جمعه ۲۲ آبان ۱۴۰۵ - ۲۲:۱۷
شواهد تاریخی و روایی درباره شهادت حضرت زهرا(س)

حوزه/ استاد حوزه علمیه قم با تأکید بر اینکه دفاع حضرت فاطمه زهرا(س) از امیرالمؤمنین(ع) فراتر از مطالبه فدک و در حقیقت دفاع از ولایت الهی بود، گفت: سیره سیاسی و مبارزاتی حضرت زهرا(س) نشان می‌دهد که در برابر انحراف، تحریف و غصب حق، سکوت و بی‌تفاوتی جایگاهی ندارد و دفاع از ولایت، گاه به بذل جان نیازمند است.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدجواد یاوری، شب گذشته در دویست‌وپنجاه‌وششمین تجمع شبانه موکب پایگاه بسیج شهدای روحانی مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه که در خیابان ۴۵ متری صدوق(ره) قم برگزار شد، با اشاره به ایام شهادت و سوگواری حضرت صدیقه طاهره فاطمه زهرا(س)، این ایام را فرصتی برای بازخوانی سیره مقاومت و مبارزاتی آن حضرت دانست و اظهار کرد: باید از سیره حضرت زهرا(س)، به‌ویژه در زمینه مقاومت و دفاع از ولایت، برای شرایط امروز جامعه الگو بگیریم.

* بعثت پیامبر(ص) و آغاز ولایت امیرالمؤمنین(ع)

وی اظهار کرد: شخصیت وجودی امیرالمؤمنین(ع) با آغاز بعثت پیامبر اکرم(ص) و نزول وحی شکل ویژه‌ای در تاریخ اسلام پیدا کرد؛ به‌گونه‌ای که هم‌زمان با آغاز رسالت پیامبر(ص)، مسئله وزارت، وصایت و ولایت امیرالمؤمنین(ع) نیز مطرح شد.

استاد حوزه علمیه قم با انتقاد از کم‌توجهی به مسئله غدیر و جایگاه ولایت امیرالمؤمنین(ع) در برخی متون آموزشی و حتی منابع دانشگاهی، گفت: یکی از ظلم‌هایی که در حق نسل‌های مختلف صورت گرفته، این است که گاهی در تدوین تاریخ پیامبر اکرم(ص)، مسئله غدیر و جایگاه امیرالمؤمنین(ع) به فراموشی سپرده می‌شود؛ حتی در برخی آثار تاریخی و آموزشی، هنگامی که به تاریخ اهل‌بیت(ع) می‌رسیم، از غدیر و ولایت امیرالمؤمنین(ع) خبری نیست.

وی با اشاره به بیانات امیرالمؤمنین(ع) در نهج‌البلاغه درباره همراهی با پیامبر اکرم(ص) در آغاز بعثت افزود: امیرالمؤمنین(ع) تصریح می‌کنند که در غار حرا همراه پیامبر(ص) بودند، تنها کسی بودند که به ایشان دسترسی داشتند و برای آن حضرت غذا می‌بردند.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری ادامه داد: امیرالمؤمنین(ع) در بیان ماجرای نزول فرشته وحی می‌فرمایند که صدای ناله‌ای را شنیدند و پیامبر(ص) به ایشان فرمودند: آنچه را من دیدم، تو نیز دیدی و آنچه را شنیدم، تو نیز شنیدی؛ این ناله، ناله شیطان بود که در بند شد و از تحقق اهداف خود ناامید گردید.

وی با بیان اینکه شیطان از همان ابتدا درصدد جلوگیری از تحقق ولایت الهی در زمین بود، خاطرنشان کرد: مسئله صرفاً یک حسادت اخلاقی معمولی نبود؛ بلکه دشمنی با ولایت الهی و تلاش برای جلوگیری از تحقق حاکمیت خداوند در زمین، حقیقت مخالفت شیطان را آشکار می‌کرد.

استاد حوزه علمیه قم با اشاره به معرفی امیرالمؤمنین(ع) به‌عنوان وزیر و وصی پیامبر(ص) گفت: بر اساس این گزارش، پیامبر اکرم(ص) به امیرالمؤمنین(ع) فرمودند که تو وزیر و وصی من هستی، هرچند پیامبر نیستی. از اینجا مسئله وصایت و ولایت امیرالمؤمنین(ع) تثبیت شد و پیامبر(ص) در طول دوران مکه و مدینه همواره برای معرفی و ابلاغ این جایگاه تلاش کردند.

* دشمنی با امیرالمؤمنین(ع)؛ جریانی ریشه‌دار در تاریخ اسلام

وی با اشاره به اینکه دشمنی‌ها و کینه‌ورزی‌ها علیه امیرالمؤمنین(ع) از دوران حیات پیامبر(ص) آغاز شده بود، اظهار کرد: این دشمنی‌ها یک‌شبه به وجود نیامد. حتی در برخی منابع تاریخی اهل‌سنت، از جمله کتاب «التاریخ الکبیر» بخاری، گزارشی نقل شده است که شخصی به نام عبیدالله بن قَمْعَه می‌گوید تا روز غدیر به امیرالمؤمنین(ع) ناسزا می‌گفتند.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری با بیان اینکه شیطان برای دور کردن انسان‌ها از مسیر ولایت از ابزارهای مختلف استفاده می‌کند، دو عامل لقمه حرام و فاصله گرفتن از ولایت الهی را از عوامل مهم انحراف انسان‌ها برشمرد و افزود: هرکسی که در مسیر زندگی خود گرفتار انحراف شده و در برابر ولایت ایستاده است، باید نسبت به این دو مسئله توجه داشته باشد.

وی با انتقاد از برخی جریان‌ها و هیئت‌هایی که در قبال انقلاب اسلامی و نظام مبتنی بر ولایت بی‌تفاوت هستند، تصریح کرد: اگر برخی افراد و جریان‌ها در عصر حاضر هیچ نسبتی با نظام ولایت الهی در عصر غیبت برقرار نکنند، نباید تصور کنند که در زمان امام حسین(ع) حتماً ایشان را یاری می‌کردند؛ زیرا در تاریخ نیز افرادی بودند که با وجود عهد و پیمان و حتی بیعت، امام زمان خود را تنها گذاشتند.

استاد حوزه علمیه قم تأکید کرد: اینکه امروز از اهل‌بیت(ع) سخن بگوییم و روایات آنان را نقل کنیم، به‌تنهایی هنر نیست؛ هنر آن است که در عصر غیبت، به آموزه‌های آنان، از جمله روایات مربوط به ولایت و مقبوله عمر بن حنظله، نیز پایبند باشیم.

* تخریب شخصیت امیرالمؤمنین(ع) با تحریف تاریخ و جعل روایت

وی با اشاره به تلاش‌های مخالفان برای تخریب شخصیت امیرالمؤمنین(ع) در دوران پیامبر(ص) و پس از رحلت ایشان، گفت: دشمنان بارها به امیرالمؤمنین(ع) جسارت کردند و پیامبر اکرم(ص) در موقعیت‌های مختلف تلاش داشتند منزلت و جایگاه ایشان را برای مردم تبیین کنند و با معرفی القاب و فضائل متعدد، شخصیت آن حضرت را به جامعه بشناسانند.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری با اشاره به کلام امیرالمؤمنین(ع) در نهج‌البلاغه درباره شناخته شدن حق ایشان از طریق قرآن و سنت پیامبر(ص) افزود: امیرالمؤمنین(ع) فرمودند مردم حق مرا با دو چیز شناختند؛ قرآن و سنت پیامبر. پیامبر اکرم(ص) با بیان سنت و روایات، مردم را نسبت به جایگاه و حق امیرالمؤمنین(ع) آگاه می‌کردند.

وی با اشاره به ماجرای جنگ جمل و گفت‌وگوی امیرالمؤمنین(ع) با زبیر اظهار کرد: امیرالمؤمنین(ع) در این ماجرا روایات پیامبر(ص) درباره خود را برای زبیر یادآوری کردند و زبیر از سپاه عایشه جدا شد؛ هرچند به مسیر حق بازنگشت و سرانجام خونش هدر رفت.

استاد حوزه علمیه قم ادامه داد: امیرالمؤمنین(ع) هنگام مواجهه با خوارج نیز ابن‌عباس را مأمور گفت‌وگو با آنان کردند و بر تمسک به سنت پیامبر(ص) تأکید داشتند. آن حضرت پس از رسیدن به خلافت نیز تمام تلاش خود را برای احیای سیره نبوی به کار گرفتند؛ زیرا سیره پیامبر(ص) در حقیقت دفاع از ولایت امیرالمؤمنین(ع) بود.

وی با اشاره به تحریف قرآن و سنت در دوره‌های بعدی تاریخ اسلام، اظهار کرد: دشمنی با امیرالمؤمنین(ع) موجب شد برخی افراد برای رسیدن به اهداف خود، قرآن و سنت را تحریف و آیات را مطابق خواسته‌هایشان تفسیر کنند.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری با اشاره به ماجرای ولید و سپردن حکومت کوفه به او، افزود: در حالی که قرآن کریم در ماجرای ولید از تعبیر فاسق استفاده کرده است، شاهدیم که در دوره عثمان، مسئولیت کوفه به او سپرده شد. این اقدامات در بستر دشمنی با امیرالمؤمنین(ع) قابل بررسی است.

* شباهت جریان تحریف علیه امیرالمؤمنین(ع) با تخریب شخصیت مسئولان نظام

وی با تأکید بر ضرورت عبرت‌آموزی از تاریخ و تطبیق جریان‌های تاریخی با شرایط امروز جامعه گفت: شایعات و اتهاماتی که در طول تاریخ علیه امیرالمؤمنین(ع) مطرح می‌شد، از نظر شیوه و هدف، شباهت‌هایی با تخریب‌هایی دارد که در دوره‌های مختلف علیه امام راحل(ره)، رهبر شهید انقلاب و حتی رهبر جدید و فعلی مطرح شده است.

استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: به یاد دارم پیش از آنکه رهبر جدید به این جایگاه برسند، برخی افراد در فضای مجازی و حقیقی شایعاتی درباره ایشان مطرح می‌کردند؛ از جمله اینکه به ملاقات فلان تاجر رفته یا به خارج از کشور سفر کرده‌اند، اما بعدها مشخص می‌شد که این ادعاها اساساً نادرست بوده است.

وی افزود: حتی برخی افراد مذهبی و کسانی که در اطراف مسئولان سیاسی حضور داشتند، در مقاطع مختلف همین شیوه را دنبال می‌کردند. در تاریخ امیرالمؤمنین(ع) نیز همین اتفاق رخ داد و ایشان را گاهی به سرقت، بی‌نمازی یا بی‌توجهی به امور جامعه متهم می‌کردند تا چهره آن حضرت را تخریب کنند.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری با تأکید بر اینکه بازخوانی این جریان تاریخی برای شناخت چرایی مقاومت حضرت زهرا(س) ضروری است، گفت: حضرت صدیقه طاهره(س) جان خود را در راه دفاع از امیرالمؤمنین(ع) فدا کرد؛ شخصیتی که تمام همت خود را برای دفاع از دین، قرآن و ولایت به کار گرفته بود.

* خطبه حضرت زهرا(س)؛ خطبه دفاع از ولایت، نه صرفاً مطالبه فدک

وی با اشاره به خطبه حضرت زهرا(س) در مسجد پیامبر(ص) اظهار کرد: به اعتقاد من، باید این خطبه را «خطبه دفاع از ولایت» نامید، نه صرفاً خطبه فدکیه؛ زیرا بخش پایانی آن به مسئله فدک اختصاص دارد، اما محور اصلی خطبه، دفاع از ولایت، قرآن و امیرالمؤمنین(ع) است.

استاد حوزه علمیه قم با انتقاد از سکوت برخی افراد در برابر حوادث و فتنه‌های مختلف، تصریح کرد: حضرت زهرا(س) در خطبه خود، انصار را به دلیل سکوت در برابر غصب حق اهل‌بیت(ع) مورد خطاب قرار دادند. مسئله این بود که چرا کسانی که باید در صحنه حاضر می‌شدند، سکوت کردند و از حق دفاع نکردند.

وی افزود: در حوادثی همچون فتنه سال ۱۳۸۸، فتنه مربوط به ماجرای مهسا و حوادث دی‌ماه نیز برخی افراد در موقعیت‌هایی که باید موضع خود را روشن می‌کردند، سکوت اختیار کردند. این همان مسئله‌ای است که در سیره حضرت زهرا(س) با آن مواجه هستیم؛ ایشان سکوت و بی‌تفاوتی در برابر غصب حق و انحراف را نمی‌پذیرفتند.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری با اشاره به تلاش‌های تاریخی برای مخدوش کردن چهره امیرالمؤمنین(ع) گفت: یکی از اقدامات دشمنان، تحریف حوادث و روایات مربوط به آن حضرت بود. از جمله در ماجرای جنگ ذات‌العشیره، پیامبر(ص) پس از مشاهده امیرالمؤمنین(ع) که بر اثر خستگی و گردوغبار در حال استراحت بودند، ایشان را با لقب «ابوتراب» خطاب کردند؛ لقبی که امیرالمؤمنین(ع) آن را بسیار دوست داشتند.

وی ادامه داد: برخی افراد با تحریف همین ماجرا، روایتی ساختند که بر اساس آن، امیرالمؤمنین(ع) پس از اختلاف با حضرت زهرا(س) از خانه خارج شده و زیر درختی خوابیده بودند و پیامبر(ص) برای سرزنش ایشان به آنجا رفتند. این در حالی است که اصل ماجرا ارتباطی با اختلاف خانوادگی نداشت و دشمنان تلاش کردند از یک واقعه تاریخی برای تخریب شخصیت امیرالمؤمنین(ع) استفاده کنند.

استاد حوزه علمیه قم با اشاره به جعل روایت درباره خواستگاری امیرالمؤمنین(ع) از دختر ابوجهل نیز اظهار کرد: برخی راویان با افزودن مطالب و تغییر محتوای گزارش‌ها، تلاش کردند رابطه امیرالمؤمنین(ع) و حضرت زهرا(س) را مخدوش نشان دهند و از روایاتی که در شأن و منزلت حضرت زهرا(س) بود، برای تخریب امیرالمؤمنین(ع) استفاده کنند.

وی با اشاره به گزارش‌های تاریخی درباره مواضع برخی راویان ضد امیرالمؤمنین(ع)، به نقل ابوالفرج اصفهانی در کتاب «الأغانی» اشاره کرد و گفت: در گزارشی آمده است که در دوره عمر بن عبدالعزیز، هنگامی که خالد بن عبدالله قصری از زهری خواست سیره پیامبر(ص) را بنویسد، زهری اظهار کرد که در جریان تدوین سیره، ناگزیر از ذکر علی و آل علی خواهد بود؛ اما به او گفته شد تا جایی بنویسد که مردم علی را در قعر جهنم ببینند و او را شخصیتی آمیخته با تناقض بشناسند.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری افزود: این نمونه‌ها نشان می‌دهد که دشمنی با امیرالمؤمنین(ع) تنها به مخالفت سیاسی محدود نبود، بلکه در عرصه تاریخ‌نگاری، روایت‌سازی و حتی تدوین سیره پیامبر(ص) نیز دنبال می‌شد.

وی با اشاره به سیاست‌های برخی حاکمان در ترویج لعن امیرالمؤمنین(ع) گفت: در مقاطعی دستورها و بخشنامه‌هایی برای لعن علنی امیرالمؤمنین(ع) به مناطق مختلف ارسال می‌شد؛ اما مردم برخی مناطق، از جمله قزوین و سیستان، در برابر این سیاست ایستادگی کردند و حاضر به همراهی با آن نشدند. یکی از افتخارات مردم ایران نیز این بود که در چنین اقدامی علیه امیرالمؤمنین(ع) مشارکت نکردند.

* حضرت زهرا(س) از هر فرصتی برای آگاه‌سازی مردم استفاده کردند

استاد حوزه علمیه قم با اشاره به اقدامات حضرت زهرا(س) پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) اظهار کرد: حضرت صدیقه طاهره(س) در خطبه خود، ضمن تبیین توحید، قرآن و نبوت، مسئله ولایت امیرالمؤمنین(ع) را نیز برای مردم تشریح کردند و از هر فرصتی برای آگاه‌سازی جامعه بهره بردند.

وی با اشاره به حضور حضرت زهرا(س) در مسجد برای مطالبه فدک و دفاع از حق اهل‌بیت(ع) گفت: حدود ده روز پس از رحلت پیامبر(ص)، حضرت زهرا(س) برای بازپس‌گیری فدک به مسجد رفتند. در آن مقطع هنوز هجوم به خانه ایشان اتفاق نیفتاده بود و ماجرای هجوم پس از این مطالبه رخ داد.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری با توصیف چگونگی حضور حضرت زهرا(س) در مسجد افزود: ایشان با وقار و هیبتی که یادآور پیامبر اکرم(ص) بود، در حالی که پوشش بلندی بر تن داشتند، وارد مسجد شدند، پرده‌ای آویختند، آهی کشیدند و سپس سخنرانی خود را آغاز کردند.

وی ادامه داد: حضرت زهرا(س) هنگام سخن گفتن از امیرالمؤمنین(ع)، همراهی ایشان با پیامبر(ص)، حضور در میدان‌های دفاع از اسلام و نقش آن حضرت در مقابله با دشمنان را یادآوری کردند و نشان دادند که امیرالمؤمنین(ع) همواره در سخت‌ترین شرایط در کنار پیامبر(ص) بوده‌اند.

استاد حوزه علمیه قم با اشاره به اینکه حضرت زهرا(س) تنها به سخنرانی در مسجد اکتفا نکردند، اظهار کرد: ایشان در بقیع، در کنار قبر حضرت حمزه(ع) و در منزل خود نیز از فرصت‌ها برای تبیین حق امیرالمؤمنین(ع) استفاده می‌کردند.

وی با اشاره به ماجرای محمود بن لبید و دیدار او با حضرت زهرا(س) در کنار قبر حضرت حمزه(ع) گفت: هنگامی که محمود بن لبید علت گریه حضرت را جویا شد، ایشان توضیح دادند که مسئله تنها رحلت پیامبر(ص) نیست، بلکه حق امیرالمؤمنین(ع) غصب شده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری افزود: حضرت زهرا(س) حتی از فرصت حضور افرادی که برای زیارت یا رفت‌وآمد به بقیع می‌آمدند، استفاده می‌کردند تا آنان را نسبت به وضعیت پیش‌آمده آگاه سازند. ایشان همچنین با برگزاری جلسات و پاسخ‌گویی به پرسش‌های زنان، به تبیین مسائل دینی و سیاسی می‌پرداختند.

* تلاش حضرت زهرا(س) برای جلب حمایت انصار و مهاجران

وی با اشاره به تلاش‌های حضرت زهرا(س) برای جلب حمایت انصار و مهاجران اظهار کرد: حدود ۴۵ تا ۵۰ روز پس از رحلت پیامبر(ص)، گروهی از سپاهیان که ابوبکر آنان را از شهر خارج کرده بود، بازگشتند و نسبت به وضعیت پیش‌آمده معترض بودند. حضرت زهرا(س) به همراه امیرالمؤمنین(ع) از این فرصت استفاده کردند و به خانه انصار و مهاجران رفتند تا آنان را به حمایت از حق و مقابله با انحراف دعوت کنند.

استاد حوزه علمیه قم افزود: دشمنان متوجه شدند که اگر اعتراض این افراد با مواضع حضرت زهرا(س) و امیرالمؤمنین(ع) پیوند بخورد، موقعیت آنان به خطر خواهد افتاد؛ ازاین‌رو تلاش کردند این جریان را مهار کنند.

وی با اشاره به گزارش‌هایی درباره تحصن گروهی از افراد در خانه امیرالمؤمنین(ع) گفت: یعقوبی نام دوازده نفر از افرادی را که در این جریان حضور داشتند، ذکر کرده است. البته برخی از بستگان اهل‌بیت(ع)، از جمله شماری از بنی‌هاشم و خاندان عباس، در این همراهی حضور پیدا نکردند؛ اما حضرت زهرا(س) وظیفه خود را دنبال کردند و به خانه انصار و مهاجران رفتند.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری با اشاره به درخواست حضرت زهرا(س) برای حضور چهل نفر از افراد و تراشیدن سر به نشانه آمادگی برای دفاع از ولایت اظهار کرد: مقداد نخستین فردی بود که در این مسیر حاضر شد و پس از او سلمان، ابوذر و عمار نیز آمدند؛ اما برخی از افراد با تأخیر به میدان آمدند و بعدها با برخوردهای سخت، از جمله تبعید و ضرب‌وشتم، مواجه شدند.

وی ادامه داد: عمار مورد ضرب‌وشتم قرار گرفت و دندانش شکست و از شهر بیرون شد؛ ابوذر نیز تبعید شد و سلمان را به مدائن فرستادند. مقداد از جمله افرادی بود که در این مسیر استقامت و ثبات قدم داشت.

استاد حوزه علمیه قم با تأکید بر ضرورت هوشیاری در برابر برنامه‌های دشمن گفت: دشمن به‌خوبی می‌داند چگونه باید روی افراد اثر بگذارد و حتی به سراغ فرزندان و نزدیکان شخصیت‌های مؤثر می‌رود؛ ازاین‌رو باید مراقب بود که جریان نفوذ و تأثیرگذاری دشمن، حتی در میان افراد نزدیک به جبهه حق، زمینه انحراف ایجاد نکند.

* فضائل امیرالمؤمنین(ع) و واقعه غدیر در دفاع حضرت زهرا(س)

وی با اشاره به اینکه حضرت زهرا(س) در فرصت‌های مختلف فضائل و مناقب امیرالمؤمنین(ع) را برای مردم یادآوری می‌کردند، گفت: آن حضرت در دو موقعیت، از جمله در جمعی که در خانه امیرالمؤمنین(ع) گرد آمده بودند، مسئله غدیر و فضائل امیرالمؤمنین(ع) را مطرح کردند.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری افزود: هنگامی که دشمنان احساس کردند این جریان می‌تواند به یک حرکت اعتراضی گسترده تبدیل شود، تلاش کردند از طریق برخی شخصیت‌ها، از جمله عباس عموی پیامبر(ص)، موضوع را مدیریت کنند. عباس نیز با وجود اینکه خود در خانه حضرت حضور نداشت، از آنان خواست با این افراد گفت‌وگو کنند.

وی با اشاره به تکرار رفت‌وآمدها برای گرفتن نتیجه از این گفت‌وگوها اظهار کرد: سه مرتبه از صبح تا غروب برای مذاکره و گفت‌وگو مراجعه کردند، اما نتیجه‌ای حاصل نشد؛ زیرا افراد حاضر در خانه امیرالمؤمنین(ع) حاضر به تسلیم شدن نبودند.

استاد حوزه علمیه قم با اشاره به اینکه در فرهنگ آن روزگار، تخریب خانه مخالفان یکی از شیوه‌های برخورد با مخالفان سیاسی بود، گفت: در تاریخ نمونه‌هایی از تخریب خانه مخالفان، پیش و پس از اسلام، وجود دارد. در برخی گزارش‌ها نیز آمده است که پس از حرکت امام حسین(ع) از مدینه، خانه برخی از بنی‌هاشم تخریب شد؛ زیرا آنان حاضر به بیعت نبودند.

وی ادامه داد: در ماجرای خانه حضرت زهرا(س) نیز گزارش‌هایی درباره تهدید به آتش زدن خانه و برخورد با حاضران وجود دارد. طبری، بلاذری و برخی دیگر از مورخان این حوادث را نقل کرده‌اند و گزارش‌هایی درباره آمدن مهاجمان با شعله آتش و تهدید به آتش زدن خانه با اهل آن وجود دارد.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری با اشاره به گزارش شیخ مفید درباره شیوه گرفتن بیعت با زور اظهار کرد: در برخی نقل‌ها آمده است که برای گرفتن بیعت از افراد، از زور شمشیر استفاده می‌کردند و کسانی را که حاضر به همراهی نبودند، مورد ضرب‌وشتم قرار می‌دادند.

وی با اشاره به گزارش طبری از نقش طایفه بنی‌اسلم در ماجرای سقیفه افزود: در این گزارش از قول خلیفه دوم نقل شده است که اگر کمک طایفه بنی‌اسلم نبود، پیروزی ابوبکر در سقیفه قطعی نمی‌شد.

استاد حوزه علمیه قم با بیان اینکه حضور حدود دوازده نفر در خانه امیرالمؤمنین(ع) برای جریان حاکم احساس خطر ایجاد کرده بود، گفت: ازاین‌رو تصمیم گرفتند با استفاده از زور، این افراد را وادار به خروج کنند و برای این کار گروهی را با شعله‌های آتش به سمت خانه فرستادند.

* شواهد تاریخی و روایی درباره شهادت حضرت زهرا(س)

وی با اشاره به شواهد و گزارش‌های روایی درباره هجوم به خانه حضرت زهرا(س) اظهار کرد: در منابع شیعه و اهل‌سنت، گزارش‌هایی درباره این واقعه وجود دارد. در آثاری همچون «کنزالفوائد» کراجکی و «الکافی» مرحوم کلینی نیز روایاتی درباره شهادت حضرت زهرا(س) نقل شده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری افزود: در برخی روایات، از جمله روایاتی که کراجکی نقل کرده، به سخن پیامبر اکرم(ص) درباره به شهادت رسیدن دخترشان پس از رحلت ایشان اشاره شده است. همچنین در برخی منابع اهل‌سنت گزارش‌هایی درباره وارد شدن ضربه به صورت حضرت زهرا(س) وجود دارد.

وی با اشاره به تألیف کتاب «صدیقه شهیده» درباره ابعاد مختلف زندگی حضرت زهرا(س) گفت: ما در این کتاب، سیره اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی حضرت صدیقه طاهره(س)، تاریخ زندگی و مقتل ایشان را بررسی کرده‌ایم و شواهد و قرائن مربوط به این واقعه را به‌صورت مفصل آورده‌ایم. این کتاب توسط جامعه‌الزهرا(س) منتشر شده و در حوزه‌های علمیه خواهران نیز به‌عنوان کتاب درسی تدریس می‌شود.

استاد حوزه علمیه قم با اشاره به برخی گزارش‌های تاریخی درباره اعتراف به ورود اجباری به خانه امیرالمؤمنین(ع) اظهار کرد: در منابعی همچون تاریخ طبری و برخی دیگر از آثار تاریخی، گزارش‌هایی وجود دارد که در آن به گشودن اجباری خانه‌ای اشاره شده که به دلیل جنگ و درگیری، در برابر مهاجمان بسته شده بود.

وی افزود: این گزارش‌ها در کنار دیگر شواهد تاریخی و روایی، ابعاد مختلف واقعه را روشن می‌کند و نشان می‌دهد که حضرت زهرا(س) در چه شرایطی از امیرالمؤمنین(ع) و ولایت دفاع کردند.

* مقاومت حضرت زهرا(س) حتی در شرایط سخت جسمانی ادامه یافت

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری با اشاره به اینکه در گزارش‌های تاریخی، از حمله به خانه حضرت زهرا(س)، مقاومت امیرالمؤمنین(ع) و درگیری با مهاجمان سخن گفته شده است، اظهار کرد: در برخی روایات آمده است که پس از ورود مهاجمان و شعله‌ور شدن آتش، دود فضای خانه را فرا گرفت و امیرالمؤمنین(ع) و زبیر در برابر آنان ایستادگی کردند.

وی ادامه داد: بر اساس برخی نقل‌ها، امیرالمؤمنین(ع) در جریان درگیری، خلیفه دوم را بر زمین زدند و قصد کشتن او را داشتند؛ اما با یادآوری توصیه پیامبر(ص) درباره حفظ وحدت جامعه اسلامی و صیانت از اساس اسلام، از این اقدام صرف‌نظر کردند؛ زیرا احتمال می‌رفت دشمنان از چنین اتفاقی برای نابودی کیان اسلام استفاده کنند.

استاد حوزه علمیه قم با بیان اینکه پس از این حوادث، امیرالمؤمنین(ع) را برای گرفتن بیعت به مسجد بردند، گفت: آن حضرت در مسجد نیز از حق خود دفاع کردند و در مسیر، با یادآوری نقش افراد در شکل‌گیری وضعیت سیاسی پیش‌آمده، پرسش‌هایی جدی مطرح کردند.

وی افزود: امیرالمؤمنین(ع) از آنان پرسیدند آیا پیامبر اکرم(ص) برای خود جانشین معرفی کرده بودند یا خیر؟ اگر جانشین معرفی کرده بودند، چرا از فرمان پیامبر(ص) پیروی نکردید و اگر معرفی نکرده بودند، چرا در سقیفه از بنی‌هاشم دعوت نکردید تا در این موضوع مشارکت داشته باشند؟

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری خاطرنشان کرد: در گزارش‌های مربوط به این واقعه، آمده است که حضرت زهرا(س) نیز با وجود شرایط جسمانی دشوار، امیرالمؤمنین(ع) را تنها نگذاشتند و در مسجد حاضر شدند و بار دیگر از حق ولایت دفاع کردند. آن حضرت حتی قصد نفرین کردن مهاجمان را داشتند، اما امیرالمؤمنین(ع) مانع شدند.

* پاسخ منفی حضرت زهرا(س) به عذرخواهی غاصبان؛ جلوه‌ای از عزت و مقاومت

وی با اشاره به مراجعه برخی افراد به خانه حضرت زهرا(س) برای عذرخواهی گفت: پس از آنکه آنان متوجه شدند رفتارشان بسیار زشت و ناپسند بوده است، برای عذرخواهی به خانه حضرت زهرا(س) رفتند؛ اما آن حضرت اجازه ورود به آنان ندادند.

استاد حوزه علمیه قم با تأکید بر اینکه مقاومت حضرت زهرا(س) با حفظ عزت و کرامت همراه بود، خطاب به مسئولان و فعالان عرصه دیپلماسی اظهار کرد: آقای دیپلمات و کسی که برای حل مشکلات کشور تلاش می‌کنی، باید از سیره حضرت زهرا(س) درس بگیری. هنگامی که این افراد برای عذرخواهی به خانه حضرت آمدند، ایشان اجازه ورود ندادند و حتی با واسطه قرار دادن امیرالمؤمنین(ع) نیز به‌سادگی حاضر به پذیرش آنان نشدند.

وی افزود: حضرت زهرا(س) به امیرالمؤمنین(ع) فرمودند خانه من، خانه توست و هرچه تو امر کنی، همان را انجام می‌دهم. پس از آنکه امیرالمؤمنین(ع) اجازه ورود دادند، آنان وارد شدند و سلام کردند، اما حضرت زهرا(س) پاسخ سلامشان را ندادند و روی خود را از آنان برگرداندند.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری ادامه داد: پس از آنکه سخنان خود را مطرح کردند، حضرت زهرا(س) از آنان پرسیدند آیا پیامبر اکرم(ص) درباره من آیه تطهیر را نازل نکردند و آیا روایات متعددی در شأن و منزلت من بیان نکردند؟ آنان این فضائل را تأیید کردند؛ اما حضرت اعلام کردند تا زمانی که زنده هستند، پس از هر نماز آنان را نفرین خواهند کرد.

* مذاکره عزتمندانه؛ درس سیاسی سیره حضرت زهرا(س)

استاد حوزه علمیه قم با تأکید بر اینکه مقاومت حضرت زهرا(س) به معنای نفی اصل گفت‌وگو و مذاکره نیست، تصریح کرد: ما مخالف مذاکره نیستیم؛ همان‌طور که رهبر شهید انقلاب نیز تأکید داشتند هر اقدامی که به نفع جامعه اسلامی باشد، باید با حفظ عزت و اقتدار انجام شود.

وی افزود: مسئله این است که مذاکره نباید به قیمت از دست رفتن عزت و کرامت جامعه اسلامی تمام شود. حضرت زهرا(س) با وجود شرایط سخت جسمانی و فشارهای فراوان، از موضع حق عقب‌نشینی نکردند و اجازه ندادند رفتار مهاجمان با یک عذرخواهی ظاهری به فراموشی سپرده شود.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری با بیان اینکه حضرت زهرا(س) پس از این حوادث نیز از فرصت‌های باقی‌مانده برای آگاه‌سازی مردم استفاده کردند، گفت: مقاومت آن حضرت تا آخرین لحظات زندگی ادامه داشت؛ اما شدت جراحت و بیماری، جسم ایشان را بسیار نحیف و ضعیف کرده بود.

انتهای پیام/

اخبار مرتبط

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha