به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، حجت‌الاسلام والمسلمین ابوالفضل علیخانی، دبیر مجمع تشکل‌های بین‌الملل، عصر چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵ در نشست خبری به مناسبت برگزاری دهمین نشست عمومی این مجمع، به تشریح ساختار، مأموریت‌ها و گستره فعالیت تشکل‌های عضو پرداخت.
وی با اشاره به رشد فعالیت‌های مردمی در حوزه‌های فرهنگی و اجتماعی طی یک دهه گذشته اظهار کرد: همانگونه که گروه‌های جهادی و مجموعه‌های فعال در عرصه‌های تربیتی و قرآنی توانسته‌اند زمینه مشارکت مردم را فراهم کنند، در حوزه بین‌الملل نیز جوانانی از میان دانشجویان، طلاب، فارغ‌التحصیلان و دانش‌آموزان وارد میدان شده‌اند و نقش‌آفرینی می‌کنند.
حجت‌الاسلام والمسلمین علیخانی، مجمع تشکل‌های بین‌الملل را بستری برای گردهمایی و هم‌افزایی مجموعه‌های ایرانی فعال در این عرصه معرفی کرد و افزود: این تشکل‌ها متناسب با توان و ظرفیت خود، در حوزه‌های فرهنگی، آموزشی و اجتماعی، ترویج گفتمان انقلاب اسلامی، مبارزه با استکبار و تقویت مسلمانان و شیعیان فعالیت دارند.
استقلال تشکل‌ها و انتخاب دوسالانه شورای مرکزی
دبیر مجمع تشکل‌های بین‌الملل با بیان اینکه این مجمع به نهاد یا دستگاهی وابسته نیست، گفت: بر اساس آخرین آمار، ۹۶ تشکل ایرانی فعال در حوزه بین‌الملل عضو مجمع هستند و مسئولان آن‌ها هر دو سال یک بار، شورای مرکزی را انتخاب می‌کنند.
وی در پاسخ به پرسشی درباره وابستگی سازمانی اعضا توضیح داد: اساسنامه مجمع، عضویت مجموعه‌های وابسته به نهادها و دستگاه‌ها را نمی‌پذیرد. منظور از وابستگی، ساختاری است که در آن یک وزارتخانه یا بخشی از یک نهاد، مؤسسه‌ای را به عنوان مجموعه پوششی خود ایجاد کرده و مسئولان آن را منصوب کند؛ چنین مجموعه‌هایی عضو مجمع نیستند.
حجت‌الاسلام والمسلمین علیخانی میان استقلال تشکیلاتی و دریافت حمایت از دستگاه‌ها تفاوت قائل شد و افزود: یک مجموعه مردمی می‌تواند برای اجرای طرح خود با نهادهای مختلف مذاکره کند و از آن‌ها حمایت بگیرد، اما این همکاری به معنای وابستگی نیست؛ همانگونه که دریافت مجوز فعالیت نیز استقلال یک تشکل را نفی نمی‌کند.
وی با اشاره به دهمین سال تأسیس مجمع گفت: برخی تشکل‌های عضو، سابقه‌ای ۱۰ یا ۱۲ ساله دارند و فعالیتشان پیش از شکل‌گیری مجمع آغاز شده است.
مجمع برای تشکل‌ها تعیین تکلیف نمی‌کند
حجت‌الاسلام والمسلمین علیخانی در تبیین نقش دبیرخانه مجمع اظهار کرد: تشکل‌ها در برنامه‌ریزی و اجرای فعالیت‌های خود صاحب اختیارند و مجمع برای آن‌ها تعیین تکلیف نمی‌کند، پروژه نمی‌دهد و فعالیتشان را به دریافت اجازه از دبیرخانه مشروط نمی‌سازد.
وی ادامه داد: وظیفه ما فراهم کردن بستری برای به هم‌رسانی تشکل‌ها، شناسایی نقاط اشتراک و کمک به تعریف فعالیت‌ها و عملیات مشترک میان مجموعه‌های همسو است.
دبیر مجمع تشکل‌های بین‌الملل، مذاکره با سازمان‌ها و دستگاه‌های مرتبط را از دیگر مأموریت‌های این مجموعه برشمرد و گفت: تلاش می‌کنیم زمینه واگذاری برخی اموری را که دستگاه‌ها به هر دلیل امکان اجرای آن‌ها را در یک کشور یا مجموعه ندارند، به تشکل‌ها و فعالان مردمی فراهم کنیم تا این فعالیت‌ها با کمترین تنش و حاشیه انجام شود.
وی با اشاره به نهادهایی همچون سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مجمع جهانی اهل‌بیت (ع) و جامعةالمصطفی‌العالمیه افزود: این نهادها را فرصتی برای دقیق‌تر، جدی‌تر و قوی‌تر شدن فعالیت‌های مردمی می‌دانیم و یکی از وظایف مجمع، معرفی و تبیین ظرفیت تشکل‌ها برای آن‌هاست.
شناسایی تشکل‌های فعال در ۹ استان؛ ضرورت توسعه شبکه استانی
حجت‌الاسلام والمسلمین علیخانی با تأکید بر اینکه تعداد تشکل‌های مردمی فعال در عرصه بین‌الملل با گستردگی فرصت‌های موجود تناسب ندارد، بیان کرد: در شرایطی که نزدیک به ۲۰۰ کشور در جهان وجود دارد، تعداد تشکل‌های عضو مجمع هنوز به ۱۰۰ مجموعه نرسیده است.
وی افزود: تاکنون در مجموع، در ۹ استان کشور تشکل‌هایی را شناسایی کرده‌ایم. برای نمونه، در استان یزد هنوز تشکل بین‌المللی شناسایی نکرده‌ایم؛ ممکن است مجموعه‌ای وجود داشته باشد، اما فعالیت آن به اندازه‌ای شناخته نشده باشد که بتوانیم با آن ارتباط برقرار کنیم.
دبیر مجمع تشکل‌های بین‌الملل خواستار توسعه این ظرفیت در سراسر کشور شد و گفت: استان‌های مرزی، متناسب با پیوندهای جغرافیایی، زبانی و فرهنگی خود، فرصت‌های مهمی برای ارتباط با کشورهای همسایه دارند؛ از جمله سیستان و بلوچستان در جنوب شرق و استان‌های شمال غرب کشور.
وی با انتقاد از محدودیت حجاب دختران در مدارس جمهوری آذربایجان، بر ضرورت نقش‌آفرینی جدی‌تر مجموعه‌های مردمی و هم‌زبانان در این زمینه تأکید کرد و افزود: نباید همه انتظارات را به واکنش دستگاه دیپلماسی محدود کرد؛ ارتباطات مردمی نیز می‌تواند در مسائل مختلف اثرگذار باشد.
حجت‌الاسلام والمسلمین علیخانی افزایش شمار تشکل‌ها، توسعه مشارکت زنان و مردان و حفظ و تقویت فعالان موجود را از مأموریت‌های اصلی مجمع عنوان کرد و از رسانه‌ها خواست با معرفی ظرفیت‌های این حوزه، به شناخته شدن فعالیت‌های مردمی و جذب علاقمندان کمک کنند.
دبیر مجمع تشکل‌های بین‌الملل در پاسخ به پرسشی درباره شیوه فعالیت اعضا گفت: نوع فعالیت به توان، تخصص و برنامه هر تشکل بستگی دارد. برخی مجموعه‌ها مشخصاً در حوزه رسانه و فضای مجازی فعالیت می‌کنند و برخی دیگر، علاوه بر سفر و رفت و آمد، در کشورهای مقصد پایگاه فعالیت دارند.
محور مقاومت، زبان فارسی و معارف اهل‌بیت (ع)؛ عرصه‌های اصلی فعالیت
حجت‌الاسلام والمسلمین علیخانی با بیان اینکه ۴۴ کشور، مقصد فعالیت تشکل‌های عضو مجمع هستند، گفت: بیشترین تمرکز جغرافیایی فعالیت‌ها در کشورهای محور مقاومت، به ویژه عراق و لبنان، و همچنین پاکستان است.
وی نگاه تمدنی و جهت‌گیری انقلاب اسلامی را از ویژگی‌های مشترک اعضا برشمرد و افزود: مجمع، مجموعه‌های همسو با این رویکرد را گرد هم آورده است و همه فعالان یا مجموعه‌های ایرانیِ دارای ارتباطات خارجی، لزوماً در دایره عضویت آن قرار ندارند.
دبیر مجمع تشکل‌های بین‌الملل، توسعه زبان و ادبیات فارسی، فعالیت‌های رسانه‌ای و فضای مجازی، تبلیغ دین و ترویج معارف اهل‌بیت (ع)، حمایت از محور مقاومت، مبارزه با استکبار و آموزش و توانمندسازی را از مهم‌ترین حوزه‌های تخصصی اعضا معرفی کرد.
وی به فعالیت تشکل‌ها در ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان و قرقیزستان اشاره کرد و گفت: مجموعه‌های مردمی در این کشورها، توسعه زبان و ادبیات فارسی را بخشی از مسئولیت خود می‌دانند. در قفقاز و کشورهایی مانند ارمنستان، جمهوری آذربایجان و ترکیه نیز تشکل‌های عضو فعالیت دارند.
حجت‌الاسلام والمسلمین علیخانی با اشاره به پیگیری گسترش زبان فارسی در ارمنستان، هم‌مرزی و ظرفیت‌های آموزشی این کشور را فرصتی برای فعالیت فرهنگی دانست. وی همچنین از مشارکت یکی از مجموعه‌های مردمی در کمک به امامزاده سیدابراهیم در ازبکستان به عنوان نمونه‌ای از فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی اعضا یاد کرد.
برنامه اعزام هیئت به افغانستان در ۱۵ موضوع
دبیر مجمع تشکل‌های بین‌الملل، انتقال تجربه میان مجموعه‌های مردمی ایران و دیگر کشورها را از محورهای دیپلماسی عمومی این مجمع دانست و اظهار کرد: تجربه چنین ارتباطاتی را در لبنان، ترکیه و کشورهای دیگر داشته‌ایم و افغانستان نیز در برنامه پیش روی ما قرار دارد.
وی توضیح داد: بنا داریم هیئتی ایرانی با حضور مجموعه‌های دارای تجربه موفق، از جمله یک گروه تربیتی و یک تیم از بانوان فعال در حوزه الگوی سوم زن، به افغانستان ببریم تا تجربه‌های خود را در ۱۵ موضوع خاص که در انقلاب اسلامی آزموده شده است، معرفی کنند.
حجت‌الاسلام والمسلمین علیخانی هدف این برنامه را انتقال تجربه و دانش به مخاطبان و مجموعه‌های کشور مقصد عنوان کرد و افزود: بخش عمده ارتباطات فعلی ما با مسلمانان کشورهای دیگر است.
وی همچنین ارتباط با مهاجران افغانستانی و پاکستانی، طلاب جامعةالمصطفی و دانشجویان خارجی مشغول به تحصیل در ایران را از دیگر حوزه‌های فعالیت اعضا برشمرد و گفت: توانمندسازی، رسیدگی و توسعه ارتباط با این گروه‌ها نیز در دستور کار تشکل‌ها قرار دارد.
اربعین و رویدادهای مردمی جهان؛ فرصت‌هایی برای ارتباط‌گیری
حجت‌الاسلام والمسلمین علیخانی، اربعین را یکی از جلوه‌های شناخته‌شده مشارکت مردمی در عرصه بین‌الملل توصیف کرد و گفت: تعداد زیادی از تشکل‌های عضو، بخشی از فعالیت‌های خود را در این رویداد دنبال می‌کنند.
وی با اشاره به راهپیمایی «مارش میرا» در بوسنی و رویدادهای مشابه در هند و آمریکای لاتین، بر ضرورت شناسایی و پیوند دادن ظرفیت‌های مردمی در نقاط مختلف جهان تأکید کرد.
دبیر مجمع تشکل‌های بین‌الملل افزود: ممکن است با شرکت‌کنندگان این رویدادها از نظر اعتقادی و بینشی یکسان نباشیم، اما می‌توان بر پایه اشتراکاتی مانند مخالفت با ظلم، زمینه ارتباط و همکاری را فراهم کرد.
وی سهم فعالان ایرانی در برخی رویدادهای مردمی جهان را اندک دانست و گفت: کم‌توجهی به این عرصه‌ها موجب از دست رفتن فرصت‌های ارتباطی و محدود ماندن شناخت مردم برخی کشورها از ایران شده است.
تأکید بر نقش‌آفرینی رسانه‌ای و تبیینی در حمایت از مقاومت
حجت‌الاسلام والمسلمین علیخانی با اشاره به برگزاری نشست مسئولان تشکل‌های عضو در تهران طی دو هفته گذشته اظهار کرد: این نشست‌ها معمولاً هر شش ماه یک بار برگزار می‌شود، اما برای مدتی امکان گردهمایی حضوری فراهم نبود و ارتباطات بیشتر به صورت مجازی و پراکنده دنبال می‌شد.
وی نقش‌آفرینی مؤثرتر در مقابله با رژیم صهیونیستی را از دستورکارهای ادامه فعالیت مجمع عنوان کرد و گفت: مشارکت مردمی می‌تواند متناسب با توان هر فرد، از طریق قلم، رسانه، بیان و تولید محتوا شکل بگیرد.
دبیر مجمع تشکل‌های بین‌الملل با تأکید بر استفاده از ظرفیت افراد مسلط به زبان‌های خارجی افزود: در کنار اهمیت کسب آمادگی نظامی، باید امکان حضور نیروهای زبان‌دان در تبیین مسائل جهان، فعالیت در شبکه‌های اجتماعی و ارتباط مؤثرتر با کشورهای همسایه نیز جدی گرفته شود.
وی همچنین از حضور چند تشکل عضو مجمع در برنامه مرتبط با کاروان صمود در تونس خبر داد و توضیح داد که حضور این مجموعه‌ها تا تونس بوده و اعضای ایرانی به دلیل جلوگیری از اسارت احتمالی توسط رژیم صهیونیستی و استفاده‌ای این رژیم از اسرای ما به عنوان اهرم سوار کشتی نشده‌اند.
حجت‌الاسلام والمسلمین علیخانی محدود ماندن تعداد تشکل‌های فعال را تا حدی ناشی از موانع گذشته برای ورود مردم به عرصه بین‌الملل دانست و گفت: طی سال‌های طولانی به ظرفیت دیپلماسی فرهنگی و مشارکت مردمی به اندازه کافی توجه نشده است.
وی افزود: در سه، چهار سال اخیر، شناخت دستگاه‌ها از ظرفیت مفید و مؤثر مردم بیشتر شده است؛ در حالی که پیش‌تر، در مواردی به جای دعوت از مجموعه‌های مردمی، در برابر نقش‌آفرینی آن‌ها مقاومت می‌شد.
دبیر مجمع تشکل‌های بین‌الملل همچنین با انتقاد از محدود شدن معرفی ایران به نمایش کتاب، صنایع دستی و برنامه‌های متعارف فرهنگی، خواستار بهره‌گیری از تجربه‌های اجتماعی، تربیتی و ظرفیت‌های انسانی کشور در ارتباطات خارجی شد.
حجت‌الاسلام والمسلمین علیخانی در پایان، انعطاف‌پذیری را مهم‌ترین تفاوت تشکل‌های مردمی با ساختارهای رسمی دانست و خاطرنشان کرد: این مجموعه‌ها می‌توانند متناسب با شرایط هر کشور و اقتضائات زمانی، شیوه فعالیت خود را تنظیم کنند. در آسیای مرکزی، یکی از راهبردهای مورد توجه ما توسعه زبان فارسی است؛ زیرا زبان فارسی، زبان انقلاب است.
نظر شما