وی با اشاره به رهنمودهای رهبر شهید در سیاست‌های کلی ایجاد تحول در نظام آموزش‌وپرورش و سند تحول بنیادین، توسعه فرهنگ و معارف اسلامی، یادگیری قرآن کریم و تقویت انس دانش‌آموزان با قرآن، سیره پیامبر اکرم(ص) و اهل‌بیت(ع) را از الزامات تحول در نظام آموزشی برشمرد.
رجبی قدسی خاطرنشان کرد: مفاهیم و معارف اسلامی باید به‌صورت مؤثر در محتوای کتاب‌های درسی حضور داشته باشند و انس با قرآن و تلاوت آن به یک فرهنگ عمومی و فراگیر در میان نسل جوان و دانش‌آموزان تبدیل شود.
حضور قرآن و سنت در نظام آموزشی باید صحیح، زیبا و مؤثر باشد
وی با تأکید بر ضرورت اصلاح نظام آموزش‌وپرورش بر اساس قرآن و سنت بیان کرد: نکته مهم در این زمینه، چگونگی حضور قرآن و معارف اهل‌بیت(ع) در نظام آموزشی است؛ این حضور باید صحیح، زیبا و مؤثر باشد و در همه مقاطع آموزشی و تربیتی نمود پیدا کند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم افزود: برای دستیابی به این هدف، باید روش‌ها و شیوه‌های آموزشی را با بهره‌گیری از ظرفیت‌های خود قرآن کریم و سیره پیامبر اکرم(ص) بازشناسی کنیم؛ چراکه قرآن کریم تبیان هر چیزی است و پیامبر اکرم(ص) نیز به‌عنوان الگوی نیکو، مبانی و روش‌های تربیتی ارزشمندی را در اختیار ما قرار داده‌اند.
وی با انتقاد از غلبه محفوظات‌محوری در مدارس اظهار داشت: یکی از آسیب‌های جدی نظام آموزشی، تأکید بیش از اندازه بر حفظ مطالب، بدون توجه کافی به فهم، تحلیل و کاربرد دانش است؛ رویکردی که در مواردی به آموزش اطلاعات غیرکاربردی و کم‌ثمر منجر می‌شود و فرصت پرورش قدرت تفکر و اندیشه را از دانش‌آموزان می‌گیرد.
رجبی قدسی با اشاره به ضرورت بازنگری در آموزش زبان عربی در مدارس گفت: هدف از آموزش زبان عربی در نظام آموزشی ما نباید صرفاً یادگیری واژگان و اصطلاحات روزمره یا آمادگی برای کاربردهای تجاری باشد، بلکه یکی از اهداف اصلی آن باید فراهم کردن زمینه فهم قرآن کریم و سنت باشد تا دانش‌آموزان بتوانند با معارف دینی ارتباط عمیق‌تری برقرار کنند.
وی با بیان اینکه محفوظات‌محوری در مدارس و تداوم آن در دانشگاه‌ها می‌تواند در شکل‌گیری ضعف مهارت‌های فردی و اجتماعی مؤثر باشد، تصریح کرد: دانش‌آموزان باید در محیط آموزشی، مهارت درست دیدن، شنیدن، تحلیل مسائل و یافتن راه‌حل را بیاموزند؛ درحالی‌که در نظام آموزشی فعلی، به اندازه کافی به پرورش تفکر انتقادی و توانایی مواجهه منطقی با مسائل توجه نمی‌شود.
معاون آموزشی دانشکده علوم قرآنی مشهد با اشاره به اهمیت آموزش مهارت‌های زندگی و مدیریت بحران افزود: هنگامی که دانش‌آموزان در مدرسه فرصت کافی برای تمرین فعالیت‌های جمعی، مشارکت اجتماعی، گفت‌وگو و حل مسئله نداشته باشند، در مواجهه با بحران‌ها و اختلافات زندگی نیز ممکن است توانایی لازم برای تصمیم‌گیری صحیح و مدیریت شرایط را نداشته باشند.
وی با اشاره به برخی آسیب‌های اجتماعی و خشونت‌های خانوادگی خاطرنشان کرد: بخشی از مشکلات اجتماعی را باید از منظر ضعف تربیت مهارت‌های ارتباطی، تفکر و حل مسئله در نظام آموزشی نیز بررسی کرد؛ زیرا مدرسه علاوه بر انتقال دانش، مسئولیت پرورش توانایی‌های فردی و اجتماعی دانش‌آموزان را بر عهده دارد.
رجبی قدسی در پایان تأکید کرد: تا زمانی که محتوای آموزشی، ساختار و روش‌های تعلیم و تربیت بر مبنای قرآن کریم و سنت پیامبر اکرم(ص) اصلاح نشود، نمی‌توان انتظار داشت نظام آموزشی کشور به اهداف متعالی خود دست یابد و زمینه تربیت نسلی مؤمن، خردمند، خلاق و اهل عمل فراهم شود.
انتهای پیام/
نظر شما