به گزارش خبرگزاری حوزه، آیتالله علیرضا اعرافی در دیدار جمعی از علما و اساتید حوزههای علمیه افغانستان که امروز در دفتر مدیر حوزههای علمیه در شهر قم برگزار شد بیان کرد: خدمات ارزنده علما، مدارس و مراکز علمی افغانستان به ویژه مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) کابل قابل تحسین و تقدیر است.
مدیر حوزههای علمیه ضمن تشکر از تلاشهای مسئولان و اساتید مرکز فقهی ائمه اطهار (ع) کابل در حفظ و نشر معارف الهی، ابراز داشت: ما از خدمات و زحمات شما عزیزان که مشعل علم و معرفت را روشن و پرچم تعلیم و تربیت را برافراشته نگه داشتهاید، سپاسگزاریم و برای مرحوم آیتاللهالعظمی فاضللنکرانی(رع) علو درجات طلب داریم.
ماه شعبان ظرفیت مستعدی برای آمادگی در ضیافت الهی و ورود به ماه رمضان است
آیتالله اعرافی در ادامه با اشاره به اهمیت ماه شعبان، اظهار کرد: در این ماه مبارک، دستورهای صادره دارای دو بُعد است؛ یک نگاه موضوعی که به دلیل استعداد و فرصت معنوی ویژه این ماه است و دیگر نگاه طریقی و مقدماتی که انسان را برای آماده شدن در ضیافت الله و ورود به ماه مبارک رمضان یاری میکند.
وی در ادامه با تأکید بر برجستگی خاص دو دعای «صلوات شعبانیه» و «مناجات شعبانیه» در تعالیم این ماه، این دعاها را دو رکن و دو بال پرواز انسان در فضای معنوی شعبان توصیف کرد و افزود: حضرت امامخمینی(ره) به این مناجات اهتمام ویژهای داشتند و در واقع، مناجات شعبانیه دورهای از خداشناسی و راه رسم برقراری ارتباط با خداوند متعال است.
عضو شورای عالی حوزههای علمیه در ادامه خاطرنشان کرد: مناجات شعبانیه با بیش از چهل عنوان الهی، گام به گام انسان را به سمت تقرب به خدا و بهرهمندی از فیوضات الهی رهنمون میسازد.
مناجات شعبانیه، مدرسهای برای سیر و سلوک
آیتالله اعرافی در تبیین ابعاد معنوی مناجات شعبانیه، این دعا را یک درس بزرگ و مدرسهای عظیم برای دستیابی به قرب الهی و عبودیت در پیشگاه خداوند متعال توصیف کرد و با اشاره به آغاز این مناجات با صلوات و فرازهای ابتدایی آن، اظهار داشت: در این دعا، بنده خدا را اینگونه میخواند «وَ اسْمَعْ دُعائِی إِذا دَعَوْتُکَ، وَاسْمَعْ نِدائِی إِذا نادَیْتُکَ» خدایا شنوای دعایم باش آنگاه که میخوانمت و صدایم را بشنو هنگامی که صدایت میکنم.
مدیر حوزههای علمیه ادامه داد: در فرازهایی بعد بنده از خدا میخواهد که هنگام مناجات به او توجه کند «وَ أَقْبِلْ عَلَیَّ إِذا ناجَیْتُکَ، فَقَدْ هَرَبْتُ إِلَیْکَ، وَ وَقَفْتُ بَیْنَ یَدَیْکَ مُسْتَکِیناً لَکَ، مُتَضَرِّعاً إِلَیْکَ».
عضو فقهای شورای نگهبان خاطرنشان کرد: این دو حالت، بازتابی از احوال متفاوت بندگان است؛ گاهی انسان خود را دور و گاهی نزدیک میبیند. سیر انسان در مناجات شعبانیه از همین دو نقطه آغاز میشود.در این مسیر، انسان با تکرار اسامی الهی گام به گام به جلو حرکت میکند و خود را بازشناسی میکند تا به جایی میرسد که از «ندایِ از دور» به «اجابتِ از نزدیک» دست مییابد.
وی با اشاره به بلوغ این سیر و سلوک در مناجات، افزود: در ابتدای دعا میگوییم «وَ تَعْلَمُ مَا فِی نَفْسِی، وَ تَخْبُرُ حاجَتِی، وَ تَعْرِفُ ضَمِیرِی، وَ لَا یَخْفیٰ عَلَیْکَ أَمْرُ مُنْقَلَبِی وَ مَثْوایَ»، بنده اقرار میکند که خدایا آنچه را که در درون دارم میدانی و حاجتم را خبر داری، نهانم را میشناسی، کار بازگشت به آخرت و خانه ابدیام بر تو پوشیده نیست.
آیتالله اعرافی در ادامه به اوج قرب در این مناجات اشاره کرد و گفت: این مسیر عبودیت تا جایی پیش میرود که انسان به مقامی میرسد که حجابها کنار زده میشود و ارتباطی دوطرفه و عمیق برقرار میگردد، چنانکه در دعا آمده است: «حَتَّی تَخْرِقَ أَبْصَارُ الْقُلُوبِ حُجُبَ النُّورِ»؛ این تصویری است که از مسیر قرب و ارتباط در مناجات شعبانیه ترسیم شده است.
توحید در مناجات شعبانیه و ولایت در صلوات شعبانیه
عضو شورای عالی حوزههای علمیه با تأکید بر جایگاه ویژه ادعیه ماه شعبان، اظهار داشت: مکمل توحید ناب و تقرب به خداوند که در مناجات شعبانیه با تصویری از عبودیت خالص ترسیم شده، «صلوات شعبانیه» است؛ دعایی که در آن مقامات رسالت و ولایت به خوبی تبیین گردیده است.
وی در تشریح ابعاد این دو منبع معنوی افزود: در صلوات شعبانیه، تعابیر بلندی همچون «شَجَرَةُ النُّبُوَّةِ»، «مَعدن الرِّسَالَةِ» به کار رفته است که نقش ولایت و مقام رسالت در این دعا به تصویر کشیده شده است. در واقع، توحید و آینۀ سلوک به سوی خدا در مناجات شعبانیه، و رسالت و ولایت در صلوات شعبانیه، ذخایر اصلی و اساسی ما به عنوان حوزه علمیه محسوب میشوند.
مدیر حوزههای علمیه خاطرنشان کرد: این لطافتها و عمق معنوی از اختصاصات و ویژگیهای منحصربهفرد مکتب اهلبیت(علیهمالسلام) است و عنصر اصلی وجود حوزوی ما در همین ممیزات و مشخصات تجلی مییابد.
آیتالله اعرافی در ادامه به تشریح رسالت حوزههای علمیه پرداخت و گفت: امیدواریم خداوند به همه ما توفیق دهد تا از این فضاهای معنوی بهرهمند شویم. رسالت ما این است که هم خود از این معارف و ارزشهای متعالی بهره ببریم و هم واسطه فیض باشیم تا این حقایق را در میان فرد، جامعه و دیگران اشاعه داده و گسترش دهیم و دیگران را به سوی آنها دعوت کنیم.
عضو فقهای شورای نگهبان در ادامه تأکید کرد: درک و فهم این حقایق ناب از یک سو و دستگیری دیگران و هدایت آنها به این معارف از سوی دیگر، رسالت سنگینی است که بر دوش ما و شما قرار دارد و هویت واقعی ما در گرو انجام این رسالت است.
جایگاه راهبردی افغانستان در جهان اسلام
آیتالله اعرافی با بیان اینکه افغانستان جایگاه و نقش مهمی در منطقه و جهان اسلام دارد و میتواند بیش از پیش پررنگ باشد، اظهار داشت: سرمایه، استعداد و ظرفیتهای افغانستان ابعاد بالا و بزرگی دارد و من همیشه بر روابط هرچه حسنه و نیکو میان ایران و افغانستان تأکید داشتهام.
وی افزود: در بسیاری از مواقع تلاش شده تا روابط عمق یابد و اصول اسلامی، ایمانی و برادری الهی و اسلامی در میان دو ملت ایران و افغانستان حاکم شود.
مدیر حوزههای علمیه خاطرنشان کرد: اساتید و فضلای افغانستانی در قلمروهای مختلف، رشتههای گوناگون و مراتب متفاوت با نشاط و فعالیت حضور دارند و بر این نکته تأکید کردهام که روابط قوی و عمیقی برقرار باشد.
وی در ادامه تأکید کرد: تبدیل شرایط سخت به فرصت، کاری دشوار است، اما هنر آدمهای بزرگ این است که در سختیها و بحرانها بتوانند اهداف خود را ادامه داده و کار خود را انجام دهند؛ این یک هنر ویژه است.
الگوی بانوی اسلام
آیتالله اعرافی در ادامه به بررسی ویژگیهای مشترک سه بانوی بزرگ اسلام پرداخت و اظهار داشت: حضرت خدیجه(س)، حضرت فاطمه زهرا(س) و حضرت زینب(س) ویژگی بارز مشترکی دارند و آن ایستادگی در مقاطع بحرانی و نقاط عطف تاریخ است.
وی افزود: هر یک از این بانوان گرامی در شرایطی تاریک و بسیار سخت که امیدها به یأس تبدیل شده بود، پرچم هدایت را برافراشته نگه داشتند. حضرت خدیجه(س) در زمانی که هیچکس پیامبراکرم(ص) را یاری نمیکرد، حضرت را شناخت و در کنارشان ایستاد. حضرت فاطمهزهرا(س) پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) در حالی که عرصه بر اهلبیت(ع) تنگ شده بود، به تنهایی مقاومت کرد و حضرت زینب(س) نیز پس از واقعه عاشورا، تنها کسی بود که در کنار حضرت امام سجاد(ع) پایداری نمود.
عضو شورای عالی حوزههای علمیه با تأکید بر اینکه عظمت این بانوان در پرتو همین شرایط سخت آشکار شد، تصریح کرد: اگر این مقاطع غربت، تنهایی و نومیدی وجود نمیداشت، گوهر ناب وجود آنها به این شکل ظهور و بروز نمییافت. آنها در دل تاریکیها نورافشانی کردند؛ خطبه فدکیه حضرت زهرا(س)، سخنرانیهای حضرت زینب(س) در شام و مقامات حضرت خدیجه(س) که در حالی همه تکذیبکننده بودند، ایشان پیامبراعظم(ص) را تصدیق میکرد، گواهی بر این مدعاست.
این عضو شورای عالی حوزههای علمیه ادامه داد: گاهی تعبیر میکنم که بعد از ظهر عاشورا، هیچ امیدی در هیچکجای عالم اسلام برای امتداد خط ولایت و خلافت راستین رسول خدا(ص) وجود نداشت، اما حضرت زینبکبری(س) این بانوی بزرگوار امید را زنده نگه داشت و کار را پیش برد. این درسهای بزرگی برای ماست که باید در سختترین شرایط با تدبیر، حکمت و فرصتسازی، پرچم را برافراشته نگه داریم.
مقاومت و ایستادگی حکیمانه و عالمانه
وی در ادامه با اشاره به وضعیت کنونی جهان اسلام، گفت: در سالهای اخیر هجمههای شیطانی بر عالم اسلام روا داشته شده است؛ از غزه تا سایر نقاط جهان. هنر آدمهای بزرگ و انسانهای بیدار، ایستادگی در این بحرانها و شرایط سخت است. مسئلهای که علما در افغانستان نیز به آن توجه دارند و این مقاومت و ایستادگی حکیمانه و عالمانه، ارزش مضاعفی در شرایط ویژه کنونی دارد.
اولویتبندی حوزههای علمیه برای نسل جوان
آیتالله اعرافی با تأکید بر اهمیت حضور در میان نسل جوان، اظهار داشت: نسبت به نسل جوان، چه در آموزش و پرورش و چه در دانشگاه، باید توجه ویژهای شود.
مدیر حوزههای علمیه سپس با اشاره به فعالیتهای مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)، خاطرنشان کرد: کار این مرکز در کابل قابل تحسین است؛ این کار در آنجا یک اقدام ویژه و منحصربهفرد محسوب میشود.
افغانستان الگوی مناسبی در روابط شیعه و سنی است
آیتالله اعرافی با بیان اینکه روابط شیعه و سنی با حساسیت ویژهای حفظ شود، اظهار داشت: این مسئله مورد توجه تمام عالم اسلام است، اما در کشوری مانند افغانستان باید بیش از پیش به آن توجه شود. افغانستان همواره در روابط شیعه و سنی الگوی خوبی بوده و به همین دلیل، دشمنان تلاش میکنند این روابط را برهم بزنند.
عضو شورای عالی حوزههای علمیه در ادامه با تأکید بر اینکه حفظ وحدت به معنای عقبنشینی از مواضع و عقاید نیست، تصریح کرد: عقاید ما جای خود را دارد، اما بیان و اجرای آنها باید با نظر علما و متناسب با شرایط تنظیم شود. این روابط از نظر من بسیار مهم است.
عضو شورای عالی حوزههای علمیه به ساختار شورای علمای افغانستان اشاره کرد و گفت: شکلی که اکنون شورای علما دارد و در آن تصمیمات به صورت جمعی گرفته میشود، بسیار ارزشمند است. باید تلاش شود تا همه با انسجام و یکصدا صحبت کنند.
آیتالله اعرافی در ادامه خاطرنشان کرد: سرمایه علم، دانش و تحقیق، قدرت اصلی ماست. ما باید در بخش دانشگاهی، همه را به ویژه جوانان شیعه و غیر شیعه ترغیب کنیم تا قدرت علمی خود را ارتقا دهند و در بخش حوزه نیز تلاش کنیم عظمت علمی خود را حفظ کنیم، زیرا ارزش و قدرت واقعی ما به داشتن علم است.
تقویت بنیه علمی و نگاه تطبیقی
آیتالله اعرافی با تأکید بر اهمیت استحکام مبانی علمی، اظهار داشت: اگر فلسفه، کلام و فقه قوی داشته باشید، در هر مکانی و با هر فردی توانایی گفتگو و تبادل نظر را خواهید داشت. شما به طور ویژه نیاز دارید که نگاه مقارن و تطبیقی را در کار خود تقویت کنید تا توانایی مباحثه و مذاکره را پیدا کنید؛ موضوعی که از اهمیت ویژهای برخوردار است.
وی ادامه داد: ادامه کار علمی موجب میشود که قدرت روحی، معنوی و علمی فرد افزایش یابد و هنگامی که شرایط تغییر میکند، انسان بتواند نقش بیشتری ایفا کند. بنابراین، ایجاد و تقویت بنیه قدرت علمی، معنوی و معرفتی در حوزه و سایر بخشها باید مورد اهتمام و توجه جدی قرار گیرد.
مدیر حوزههای علمیه در خصوص جایگاه افغانستان در عرصه علوم حوزوی خاطرنشان کرد: تشیع در افغانستان دارای سابقه تاریخی است و بزرگان برجستهای داشته و دارد. این سابقه درخشان باید حفظ شود.
وی ادامه داد: حوزههای علمیه همزمان با دو هدف مهم تعقیب میشوند: نخست، تربیت نیرو برای مسجد، منبر، محراب و مسئولیتهایی که علما در خدمترسانی به مردم بر عهده دارند که امری بسیار حیاتی است. دوم، باید نخبگان مورد حمایت قرار بگیرند تا بتوانند به قلههای بزرگتر علمی دست یابند.
غیرت دینی و اسلامی در جامعه افغانستان بسیار قوی است
آیتالله اعرافی با اشاره به دو هدف اصلی در نظام آموزشی حوزوی، اظهار داشت: ما باید همزمان دو مسیر را دنبال کنیم؛ تربیت نیرو برای انجام وظایف عام در جامعه و تربیت نخبگانی که بتوانند در حوزههای مختلف علوم اسلامی به قلهها برسند و نقش جهانی ایفا کنند.
مدیر حوزههای علمیه با تأکید بر اینکه غیرت دینی و اسلامی در جامعه افغانستان بسیار قوی است، تأکید کرد: خدمت به این جامعه بزرگ وظیفه شماست. در کنار شیعیان، ارتباط با اهل سنت نیز بسیار مهم است.
انتهای پیام/
نظر شما