پیش نیازهای حضور حوزه علمیه در بازار علم و فرهنگ جهانی / چگونگی انعکاس معارف اسلامی در زبان‌ها و فرهنگ‌ها

آیت الله اعرافی، دهه فجر را از بزرگ‌ترین رویدادهای تاریخ اسلام دانست و تصریح کرد: حوزه‌های علمیه در دهه‌های گذشته با نگاه بین‌المللی و رویکرد علمی، در راستای گسترش گفتمان علمی-معرفتی انقلاب اسلامی در سطح جهان تلاش‌های فراوانی کرده‌اند.

به گزارش خبرگزاری حوزه، آیت‌الله علیرضا اعرافی در بازدید از مجتمع عالی آموزشی و پژوهشی بین‌الملل حوزه‌های علمیه با گرامیداشت ایام ماه‌ شعبان، این ماه را دریچه‌ای به آفاق وسیع و پرفیض دانست و اظهار کرد: ماه مبارک شعبان به‌دلیل فیوضات ذاتی و جوهری خود، با هیچ‌یک از مقاطع دیگر سال قابل مقایسه نیست. در روایات آمده است که سه ماه رجب، شعبان و رمضان، بهترین ایام برای دریافت فیوضات الهی هستند.

فرصتی برای بهره‌برداری از فیوضات

مدیر حوزه های علمیه کشور ادامه داد: ماه شعبان علاوه بر ویژگی‌های ذاتی خود، یک ویژگی ثانوی نیز دارد. این ماه به‌عنوان سکوی پرش به سوی ماه مبارک رمضان، اوج و قله زمان‌هاست. از این منظر، ماه شعبان با داشتن مناسبت‌های بزرگ، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

آیت‌الله اعرافی به مناسبت‌های مختلف ماه شعبان اشاره کرده و گفت: در ماه شعبان، علاوه بر میلاد امام حسین(ع)، حضرت ابوالفضل‌العباس(ع)، امام سجاد(ع)، حضرت علی اکبر(ع)، میلاد حضرت ولی‌عصر(عج) نیز قرار دارد که از بزرگ‌ترین مناسبت‌ها در تاریخ اسلام هستند. این مناسبت‌ها، همزمان با فیوضات و مائده‌های آسمانی، برای مسلمانان فرصت عظیمی به‌وجود می‌آورد.

وی با اشاره به مناجات شعبانیه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای سیر و سلوک الی‌الله، افزود: مناجات شعبانیه، با شکوه و عظمت خود، به‌عنوان یک دوره کامل از خداشناسی و سلوک به‌سوی خداوند، فرصتی طلایی برای نزدیکی به خداوند و تکامل معنوی است.

پیش نیازهای حضور حوزه علمیه در بازار علم و فرهنگ جهانی / چگونگی انعکاس معارف اسلامی در زبان‌ها و فرهنگ‌ها

دهه فجر از بزرگ‌ترین رویدادهای تاریخ اسلام است

آیت‌الله اعرافی همچنین به دهه فجر و پیروزی انقلاب اسلامی اشاره کرد و گفت: دهه فجر، یادآور یکی از بزرگ‌ترین رویدادهای تاریخ اسلام است که با رهبری امام خمینی(ره) و مجاهدت‌های فراوان مردم ایران، انقلاب اسلامی به پیروزی رسید. این انقلاب نه تنها برای ملت ایران، بلکه برای تمامی مسلمانان و آزادگان جهان یک پیروزی بزرگ بود. در این مسیر شهدای بزرگی جان خود را فدای آرمان‌های انقلاب اسلامی کردند. باید از این شهدای عزیز یاد کنیم و آنها را گرامی بداریم.

نقش حوزه‌های علمیه در گسترش گفتمان علمی-معرفتی انقلاب اسلامی

عضو فقهای شورای نگهبان اظهار کرد: در کنار این مناسبت‌ها، نباید از نقش حوزه‌های علمیه در گسترش گفتمان علمی-معرفتی انقلاب اسلامی غافل شویم. حوزه‌های علمیه در دهه‌های گذشته با نگاه بین‌المللی و رویکرد علمی، در راستای گسترش این گفتمان در سطح جهان تلاش‌های فراوانی کرده‌اند.

وی در ادامه با قدردانی از شخصیت‌های برجسته‌ای که در این مسیر فعالیت کردند، اظهار داشت: تمامی تلاش‌های بزرگان حوزه از امام خمینی(ره) تا رهبری معظم انقلاب و سایر چهره‌های علمی که در عرصه بین‌المللی برای گسترش پیام انقلاب اسلامی کوشیده‌اند، باید مورد تجلیل قرار بگیرد.

تقدیر از تلاش‌های معاونت بین‌الملل

آیت‌الله اعرافی از تلاش‌های مستمر معاونت بین الملل حوزه در راستای توسعه روابط بین‌الملل و فعالیت‌های علمی و پژوهشی تقدیر کرد و گفت: در حوزه معاونت بین‌الملل، از دوستانی که فعال بودند و ثابت قدم ماندند تشکر می‌کنیم. این عزیزان قدم‌های بزرگی در مباحث بین‌المللی برداشته‌اند. همچنین از مجموعه‌ای که در مرکز مطالعات و کارهای تحقیقاتی فعال هستند نیز تقدیر می‌نمایم، قدر تمامی تلاش‌ها و دستاوردهای آن‌ها را می‌دانیم. این افراد با تعهد و کارآیی بالا در مسیر اهداف مشترک گام برداشته‌اند و منزلت آنها قابل تقدیر است.

مدیر حوزه‌های علمیه گفت: تمامی دوستانی که در این مجموعه مشغول به فعالیت هستند، از بخش زبان، مطالعات بین‌الملل و سایر بخش‌ها، همگی درخور تحسین و تقدیر هستند. کارهای شما بسیار ارزشمند است و همگی در پیشبرد اهداف مجتمع سهم قابل توجهی دارید.

اهمیت برنامه‌ریزی برای آینده

آیت‌الله اعرافی در ادامه به اهمیت برنامه‌ریزی برای آینده مجتمع بین الملل اشاره کرد و گفت: مجتمع باید به مسئله تدوین برنامه‌ پنج ساله دوم حوزه‌های علمیه توجه کند. این برنامه باید مبنای حرکت چهار تا پنج ساله آینده مجتمع بشود. لازم است که همه مجموعه‌های مرتبط در این زمینه همکاری کنند تا برنامه‌ای جامع و عملیاتی تدوین شود.

لزوم توجه به پیوست‌های اجرایی و اسناد و مصوبات

وی در ادامه بر لزوم توجه به پیوست‌های اجرایی و اسناد و مصوبات تأکید کرد و افزود: مهم است که در طراحی و پیگیری امور به اسناد و مصوبات تأکید داشته باشیم تا حرکت‌ها و تصمیمات ما به‌طور مؤثر و منسجم در راستای اهداف بلندمدت تحقق یابد.

مدیر حوزه‌های علمیه کشور در ادامه اظهار داشت: امیدواریم که مجتمع‌های حوزوی در راستای چشم‌اندازها و اسناد مصوب حوزه، گام‌های بلندی بردارند. این مسائل که به عنوان مسائل آغازین مطرح شد، تنها بخش کوچکی از اهداف بلندمدت حوزه است، اما در میان موضوعات متعددی که در ذهن داشتم، چند نکته را که از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، به اختصار مطرح می‌کنم.

پیش نیازهای حضور حوزه علمیه در بازار علم و فرهنگ جهانی / چگونگی انعکاس معارف اسلامی در زبان‌ها و فرهنگ‌ها

مجاهدت برای تحقق اهداف و چشم‌اندازهای بلند

وی ادامه داد: تحقق اهداف و چشم‌اندازهای بلند، بدون شک فراتر از امکانات و شرایط کنونی است. با این حال هیچ‌گاه نباید به دلیل کمبودها و کاستی‌ها از آرمان‌های بزرگ دست بکشیم یا نسبت به آنها بی‌توجه باشیم. بلکه باید با وجود تمام مشکلات و سختی‌ها، با مجاهدت و عزم راسخ به سمت تحقق این اهداف حرکت کنیم.

حضور حوزه علمیه در سطح جهانی ضرورت دارد

آیت‌الله اعرافی سپس به یکی از نکات مهم اشاره کرد و گفت: حضور حوزه علمیه در سطح جهانی ضرورت دارد. کارها و فعالیت های زیادی در سطح جهان مرتبط با انقلاب اسلامی در حال انجام است، اما این فعالیت‌ها بیشتر به اراده و تلاش‌های فردی برخی افراد وابسته است.

چالش‌ها و موانع پیش روی توسعه بین‌المللی حوزه

وی ادامه داد: کارهایی که در سایر نقاط جهان در ارتباط با اسلام انجام می‌شود، عمدتاً توسط غیرایرانی‌ها و از سوی مراکز اسلام‌شناسی در دانشگاه‌های مختلف دنیا صورت می‌گیرد. حوزه علمیه باید در این زمینه اقدامات گسترده‌تری انجام دهد.

مدیر حوزه‌های علمیه کشور خاطرنشان کرد: با تمام کمبودها و موانع، در این سال‌ها زیرساخت‌های متعددی ایجاد شده است. بیش از ۱۲۰ طرح تحول‌آفرین در حوزه علمیه پایه‌ریزی شده که می‌توانند در صورت توجه و پیگیری، به رویکردهای بین‌المللی و جهانی تبدیل شوند.

آیت‌الله اعرافی در ادامه تأکید کرد: اگر بخواهیم در سطح جهانی حضوری مؤثر داشته باشیم، باید با برنامه‌ریزی دقیق و مجاهدت مضاعف به آرمان‌های بزرگ خود دست یابیم. تنها در این صورت می‌توانیم نقش مؤثری در گسترش معارف اسلامی در سطح جهانی ایفا کنیم.

ضرورت حضور معارف اسلامی در عرصه جهانی

آیت‌الله اعرافی با تأکید بر لزوم حضور معارف اسلامی در عرصه جهانی، گفت: ما باید در بازار علم و فرهنگ جهانی با منطقی مناسب و مبتنی بر اندیشه اسلام ناب و معارف اهل‌بیت(ع)، حضور فعال و مؤثر داشته باشیم. به رغم تلاش‌های فراوان، هنوز کارهای بسیار زیادی باید انجام شود. البته جامعه‌المصطفی و دیگر نهادهای مرتبط با حوزه علمیه، همچون موسسات و نهادهای بین‌المللی، در تلاشند تا این معارف را گسترش دهند.

وی ادامه داد: با وجود بیش از پنجاه هزار فارغ‌التحصیل در جامعه‌المصطفی و دیگر نهادهای علمی و دینی، به نظر می‌رسد تأثیر ما در سطح جهانی هنوز در مقایسه با جمعیت ۸ میلیاردی بشر امروز و نسل‌های آینده بسیار محدود است. عرصه کار ما باید انتقال معارف دینی که معارف ناب و جامع و تمدنی هستند، به سراسر جهان باشد.

آیت‌الله اعرافی ادامه داد: معارف ناب اسلامی باید در تمامی فرهنگ‌ها و زبان‌ها در دسترس مردم قرار بگیرد و در زمان‌های مختلف قابل استفاده باشد. به همین دلیل نباید خود را در برابر این چالش‌ها ناامید و مایوس ببینیم. با وجود تمام کمبودها، ما ظرفیت‌های بسیاری داریم و باید با امید و انگیزه به سوی اهداف بلند خود گام برداریم.

پیش نیازهای حضور حوزه علمیه در بازار علم و فرهنگ جهانی / چگونگی انعکاس معارف اسلامی در زبان‌ها و فرهنگ‌ها

ضرورت انعکاس معارف اسلامی در زبان‌ها و فرهنگ‌های مختلف

وی در ادامه اظهار کرد: نگاه دوم این است که معارف اسلامی، علی‌رغم تلاش‌های انجام شده، هنوز به‌طور کامل در زبان‌ها و فرهنگ‌های مختلف تجلی پیدا نکرده است. فلسفه، فقه، کلام، حدیث و تفسیر ما که بخش عمده‌ای از اندیشه اسلامی را تشکیل می‌دهند، هنوز به طور کامل در زبان‌ها و فرهنگ‌های مختلف انعکاس پیدا نکرده اند.

آیت‌الله اعرافی با تأکید بر لزوم ارتقای بیشتر این فرآیند و گسترش معارف اسلامی در سطح جهانی، تصریح کرد: این تلاش‌ها باید با همت و عزم جدی ادامه یابد تا بتوانیم در عرصه جهانی حضور مؤثری داشته باشیم و معارف اسلام ناب را به مردم سراسر دنیا منتقل کنیم.

ظرفیت‌سازی در زبان‌های دنیا برای انتقال معارف اسلامی

آیت‌الله اعرافی با اشاره به لزوم ظرفیت‌سازی زبان‌های دنیا برای انتقال معارف اسلامی و علمی، تأکید کرد: این امر یکی از مسائل اساسی و بنیادین است که نیازمند توجه ویژه است.

وی با بیان اینکه این موضوع را از حدود بیست سال پیش در سفرهای خود به کشورهای ژاپن و چین مورد توجه قرار داده است، افزود: امروزه زبان انگلیسی و برخی دیگر از زبان‌های زنده دنیا پیشرفت‌های زیادی داشته‌اند و می‌توانند در برخی زمینه‌ها معارف علمی را منتقل کنند، اما هنوز هم بسیاری از زبان‌ها در برابر انتقال مفاهیم عمیق اسلامی و فلسفی محدودیت دارند. برای اینکه این زبان‌ها بتوانند چنین معارفی را در خود جای دهند، باید تحولی در واژگان، ادبیات و منطق آن‌ها ایجاد شود.

مدیر حوزه های علمیه در ادامه به فعالیت‌های خود در جامعه المصطفی(ص) اشاره کرد و افزود: در آنجا تلاش کردیم تا ظرفیت زبان‌های مختلف دنیا را برای پذیرش معارف اسلامی تقویت کنیم. یکی از اهداف اصلی ما این بود که بتوانیم زبان‌ها را به گونه‌ای آماده کنیم که بتوانند گفتمان‌های علمی اسلامی را در سطح جهانی منتشر کنند.

آیت‌الله اعرافی ادامه داد: ما باید به گونه‌ای عمل کنیم که واژه‌ها و مفاهیم کلیدی اسلامی در زبان‌های مختلف جا بیفتد و حتی در زبان‌های اصلی خودمان مانند زبان عربی و فارسی نیز این مفاهیم به درستی منتقل شوند. در این راستا باید تولید ادبیات علمی و فلسفی در زبان‌های مختلف را پیگیری کنیم تا بتوانیم در گفتمان‌های جهانی علمی حضور فعال داشته باشیم. بدون توجه به این مسأله، حضور مؤثر در گفتمان‌های علمی دنیا برای ما میسر نخواهد بود.

تحول بنیادین در علوم شناختی و فناوری‌های هوش مصنوعی

آیت‌الله اعرافی با اشاره به اهمیت علوم شناختی و فناوری‌های جدید هوش مصنوعی، تأکید کرد: این حوزه‌ها دیگر به‌عنوان ابزاری موقتی و محدود شناخته نمی‌شوند. بارها در نشست‌های مختلف اشاره کرده‌ام که فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی به ابزاری برای بشر تبدیل شده‌اند که همراه با روند تکامل بشری به‌سرعت در حال تغییر و تحول است.

فناوری‌های نوین در حال تغییر تمام معادلات علمی

وی ادامه داد: در گذشته، زمانی بود که درباره نرم‌افزارها، سامانه‌ها و ابزارهای تولیدی صحبت می‌کردیم، اما اکنون دیگر آن زمان به پایان رسیده است. در دو یا سه سال آینده، شاهد تحولاتی خواهیم بود که بسیاری از مفاهیم قبلی به‌کلی از بین خواهند رفت و دنیای جدیدی شکل خواهد گرفت.

آیت‌الله اعرافی با بیان نگرانی خود از عدم آمادگی جامعه علمی و پژوهشی برای این تحولات سریع، اظهار داشت: بسیاری از پژوهشگران و نخبگان علمی بر این باورند که کارهایی که امروز در دست انجام است، در آینده‌ای نزدیک دستخوش تغییرات اساسی خواهد شد. در واقع بسیاری از مباحث کنونی در این حوزه‌ها دیگر وجود نخواهند داشت و ماهیت این علوم به‌طور کامل دگرگون خواهد شد.

مدیر حوزه های علمیه در پایان تصریح کرد: با توجه به طراحی‌ها و برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، در سال‌های آینده بیش از صدها ایده و پروژه جدید در این زمینه‌ها ایجاد خواهد شد که می‌تواند به انقلاب علمی و فناوری در سطح جهانی منجر شود.

انتهای پیام/

اخبار مرتبط

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha