به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حجتالاسلام والمسلمین محسن قنبریان، استاد حوزه و دانشگاه، روز چهارشنبه در برنامه «آفتاب شرقی» با تشریح سیر مفهومی ناامیدی در آموزههای دینی، قنوط را خطرناکترین مرحله یأس دانست و تأکید کرد: قنوط، ناامیدی فراگیری است که همه منافذ زندگی انسان را میبندد و او را به بنبست کامل میرساند.
وی با بیان اینکه در متون دینی میان «یأس مقطعی» و «قنوط» تفاوت جدی وجود دارد، گفت: ممکن است انسان در یک مقطع از زندگی در شغل، ازدواج یا تحقق یک آرزو ناکام شود، اما همچنان زندگی روزمره خود را ادامه دهد؛ این یأس، قنوط نیست. قنوط زمانی شکل میگیرد که فرد احساس کند در هیچ بخش از زندگی راهی برای نجات وجود ندارد و همه درها بسته شده است.
حجتالاسلام والمسلمین قنبریان با اشاره به آیه «لا تقنطوا من رحمة الله» افزود: ابلیس دقیقاً انسان را به سمت ناامیدی خودش سوق میدهد تا او را به قنوط برساند. قنوط اگر شکل بگیرد، زمینهساز بزرگترین گناهان و جنایات میشود؛ چنانکه امیرالمؤمنین علی(ع) میفرماید: «القنوط یقتل صاحبه»؛ ناامیدی فراگیر، صاحبش را میکشد؛ چه به معنای واقعی مانند خودکشی و چه به معنای فروپاشی اخلاقی و اجتماعی.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به پژوهشهای اجتماعی در غرب گفت: حتی در جوامع سرمایهداری نیز پدیده مرگهای ناشی از ناامیدی بررسی شده است؛ جایی که فاصله فقر و غنا به بنبست میرسد و برخی افراد به مصرف مواد مخدر، الکل، جرم و حتی خودکشی کشیده میشوند. این همان قنوطی است که قرآن و روایات نسبت به آن هشدار دادهاند.
وی در ادامه با طرح مفهوم «باقیات صالحات» به عنوان نقطه مقابل قنوط تصریح کرد: قرآن کریم، باقیات صالحات را هم «خیر ثواباً» و هم «خیر عملاً» معرفی میکند؛ یعنی اعمال صالحِ ماندگار، هم در آخرت بهترین بازگشتگاه است و هم در همین دنیا تولید امید میکنند.
حجتالاسلام والمسلمین قنبریان افزود: باقیات صالحات فقط عبادات فردی نیست؛ هر اقدام ماندگار اجتماعی مانند کمک به مسکنسازی، جهیزیه دادن، حمایت از دانشآموزان کمبضاعت، ایجاد آشتی میان افراد و گروهها، یا حتی یک اخلاق نیکوی پایدار، میتواند امید اجتماعی تولید کند و جامعه را از فضای سیاه و بنبستی خارج سازد.
وی با اشاره به نقش رسانه و گردش اخبار گفت: اگر جامعه دائماً با اخبار منفی تغذیه شود، احساس میکند در جنگل گرگها زندگی میکند؛ اما انتشار خبرهای واقعی از باقیات صالحات، نشان میدهد جامعه فقط تاریکی نیست و نقاط نورانی فراوانی دارد. این نقاط امید، ترس اجتماعی را کاهش میدهد و میل به خیر را تکثیر میکند.
این استاد حوزه و دانشگاه با ذکر نمونههایی از سبک زندگی مسئولان سادهزیست و شخصیتهایی مانند شهید رجایی، شهید رئیسی و شهید سلیمانی اظهار داشت: این نمونهها مصداق باقیات صالحات در حکمرانی هستند؛ رفتارهایی که حتی بدون تبلیغ مستقیم، امید اجتماعی میسازند و ذهن جامعه را روشن میکنند.
حجتالاسلام والمسلمین قنبریان در پایان گفت: برای خنثیسازی یک خبر منفی، باید چندین عمل مثبت واقعی تولید و دیده شود. به همین دلیل، وظیفه همگانی ما از شهروند عادی تا سیاستگذار تولید و تقویت باقیات صالحات است تا جامعه از دره ناامیدی عبور کند و به قله امید برسد.
انتهای پیام/
نظر شما