سه‌شنبه ۱۴ بهمن ۱۴۰۴ - ۰۰:۳۲
حکمرانی ولایی در نهج‌البلاغه پیونددهنده عدالت، آزادی و مردم‌سالاری دینی است

حوزه/ حجت‌الاسلام‌والمسلمین سعیدی فاضل، با تأکید بر ظرفیت‌های بی‌بدیل نهج‌البلاغه در عرصه حکمرانی اسلامی، گفت: حکمرانی ولایی در نهج‌البلاغه الگویی جامع است که با پیوند عمیق میان عدالت، آزادی و مردم‌سالاری دینی، چارچوبی راهبردی برای اداره جامعه و تحقق انسجام اجتماعی در جهان معاصر ارائه می‌دهد.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجت‌الاسلام‌والمسلمین روح‌الله سعیدی فاضل، رئیس نمایندگی جامعه‌المصطفی‌العالمیه خراسان، شامگاه دوشنبه ۱۳ بهمن‌ماه در آیین اختتامیه مدرسه مجازی زمستانه نهج‌البلاغه، با تبیین مبانی نظری و عملی حکمرانی ولایی در نهج‌البلاغه، این اثر ماندگار علوی را یکی از مهم‌ترین منابع تمدن‌ساز اسلام برای پاسخ‌گویی به چالش‌های حکمرانی، عدالت و پیوند اجتماعی در جهان معاصر دانست.

حجت الاسلام والمسلمین سعیدی فاضل ضمن تبریک اعیاد شعبانیه، به‌ویژه میلاد حضرت ولی‌عصر(عج)، نیمه شعبان را روز تجدید امید مستضعفان جهان دانست و اظهار داشت: امیدواریم خدای متعال به همه ما توفیق دهد که در مسیر سربازی حقیقی آن حضرت گام برداریم و زمینه‌ساز تحقق وعده الهی عدالت جهانی باشیم.

وی با اشاره به حکمت‌هایی از نهج‌البلاغه درباره آینده بشریت، خاطرنشان کرد: امیرالمؤمنین حضرت علی(ع) وعده می‌دهند که پس از دوران سختی‌ها و غربت، جهان شاهد گشایش و آسانی خواهد بود و همان‌گونه که شتر سرکش در برابر فرزند خود رام می‌شود، دنیا نیز در برابر حق و عدالت نرم خواهد شد.

رئیس نمایندگی جامعه‌المصطفی‌العالمیه خراسان
به موضوع نظام حکمرانی ولایی در نهج‌البلاغه پرداخت و افزود: این موضوع از حیث میان‌رشته‌ای، ظرفیت بررسی و تطبیق با علوم سیاسی، علوم اجتماعی، مطالعات تمدنی و آموزه‌های حدیثی را دارد و می‌تواند به طراحی الگوی بومی و اسلامی حکمرانی در جهان امروز کمک کند.

وی تصریح کرد: هدف از طرح این بحث، ارائه چارچوبی برای مطالعه عمیق‌تر نهج‌البلاغه است تا پژوهشگران بتوانند کاستی‌های موجود در نظریه‌ها و مدل‌های رایج حکمرانی را با رجوع به معارف علوی جبران کنند.

نهج‌البلاغه؛ منبع نظام اندیشه و نظام اجرا

رئیس نمایندگی جامعه‌المصطفی خراسان، نهج‌البلاغه را یکی از مهم‌ترین منابع اسلامی و شیعی دانست که مورد توجه همه فرق اسلامی قرار گرفته و اظهار داشت: هر اندازه پژوهش در نهج‌البلاغه گسترش یابد، باز هم بشر امروز نیازمند بازخوانی عمیق‌تر این کتاب شریف خواهد بود.

وی افزود: نهج‌البلاغه دست‌کم دو خروجی کلان برای جامعه اسلامی دارد؛ نخست استخراج نظام فکری و اندیشه‌ای اسلام که کاملاً منطبق با آیات قرآن کریم است و دوم ارائه الگوی اجرایی برای پیاده‌سازی این اندیشه در نهادهای اجتماعی، سیاسی و حکمرانی؛ این دو ساحت، یعنی فکر و عمل، در نهج‌البلاغه به‌صورت توأمان قابل بهره‌برداری است.

حجت الاسلام والمسلمین سعیدی فاضل با اشاره به محتوای سیاسی ،اجتماعی نهج‌البلاغه، تأکید کرد: امیرالمؤمنین حضرت علی (ع) در این کتاب، صرفاً به بیان مواعظ اخلاقی یا اعتقادی نپرداخته‌اند، بلکه یک نظام فکری سیاسی اجتماعی منسجم را به جامعه بشری ارائه داده‌اند که خود آن حضرت در دوران حکومت علوی، آن را به‌صورت عینی اجرا کرده‌اند.

وی اضافه کرد: از این رو، نهج‌البلاغه را می‌توان کتاب یک حاکم اسلامی دانست که اندیشه‌های حکمرانی خود را برای نسل‌های آینده تبیین کرده است.

نهج‌البلاغه؛ آیین‌نامه انقلاب اسلامی

رئیس نمایندگی جامعه‌المصطفی خراسان با استناد به بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی، خاطرنشان کرد: حضرت آیت الله خامنه ای تصریح دارند که نهج‌البلاغه، کتاب تدوین‌شده انقلاب اسلامی و آیین‌نامه این انقلاب است و حکومت اسلامی باید عملکرد خود را همواره با معیارهای نهج‌البلاغه بسنجد.

وی افزود: این نگاه نشان می‌دهد که نهج‌البلاغه نه‌تنها یک متن تاریخی، بلکه سند راهبردی حکمرانی اسلامی است که می‌تواند معیار نقد، اصلاح و ارتقای عملکرد دولت و نظام اسلامی قرار گیرد.

تمایز حکومت و حکمرانی در نگاه اسلامی

حجت الاسلام والمسلمین سعیدی فاضل با تبیین تفاوت مفهومی حکومت و حکمرانی، اظهار داشت: حکومت به معنای ساخت قدرت و حکمرانی به معنای نحوه اعمال قدرت است. این دو مفهوم در عین تمایز، لازم و ملزوم یکدیگرند و نوع ساخت قدرت، شیوه اعمال آن را تعیین می‌کند.

وی تصریح کرد: در حکومت ولایی، که برآمده از رأی و پذیرش مردم و متصل به اراده الهی است، حکمرانی نیز باید مردمی، عادلانه و در مسیر هدایت جامعه باشد؛ نه آنچه در برخی الگوهای مدرن به نام دموکراسی، اما با اعمال قدرت رسانه‌ای و استبداد پنهان مشاهده می‌شود.

رئیس نمایندگی جامعه‌المصطفی خراسان با تشریح مفهوم ولایت، گفت: ولایت در قرآن کریم و روایات اهل‌بیت(ع) به معنای هم‌جبهگی، پیوند و درهم‌تنیدگی امام، مردم و جهت‌گیری الهی است؛در این منظومه، جامعه با یک پیشوا حرکت می‌کند که نه سلطان است و نه حاکمی تحمیلی، بلکه مسئول هدایت و تربیت مردم به سوی کمال انسانی است.

وی افزود: حکومت ولایی دارای دو شاخصه اساسی است؛ اتصال به خداوند متعال و برآمدگی از دل مردم. بدون تحقق هر یک از این دو، ولایت به‌معنای حقیقی خود شکل نخواهد گرفت.

حجت الاسلام والمسلمین سعیدی فاضل عدالت را رکن اصلی پیوند اجتماعی در حکمرانی علوی دانست و تأکید کرد: در سراسر نهج‌البلاغه، عدالت عامل انسجام اجتماعی و تحقق ولایت معرفی شده است. عدالت نه‌تنها حق افراد را تأمین می‌کند، بلکه دل‌ها را به یکدیگر نزدیک می‌سازد.

وی با اشاره به خطبه فدکیه حضرت زهرا(س)، اظهار داشت: حضرت زهرا(س) عدالت را عامل انس دل‌ها و انس حاکم و رعیت معرفی می‌کنند و این نشان می‌دهد که بدون عدالت، جامعه ولایی شکل نخواهد گرفت.

رئیس نمایندگی جامعه‌المصطفی خراسان، آزادی و حریت را رکن دیگر حکمرانی ولایی برشمرد و افزود: آزادی در نگاه اسلام به معنای رهایی از بندگی غیر خداست و امیرالمؤمنین(ع) در دوران حکومت خود، آزادی‌های مشروع را برای همه اقشار جامعه به رسمیت می‌شناخت.

وی با تأکید بر شمول‌گرایی ولایت، خاطرنشان کرد: در اندیشه علوی، مرز ولایت، عقیده فردی نیست، بلکه پذیرش امامت سیاسی است. هر فردی با هر عقیده‌ای، اگر امامت سیاسی را بپذیرد، می‌تواند تحت ولایت قرار گیرد و از هدایت امام بهره‌مند شود.

حجت الاسلام والمسلمین سعیدی فاضل با اشاره به فلسفه قیام جهانی حضرت ولی‌عصر(عج)، اظهار داشت: در روایات، هدف اصلی ظهور، اقامه عدالت معرفی شده است؛ زیرا عدالت، زمینه‌ساز شکل‌گیری جامعه جهانی ولایی است که انسان‌ها با عشق به عدالت، تحت ولایت امام عصر(عج) قرار می‌گیرند.

رئیس نمایندگی جامعه‌المصطفی‌العالمیه خراسان در پایان، نهج‌البلاغه را گنجینه‌ای بی‌پایان برای پاسخ‌گویی به نیازهای نظری و عملی جهان معاصر دانست و از پژوهشگران خواست با مطالعه عمیق این کتاب شریف، در تبیین و تحقق الگوی حکمرانی ولایی و تمدن‌سازی اسلامی نقش‌آفرینی مؤثرتری داشته باشند.

گفتنی است این مدرسه مجازی با محور نهج‌البلاغه در جهان معاصر؛ رویکردهای میان‌رشته‌ای و گفت‌وگوی بین‌المللی، به همت جامعه‌المصطفی‌العالمیه نمایندگی خراسان و با همکاری پژوهشکده بین‌المللی امام رضا(ع) برگزار شد و طی آن، جمعی از اساتید حوزه و دانشگاه، پژوهشگران، طلاب ایرانی و بین‌المللی به بررسی ابعاد مختلف معارف نهج‌البلاغه پرداختند.

انتهای پیام/

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha