به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از تهران، نشست ویژه شورای دانشگاه تهران با محوریت وحدت حوزه و دانشگاه و با حضور آیت الله علیرضا اعرافی مدیر حوزه های علمیه کشور، امروز ۲۶ آذر در سالن شهید حاج قاسم سلیمانی این دانشگاه برگزار شد.
بیشتر ببینید:
تصاویر/ نشست شورای دانشگاه تهران با حضور آیت الله اعرافی
مدیر حوزههای علمیه سراسر کشور، با تأکید بر ضرورت همگرایی نهادهای علمی، گفت: تعامل حوزه و دانشگاه یک انتخاب اختیاری نیست، بلکه وظیفهای ملی و تاریخی برای تضمین سعادت آینده جامعه است و حضور یک طلبه در جمع دانشگاهیان، نشانهای از رابطه عمیق، ریشهدار و مبارک حوزه و دانشگاه است؛ ارتباطی که سابقهای تاریخی دارد و باید بیش از پیش تعمیق یابد.
وی با اشاره به برگزاری همایش یکصدمین سال بازتأسیس حوزه علمیه قم گفت: تعبیر «بازتأسیس» ناظر به این واقعیت است که قم و ری از قرون نخستین اسلامی، دو محور اصلی گسترش معارف اسلامی و تشیع بودهاند و حوزه قم، نهادی با بیش از هزار سال سابقه در علم دینی است که در دورههای مختلف، فراز و فرودهای متعددی را تجربه کرده است.
عضو شورای عالی حوزه های علمیه افزود: از سال ۱۳۰۱ و با نقشآفرینی مرحوم آیتالله حائری، این نهاد وارد دورهای جدید شد و در قرن اخیر، بهویژه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، دستاوردهای گستردهای در عرصههای علمی، اجتماعی و تمدنی داشته است.
آیتالله اعرافی با اشاره به فعالیتهای پژوهشی انجامشده در این زمینه تصریح کرد: در همایش بازتأسیس حوزه قم، نزدیک به ۳۰۰ تا ۴۰۰ پژوهشگر مشارکت داشتند و حاصل این تلاشها، مجموعهای حدود ۴۰ جلد و نزدیک به ۲۰ حوزه دانشی است که تطورات علوم اسلامی در قم را بررسی میکند. این آثار هنوز بهطور گسترده منتشر نشدهاند، چراکه تأکید ما بر بازخوانی، تکمیل و توجه به نقدها و آسیبشناسیهاست.
حوزه قم و دانشگاه تهران؛ دو کانون محوری تحولات کشور
مدیر حوزههای علمیه با تأکید بر جایگاه ممتاز دانشگاه تهران گفت: بیتردید، حوزه قم در میان حوزههای علمیه و دانشگاه تهران در میان دانشگاهها، دو رکن اساسی تحولات علمی، معرفتی، فرهنگی، اجتماعی و حتی سیاسی کشور بودهاند. در کنار احترام به جایگاه سایر دانشگاهها، دانشگاه تهران بهدلیل سابقه، گستره و عمق فعالیتهایش، نقشی کانونی و محوری در تحولات کشور داشته است.
وحدت حوزه و دانشگاه؛ وظیفهای برخاسته از مسئولیت اجتماعی نخبگان
آیتالله اعرافی با بیان اینکه همگرایی حوزه و دانشگاه نباید صرفاً یک شعار تلقی شود، تأکید کرد: این تعامل یک وظیفه است؛ زیرا هر دو نهاد وامدار ملتاند و سرنوشت جامعه در گرو تعامل نخبگان است. هرجا میان نخبگان شکاف ایجاد شود، این گسست به بدنه جامعه منتقل میشود و آثار منفی اجتماعی بهدنبال دارد. در مقابل، همبستگی و همافزایی نخبگانی، راه پیشرفت، آرامش و سعادت جامعه را هموار میکند.
مدیر حوزههای علمیه کشور، با اشاره به تجربه پیش و پس از انقلاب اسلامی اظهار کرد: ارزیابی روابط حوزه و دانشگاه باید واقعبینانه و میانهرو باشد؛ نه میتوان همهچیز را کاملاً موفق دانست و نه میتوان آن را ناکام تلقی کرد. پس از انقلاب، تعامل حوزه و دانشگاه در عرصههایی چون تدوین قانون اساسی، قانونگذاری، تأسیس نهادها و تولید نظریههای کلان، دستاوردهای مهمی داشته که بدون این تعامل ممکن نبود.
وی با تأکید بر اینکه وحدت حوزه و دانشگاه نباید صرفاً به علوم انسانی اسلامی تقلیل یابد گفت: علوم انسانی اسلامی یکی از قلمروهای تعامل است، اما تنها قلمرو نیست. حوزههای مهمی همچون فلسفه علم، فلسفههای مضاف، مکاتب فلسفی، اخلاق، فقه، اصول فقه و روششناسیهای علمی، عرصههای گستردهای برای گفتوگوی علمی مشترک هستند.
آیت الله اعرافی با اشاره به تحولات فقه معاصر گفت: فقه شیعه یک نظام حقوقی قدرتمند است، اما نباید در وضعیت موجود متوقف بماند. تطورات زندگی بشر، نظامات حقوقی نوین و پرسشهای جدید، زمینه توسعه و اجتهاد پویا را فراهم میکند. در سالهای اخیر، مرکز فقه معاصر در مدیریت حوزه راهاندازی شده و مجتهدان برجسته حوزه، در موضوعات نوپدید با همکاری استادان دانشگاه و متخصصان، به تحقیق پرداختهاند که حاصل آن دهها جلد اثر علمی است.
ظرفیتهای بینالمللی حوزه و دانشگاه ایران
مدیر حوزههای علمیه با اشاره به تجربه طولانی خود در عرصه بینالملل گفت: با وجود تمرکز مراکز علمی در برخی کشورهای خاص، ایران در حوزههای فرهنگی، تمدنی و علمی ظرفیتهای بینظیری برای تعاملات بینالمللی دارد و دستاوردهای علمی کشور در سطح جهانی قابل دفاع است.
آمادگی حوزه برای همکاریهای عملی و برنامهمحور
آیتالله اعرافی خاطرنشان کرد: حوزههای علمیه آمادگی دارند فارغ از مباحث سطحی، با همکاری دانشگاه تهران، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری و استادان و مدیران دانشگاه، محورهای مشخص و برنامههای عملی مشترک تعریف و اجرا کنند.
وی با اشاره به نقش تعیینکننده حوزههای فکری و فرهنگی در شکلگیری سبک زندگی، اظهار داشت: نادیده گرفتن این حوزهها، ما را از درک ریشههای بسیاری از مسائل اجتماعی بازمیدارد. بخشی از مشکلات اجتماعی امروز به ساختار قدرت و سیاست عمومی مربوط است، اما بخش مهمی نیز به همه ما و نحوه ایفای نقش نهادها بازمیگردد و دانشگاه تهران از مهمترین این نهادها است.
آیتالله اعرافی با تأکید بر ضرورت پاسخگویی در کنار مطالبهگری افزود: هر نهادی که مطالبهگری میکند، باید پاسخگو نیز باشد. اگر در جامعه ناهنجاریهایی مشاهده میشود، نهاد روحانیت نیز بهعنوان یک نهاد اثرگذار، سهم و مسئولیت دارد و باید در برابر آن پاسخ دهد.
مدیر حوزههای علمیه با اشاره به تعاملات علمی میان حوزه و دانشگاه تصریح کرد: فراتر از نظریهها و دیدگاههای متنوع، آنچه اهمیت دارد میدان عمل و اداره جامعه است. این تعاملها میتواند ظرفیتها و ایدههای جدیدی ایجاد کند و آثار جدی و ماندگاری بر جای بگذارد.
نظر شما