حجت‌الاسلام اشکان صادق‌نژاد، مدیر گروه کشوری شیفتگان حضرت رضا (ع) در گفت‌وگوی تفصیلی با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تبریز، با بررسی مستندات متقن قرآنی و روایی پیرامون جایگاه علمی و مقام «محدثه» بودن صدیقه طاهره (س)، به تشریح توانمندی‌های بی‌نظیر زن در هندسه فکری اسلام و لزوم الگوگیری از این سیره ناب برای پاسخگویی به گره‌های ذهنی جامعه امروز پرداخت.
وی در ابتدای این گفت‌وگو با تأکید بر اینکه برای شناخت حقیقی حضرت زهرا (س) باید از نگاه‌های صرفاً احساسی عبور کرد و به عمق ظرفیت‌های علمی ایشان رسید، اظهار داشت: تاریخ اندیشه اسلامی در حساس‌ترین برهه خود، زنی را در کانون «تولید آگاهی و مرجعیت علمی» می‌بیند. شخصیتی که نه در حاشیه تاریخ، بلکه در اوج دریافت حقیقت‌های جهان هستی ایستاده است. یکی از مهم‌ترین این ابعاد، مقام «محدثه» بودن آن بانوی بزرگوار است که زنده‌ترین و مترقی‌ترین سند برای اثبات توانایی بی‌نهایت زن در مکتب اسلام به شمار می‌رود.
مدیر گروه کشوری شیفتگان حضرت رضا (ع) با طرح این پرسش که آیا دریافت پیام‌های غیبی و هم‌کلام شدن با فرشتگان تنها مخصوص پیامبران و مردان است، افزود: قرآن کریم پیش از این با روشنی و صراحت این محدودیت را شکسته است. خداوند متعال در آیه ۴۲ سوره آل‌عمران می‌فرماید: «و اذ قالت الملائکه یا مریم ان الله اصطفاک و طهرک...» (و هنگامی که فرشتگان گفتند ای مریم، خداوند تو را برگزید و پاکیزه ساخت...). همچنین در آیه ۷ سوره قصص، به روشنی از الهام آسمانی به مادر حضرت موسی (ع) سخن به میان می‌آورد: «و اوحینا الی ام موسی ان ارضعیه...» (و به مادر موسی الهام کردیم که او را شیر بده...).
حجت‌الاسلام صادق‌نژاد تصریح کرد: وقتی متن روشن قرآن، گفتگوی مستقیم فرشتگان با حضرت مریم و الهام به مادر موسی را تأیید می‌کند، این مقام برای دختر پیامبر اسلام (ص) که به گواه نص صریح آیه تطهیر در قله پاکی و عصمت قرار دارد و سرور زنان دو عالم است، با شایستگی بسیار بیشتری ثابت می‌شود. پس از رحلت رسول خدا (ص)، حضرت زهرا (س) به دلیل بزرگی روح، انقطاع کامل از دنیا و ظرفیت بی‌نظیر وجودی، گیرنده پیام‌های آسمانی شد. او «محدثه» بود؛ یعنی زنی که فرشتگان با او سخن می‌گفتند تا مایه آرامش قلب بی‌قرار او پس از فراق پدر باشند.
وی در ادامه به موضوع «مصحف فاطمی» به عنوان دستاورد این هم‌کلامی با آسمان اشاره کرد و گفت: گاهی در فضای غبارآلود شبهات، این‌طور بیان می‌کنند که مصحف فاطمه (س) قرآنی دیگر در کنار قرآن پیامبر است؛ در حالی که اسناد محکم تاریخی و روایی ما کاملاً گویای حقیقت دیگری است. امام صادق (ع) در روایتی معتبر که در کتاب ارزشمند «اصول کافی» نقل شده، به صراحت می‌فرمایند که در این مصحف هیچ آیه‌ای از احکام دین، حلال و حرام یا آیات قرآن وجود ندارد.
وی خاطرنشان کرد: این کتاب، در واقع مجموعه کاملی از رازهای آفرینش، اخبار رویدادهای آینده جهان و جایگاه فرزندان ایشان در طول تاریخ است که جبرئیل امین بر قلب پاک حضرت زهرا (س) فرود می‌آورد و امیرالمؤمنین علی (ع) آن را می‌نوشت. این اتفاق، عالی‌ترین و بی‌نظیرترین تصویر از یک همکاری فکری و معنوی در خانواده تراز اسلامی است؛ زنی در جایگاه دریافت‌کننده بالاترین و پیچیده‌ترین دانش‌های هستی، و مردی که خود خلیفه و امام جامعه است در جایگاه نویسنده این علوم قرار می‌گیرد. چه سندی از این محکم‌تر برای نشان دادن جایگاه زن در اوج دانایی می‌توان یافت؟
مدیر گروه کشوری شیفتگان حضرت رضا (ع)، با تأکید بر اینکه جایگاه علمی دخت پیامبر (ص) تنها به ارتباط با دنیای غیب محدود نبود، یادآور شد: ایشان در روی زمین و در قلب شهر مدینه، پناهگاه فکری و مرجع پاسخگویی به مردم بودند. خانه ساده ایشان، در عمل نقش یک کانون علمی زنده و پویا را برای زنان و حتی مردان ایفا می‌کرد.
وی با اشاره به روایتی شگفت‌انگیز از کتاب «بحارالانوار»، ابراز کرد: در تاریخ آمده است که روزی زنی با شتاب خدمت حضرت رسید و گفت: «مادر پیری دارم که در مسائل نماز خود به شک‌ها و گره‌های کوری برخورده و مرا فرستاده تا پاسخ آن‌ها را بیابم.» آن زن سؤال اول را پرسید و پاسخ دقیق شنید. سؤال دوم، سوم... تا دهمین سؤال را مطرح کرد و حضرت با تسلطی بی‌نظیر و روی گشاده به تک‌تک پرسش‌های شرعی او پاسخ دادند. زن که از تعداد زیاد پرسش‌ها خجالت‌زده شده بود، عذرخواهی کرد و از ادامه دادن پشیمان شد.
حجت‌الاسلام صادق‌نژاد افزود: واکنش حضرت به این خجالت، یک درس بزرگ اخلاقی و آموزشی برای تمام تاریخ است. ایشان با مهربانی فرمودند: «باز هم بپرس و هرچه می‌خواهی سؤال کن... آیا کسی که برای بردن بار سنگینی به پشت بام، صدهزار سکه طلا دستمزد می‌گیرد، خسته می‌شود؟ پاداش من از جانب خداوند در برابر هر پاسخی که به تو می‌دهم، بیشتر از فاصله زمین تا عرش از مروارید و مرجان است.» این برخورد، نماد کامل «احترام به جوینده دانش» و «ارزش‌گذاری بی‌نهایت برای باز کردن گره‌های ذهنی جامعه» است. ایشان خستگی فکری را نمی‌شناختند، زیرا روشنگری را یک وظیفه الهی می‌دانستند.
وی در بخش دیگری از این گفت‌وگو، خطبه فدکیه را تجلی دیگری از مرجعیت علمی و تسلط بی‌نظیر حضرت زهرا (س) بر مبانی فقهی و قرآنی دانست و اظهار داشت: وقتی ایشان برای دفاع از حق وارد مسجد پیامبر (ص) شدند، تنها به ابراز ناراحتی بسنده نکردند؛ بلکه یک لایحه حقوقی و مستدل شرعی ارائه دادند. استنادهای پی‌درپی و دقیق ایشان به آیات ارث در قرآن (مانند ارث بردن سلیمان از داوود، و دعای زکریا برای داشتن جانشین)، نشان از تسلط بی‌مانند ایشان بر علم تفسیر و فقه دارد. این خطبه، یک کلاس درس تمام‌عیار است که به ما می‌آموزد دفاع از حق باید بر پایه برهان قاطع، استدلال محکم و آگاهی کامل باشد.
مجری طرح ملی نهج البلاغه خوانی تأکید کرد: بازخوانی گزارش‌های تاریخی از زندگی حضرت فاطمه (س)، امروز بیش از هر زمان دیگری ضروری است. تأکید بر مقام علمی آن بانوی بزرگ، پاسخی محکم و مستدل به تمام تفکراتی است که تلاش می‌کنند در قالب شعارهای فریبنده، نقش زن را در جامعه کم‌رنگ کرده یا توانایی‌های فکری او را محدود به امور مادی نشان دهند.
حجت‌الاسلام صادق‌نژاد در پایان خاطرنشان کرد: فاطمه زهرا (س) در عمل ثابت کرد که یک زن می‌تواند هم‌زمان کانون مهر و محبت یک خانواده باشد، فرزندانی تمدن‌ساز تربیت کند، در خط مقدم دفاع از حقایق جامعه خطبه‌ای به صلابت کوه بخواند، و در عین حال در چنان اوجی از خداشناسی و دانش بایستد که رازهای ناگفته هستی را با فرشتگان در میان بگذارد. امتی که امروز با تکیه بر این نگاه روشن و الگوگیری از این سیره ناب، به باز کردن گره‌های فکری جامعه بپردازد، شایستگی حضور در خیل یاوران مصلح کل، حضرت ولی عصر (عج) را خواهد داشت.
نظر شما