آیت الله علی ربانی گلپایگانی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با اشاره به تمایز مفهومی «قصد گناه» با «رضایت به گناه» اظهار داشت: قصد انجام گناه، اگر به مرحله عمل نرسد، در فقه و عقاب اخروی، گناه محسوب نمیشود، اما رضایت عقلی و قلبی به گناه دیگران، خود گناهی مستقل و بزرگ است.
استاد حوزه علمیه افزود: رضایت بر دو گونه است؛ رضایت غریزی و شهوانی و رضایت عقلی-تشریعی که از سنخ «باید و نباید» است، اگر کسی با علم به حرمت عملی در شرع، بهطور قلبی و عقلی به انجام آن عمل توسط دیگری راضی باشد، در حقیقت آن فعل قبیح را تحسین و حکم الهی را انکار کرده که این خود معصیت و گناهی جوانحی (درونی) است، حتی اگر در عمل خارجی مشارکت نداشته باشد.
وی با اشاره به حدیث «الرَّاضِی بِفِعْلِ قَوْمٍ کَالْفَاعِلِ مَعَهُمْ» و نیز داستان قوم ثمود، تصریح کرد: مبنای اشتراک در گناه در این موارد، همین رضایت باطنی به حرام است، نه صرف همزمانی یا هممکانی. بنابراین، رضایت به گناهان پیشینیان یا معاصران، از نظر حکم شرعی یکسان است.
استاد حوزه علمیه به نقدی بر یک دیدگاه منسوب به مرحوم شهید مرتضی مطهری پرداخت و بیان کرد: به نظر اینجانب، در کلام مرحوم مطهری بین «قصد گناه» و «رضایت به گناه» خلط شده است. ایشان تأکید کرده بودند رضایت به تنهایی و حتی قصد، گناه نیست و گناه نیاز به عمل خارجی دارد، در حالی که رضایت قلبی به گناه، خود فعل اختیاری درونی و معصیت است و نیازی به تحقق خارجی گناه ندارد. این رضایت، غیر از نیت یا قصد انجام گناه برای خود فرد است.
آیت الله ربانی گلپایگانی با اشاره به بحث «روح جمعی جامعه» خاطرنشان کرد: استدلال به آیات مربوط به رضایت و اشتراک در گناه، برای اثبات «روح واحد فرازمانی و فرامکانی برای جامعه» کافی نیست، چرا که تعریف جامعه متضمن زندگی جمعی مشترک در زمان و مکان معین برای رفع نیازها است، در حالی که رضایت میتواند نسبت به افراد در ادوار مختلف تاریخ نیز محقق شود.
انتهای پیام./
نظر شما