به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجتالاسلام سیدفرمان علی، پژوهشگر و مبلغ بینالمللی اسلامی در آمریکا، در نهمین پیشنشست بینالمللی «حقوق و کرامت انسانی در تعالیم رضوی» در پنل سوم که در تالار شیخ بهایی بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی برگزار شد، به تبیین اقلیتها و عدالت اجتماعی در منطق حکمرانی رضوی پرداخت و ابعاد مختلف مشروعیت سیاسی در اندیشه شیعی را تشریح کرد.
وی با تأکید بر اینکه مشروعیت سیاسی یکی از مسائل بنیادی، ریشهدار و همیشگی در اندیشه سیاسی اسلام بهشمار میرود، اظهار داشت: در چارچوب تشیع دوازدهامامی، مسئله اقتدار مشروع بهطور مستقیم و جداییناپذیر با آموزه امامت گره خورده است.
وی ادامه داد: برخلاف نظریههای سیاسی اهل سنت که بیشتر بر اجماع امت و ملاحظات عملگرایانه در اداره جامعه تمرکز دارند، اندیشه سیاسی شیعه مشروعیت را برخاسته از نصب الهی و برخورداری امام از شایستگیهای اخلاقی و معنوی میداند.
نقش امام رضا(ع) در بازتعریف مشروعیت سیاسی
این پژوهشگر بینالمللی با اشاره به شرایط پیچیده سیاسی عصر عباسی، نقش امام رضا(ع) را در تبیین و بازتعریف مفهوم مشروعیت سیاسی بسیار تعیینکننده دانست و افزود: مواضع امام رضا(ع) را باید در چارچوب کلی آموزههای کلاسیک شیعه تحلیل کرد؛ جایی که تعالیم، کنشهای اجتماعی و مشارکت سیاسی مشروط ایشان، فهم رایج از قدرت، حاکمیت و سلطه سیاسی را به چالش میکشد.
حجتالاسلام فرمان علی ادامه داد: اندیشه سیاسی امام رضا(ع) را میتوان با بهرهگیری از یک چارچوب تطبیقی میان سیاست و الهیات بررسی کرد؛ در این رویکرد، هم منابع سنتی شیعه و هم نظریههای سیاسی مدرن مورد توجه قرار میگیرند تا روشن شود اصول اخلاقی و الهیاتی امام رضا(ع) چگونه شیوه مواجهه ایشان با حکمرانی و کنش سیاسی را شکل داده است.
وی تصریح کرد: امام رضا(ع) الگویی از مشروعیت سیاسی ارائه میدهد که بر نصب الهی، عصمت اخلاقی و عدالت استوار است و نه بر قدرت قهری، رویههای صرفاً اداری یا جانشینیهای سلسلهای. تعامل ایشان با خلافت عباسی، بهویژه پذیرش مشروط ولایتعهدی در دوره مأمون، نمونهای روشن از مواجههای هوشمندانه و راهبردی با قدرت سیاسی است؛ مواجههای که در عین حفظ اصالت و تمامیت آموزههای شیعی، مشروعیت نهاد خلافت را نیز بهصورت عملی مورد نقد قرار میدهد.
این مبلغ بین المللی اسلامی خاطرنشان کرد: امام رضا(ع) با تفکیک میان شناسایی نمادین و اقتدار واقعی، نشان داد که مشروعیت حقیقی در همسویی اخلاقی و الهیاتی با حق معنا مییابد، نه در اختیار داشتن ابزارهای قهر، سلطه یا عناوین رسمی. این رویکرد، الگویی کاربردی برای اندیشه سیاسی شیعه فراهم کرد که تا امروز نیز الهامبخش است.
کارآمدی الگوی رضوی در مسائل معاصر حکمرانی
وی در ادامه با اشاره به پیامدهای گسترده فلسفه سیاسی امام رضا(ع) برای نظریه سیاسی اسلام و فقه شیعه گفت: الگوی کنش مشروط و نقد اصولی قدرت در سیره رضوی، همچنان برای بحثهایی مانند بنیانهای اخلاقی اقتدار سیاسی، حدود اطاعت از حاکمان و مسئولیتهای رهبران دینی در شرایط فرودستی سیاسی، کاملاً راهگشا و قابل اتکا است.
حجتالاسلام سیدفرمان علی در پایان تأکید کرد: میراث سیاسی امام رضا(ع) محدود به یک مقطع تاریخی خاص نیست، بلکه الگویی ماندگار از کنش سیاسی اخلاقمحور ارائه میدهد که همچنان اندیشه شیعی و گفتوگوهای معاصر درباره حکمرانی، مشروعیت، اقتدار و عدالت در جهان اسلام را تغذیه و جهتدهی میکند.
انتهای پیام/
نظر شما