ایمان به همه پیامبران و عمل صالح، راه نجات از گمراهی

حجت‌الاسلام والمسلمین اسماعیل عفت‌پناه در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با تفسیر آیات ۵۴ تا ۶۷ سوره قصص، به تبیین شاخص‌های مومن حقیقی و راه‌های نجات بشر پرداخت.

مؤمن واقعی؛ پذیرنده همه انبیا و عاملی نیکوکار

استاد حوزه ظهار داشت: آیات ۵۱ تا ۵۵ سوره قصص، گروهی خاص از اهل کتاب را توصیف می‌کند؛ یهودیان و مسیحیان پاک‌سرشتی که نه تنها به پیامبران خود، بلکه با دیدن معجزه قرآن، به پیامبر خاتم، حضرت محمد (ص) نیز ایمان آوردند. اینان، الگوی مومن واقعی هستند. مومن حقیقی کسی است که به تمام پیامبران الهی ایمان می‌آورد و حقانیت دین کامل و جامع اسلام را با جان و دل می‌پذیرد. کسانی که امروز تنها به حضرت موسی (ع) یا حضرت عیسی (ع) اکتفا می‌کنند و از پذیرش پیامبر اسلام سر باز می‌زنند، در واقع به پیامبران سابق خود نیز ایمان کاملی ندارند، یا در جهل و قصور به سر می‌برند. البته گروه‌های متعصبی مانند صهیونیست‌ها و مسیحیان صهیونیستی، در زمره کافران قرار می‌گیرند.

وی افزود: خداوند به این گروه مؤمن، دو پاداش می‌دهد: «أُولئِکَ یُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَیْنِ؛ به آنان دو بار پاداش داده می‌شود». یک پاداش برای ایمان به پیامبر نخستین خود، و پاداش دوم برای ایمان آوردن به پیامبر اسلام و استقامت بر این ایمان. شعار «عیسی به دین خود، موسی به دین خود»، شعار مومن نیست. مومن می‌داند که همه پیامبران در مسیر واحد هدایت و برای رساندن انسان به مدینه فاضله و قرب الهی مبعوث شده‌اند و اسلام، نقطه تکاملی و خاتم این مسیر است.

ویژگی‌های اخلاقی و اجتماعی مومن

حجت‌الاسلام والمسلمین عفت‌پناه با اشاره به آیه ۵۴ سوره قصص، به سه ویژگی برجسته مومنان اشاره کرد: «صبر، دفع بدی با نیکی، و انفاق». ایشان توضیح داد: مومن واقعی، اهل جمود و درجا زدن نیست. او با صبر و استقامت، مسئولیت‌های دینی و اجتماعی خود را انجام می‌دهد و زیر بار تکلیف نمی‌زند. هنگامی که با بدی و خشونت مواجه می‌شود، با نیکی و زیبایی پاسخ می‌دهد. این، هنر مومن است که کینه را با محبت، و تندی را با نرمی پاسخ دهد. همچنین، مومن از هر آنچه خدا روزی‌اش کرده، اعم از مال، علم، توان فکری، جسمی و حتی آبرو، در راه خدمت به دیگران و پیشبرد جامعه انسانی انفاق می‌کند.

کارشناس دینی در ادامه به آیه ۵۵ اشاره و بیان کرد: مواجهه مومن با لغو و بیهوده‌گویی نیز درس‌آموز است. مومنان هنگامی که سخن بیهوده و ناشایستی می‌شنوند، با بزرگواری از آن روی برمی‌گردانند و می‌گویند: «اعمال ما از آن ما، و اعمال شما از آن شماست؛ سلام بر شما، ما خواستار همنشینی با جاهلان نیستیم». این رویکرد، چند پیام دارد: اولاً، مومن با سکوت و دوریِ عاقلانه، با مجالس گناه و بیهوده‌گویی مبارزه می‌کند. ثانیاً، به طرف مقابل هشدار می‌دهد که تو همان اعمال و نیات خودت هستی و محصول این رفتار، جز بدبختی و عذاب روحی نخواهد بود. در مقابل، اعمال صالح و احترام به حقوق دیگران، باعث سلامت جسم و روح می‌شود.

دنیا؛ متاعی فانی در برابر نعمت‌های پایدار الهی

استاد حوزه با تفسیر آیه ۶۰ سوره قصص، نگاه اسلام به دنیا را تبیین کرد و گفت: قرآن می‌فرماید: «آنچه به شما داده شده، بهره‌ای زودگذر از زندگی دنیا و زیور آن است و آنچه نزد خداست بهتر و پایدارتر است؛ آیا نمی‌اندیشید؟». این آیه، واقع‌بینی قرآن درباره دنیاست. تمام ثروت، مقام، زیبایی‌ها و لذت‌های مادی این جهان، «متاع»ی است زودگذر. دشمنان اسلام، مانند رژیم صهیونیستی و حامیانش، با تحریم‌های سخت اقتصادی و فشارهای سیاسی، دقیقاً می‌خواهند ملت‌های مسلمان را فریب دهند و این متاع فانی را در نظر آنان بزرگ جلوه دهند تا از دین و معنویات منصرف شوند.

وی تأکید کرد: اما نعمت‌های حقیقی، پایدار و بی‌نهایت، نزد خداست. هر انسان عاقلی درمی‌یابد که نباید سرای جاودان و نعمت‌های باقی آخرت را فدای لذت‌های موقت و ناپایدار دنیا کند. کسی که اطاق کوچک یک مسافرخانه را بر خانه‌ای وسیع و دائمی ترجیح دهد، عاقل نیست. دنیا در مقایسه با عوالم بعدی، بسیار محدود است. عالم برزخ، گسترده‌تر و زیباتر از دنیا، و عالم آخرت (عالم عقل)، به مراتب وسیع‌تر و کامل‌تر از برزخ است. عقلای واقعی بین دنیا و آخرت تعارضی نمی‌بینند؛ بلکه دنیا را «پل» و «مزرعه»ای می‌دانند که با عبور درست از آن و کشت عمل صالح، به سرای باقی می‌رسند.

کارشناس امور دینی تصریح کرد: زشت‌ترین شکل دنیاپرستی آن است که انسان در انتخاب‌های خود، مانند انتخابات سیاسی، رضای خدا و مصالح دین و جامعه را فدای منافع حزبی، شخصی یا لذت‌های مقطعی کند.

توبه، ایمان و عمل صالح؛ سه‌گانه رستگاری

حجت‌الاسلام عفت‌پناه در پایان، با اشاره به آیه ۶۷ سوره قصص، رمز نجات و سعادت انسان را برشمرد: «و اما کسی که توبه کند و ایمان آورد و کار شایسته انجام دهد، امید است که از رستگاران باشد». مسیر فلاح و رستگاری در سه گام خلاصه می‌شود: توبه (بازگشت به سوی خدا و ترک گناه)، ایمان (باور قلبی به خدا و مسیر هدایت او) و عمل صالح (انجام وظایف دینی و اجتماعی). این سه، هم دنیای انسان را آباد می‌کند و هم سعادت اخروی او را تضمین می‌نماید.

استاد حوزه در کلام پایانی گفت وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری خاطرنشان کرد: کاروان بشریت، اعم از انس و جن، در حرکتی بی ‌وقفه به سوی خدا در حرکت است. این حرکت دو مسیر دارد: گروهی با توبه، ایمان و عمل صالح، با نشاط و سروری وصف‌ناپذیر به سوی خدا و بهشت در حرکتند. و گروهی دیگر، با کفر، نفاق و آلودگی به گناه، با سرافکندگی به سوی عذاب الهی در حال شتافتن هستند.

وی افزود: فلسفه بعثت پیامبران و نصب امامان معصوم (ع) و در عصر غیبت، رهبری فقهای عادل، همین است که انسان‌ها را در مسیر درست این حرکت عظیم، هدایت و به رستگاری برسانند. «مفلح» واقعی کسی است که نه تنها خود به این مقام می‌رسد، بلکه با جان و مالش در راه هدایت دیگران و رساندن آنان به فلاح و رستگاری، جهاد می‌کند.