امیرعباس ربیعی کارگردان و نویسنده سینما، در حاشیه مراسم «یاران حبیب» که در حوزه هنری انقلاب اسلامی برگزار شد، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران به بیان دیدگاههای خود درباره چالشهای ساخت آثار سینمایی پیرامون شخصیت شهید حاج قاسم سلیمانی پرداخت.
وی با اشاره به دشواریهای ورود هنرمندان به روایت زندگی شهید سلیمانی اظهار داشت: بزرگترین چالش برای من بهعنوان یک فیلمساز، نه صرفاً مسائل فنی یا تولیدی، بلکه نسبتی است که خود هنرمند با این سوژه برقرار میکند. روایت انسانی در ابعاد و عظمت حاج قاسم، که وجوه گوناگون شخصیتی، اعتقادی، اجتماعی و انسانی دارد، برای راویانی مانند ما که بهرغم اعتقاد قلبی، در درک کامل این والایی دچار ضعف هستیم، بسیار چالشبرانگیز است.
ربیعی افزود: وقتی چنین شخصیتی قرار است روی پرده سینما بیاید، باید حق او ادا شود. این مسئولیت سنگین، بهطور طبیعی استرس بزرگی برای فیلمساز ایجاد میکند. عبور از این مرز باریک که هم شأن شهید حفظ شود و هم هنرمند بتواند به درک و شعور لازم برای روایت برسد، کار سادهای نیست. با این حال، این سختی به معنای عقبنشینی نیست؛ اتفاقاً این آثار باید ساخته شوند، اما با تأمل، فهم عمیق و تلاش برای غلبه بر این چالش.
این کارگردان سینما با تأکید بر ظرفیت جهانی زبان سینما تصریح کرد: زبان سینما، زبان مشترک همه انسانهاست. زمانی که یک سوژه به زبان سینما ترجمه میشود، اگر اثر درست ساخته شده باشد، میتواند با مخاطبان از هر طیف، گرایش و نگاه فکری ارتباط برقرار کند. دلیل ماندگاری سینما نیز همین است که تأثیر خود را در ناخودآگاه مخاطب میگذارد.
وی ادامه داد: سینما شبیه فرآیند بیهوشی در اتاق عمل است؛ مخاطب شاید دقیقاً متوجه نشود چه چیزی دریافت کرده، اما اثر آن در وجودش باقی میماند. روایت سینمایی بهشدت متکی بر عواطف و احساسات است و میتواند اندیشه، گفتمان و شخصیت حاج قاسم سلیمانی را به شکلی عمیق و ماندگار در ذهن و جان مخاطب تثبیت کند؛ تأثیری که در بسیاری از موارد از یک سخنرانی یا حتی یک کتاب نیز عمیقتر است.
ربیعی خاطرنشان کرد: آثار هنری از جمله سینما، هنرهای تجسمی، عکاسی و تئاتر، به دلیل اثرگذاری در لایههای پنهان ذهن مخاطب، میتوانند تأثیری ماندگار و مثبت ایجاد کنند و همین مسئله اهمیت پرداخت هنری به شخصیتهایی مانند حاج قاسم را دوچندان میکند.
وی در ادامه با اشاره به فیلم سینمایی «احمد» گفت: فیلم «احمد» بینسبت با حاج قاسم نیست. شهید احمد کاظمی بهعنوان رفیق صمیمی حاج قاسم شناخته میشد و ماجرای سفر آنها به زلزله بم در ساعات اولیه حادثه، که محور اصلی فیلم نیز هست، در واقع با ابتکار و پیشقدمی حاج قاسم آغاز شد. وقتی حاج قاسم متوجه وقوع زلزله میشود، بلافاصله به حاج احمد میگوید که به بم برویم و هر دو بدون تشریفات و خالصانه وارد میدان کمک به مردم میشوند.
این فیلمساز افزود: یکی از ویژگیهای برجسته افرادی مانند حاج قاسم و حاج احمد این است که آنها فقط در میدان نبرد نظامی حضور نداشتند، بلکه در میدان رنج مردم و گرهگشایی از مشکلات اجتماعی نیز پیشگام بودند. متأسفانه گاهی این بُعد از شخصیت آنها برای مردم کمتر شناخته شده است؛ اینکه این افراد در مسئولیتهای اجتماعی، با نهایت تواضع و خلوص، خود را خادم مردم میدانستند.
ربیعی تأکید کرد: این نسبت عمیق با مردم از این باور نشأت میگیرد که حاج قاسم و امثال او، حیات و توفیق خود را مدیون مردم مؤمن ایران میدانستند. جای این نگاه امروز در میان مسئولان ما خالی است؛ اینکه مسئولیت را نه بهعنوان قدرت، بلکه بهعنوان خدمت ببینند و خادمی مردم را سرلوحه رفتار خود قرار دهند.
وی افزود: همین روحیه است که باعث شد حاج قاسم در دل مردم با همه سلیقهها و گرایشها جا باز کند. ارتباط صادقانه با مردم و حضور بیواسطه در کنار آنها، عامل محبوبیت فراگیر او بود.
این کارگردان در پایان با اشاره به روایت شخصی خود از روند ساخت فیلم «احمد» گفت: فرزند شهید کاظمی به من میگفت که پدرشان بسیار دوربینگریز بود و علاقهای به دیدهشدن نداشت، اما حاج قاسم همواره اصرار داشت که برای حاج احمد کاری ساخته شود. این اتفاق در زمان حیات حاج قاسم محقق نشد، اما پس از شهادت او، این فیلم ساخته شد. فرزند شهید کاظمی معتقد بود که حاج قاسم در آنسوی عالم، پدرش را راضی کرده تا اجازه دهد این روایت گفته شود.
ربیعی در پایان گفت: من هم احساس میکنم حاج قاسم دوست دارد صدای احمد در ایران بلند شود و مردم بیش از پیش با این وجوه انسانی، اجتماعی و خالصانه از یارانش آشنا شوند.
انتهای پیام/
نظر شما