حجتالاسلام والمسلمین نخاولی، استاد حوزه و دانشگاه، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در مشهد، با اشاره به جایگاه ماه مبارک رمضان در سیر تعالی انسان اظهار کرد: این ماه مبارک، ماه بازگشت به حقیقت انسانیت و متعالی است. انسانیت مرتبهای بسیار بلند دارد و نباید آن را به حدّ رفتارهای حداقلی تقلیل داد.
وی با بیان اینکه صرفِ نخوردن مال دیگران یا پرهیز از خیانت، انسان را به قله انسانیت نمیرساند، افزود: این امور در پایینترین ساحت رفتاری انسان قرار دارد. حتی بسیاری از حیوانات نیز آزار نمیرسانند و جز نفع، اثری از آنان دیده نمیشود. اگر کسی تنها در حدّ آزار نرساندن ظاهر شود، در سطح یک حیوان غیر وحشی باقی مانده است.
این استاد حوزه ادامه داد: البته کسی که با وجود عقل، مرتکب خیانت و رفتارهای پلید میشود، از حیوان نیز پستتر است؛ چراکه بسیاری از حیوانات چنین رفتارهایی ندارند.
وی اضافه کرد: انسانیت، مرتبهای متعالی است و هنگامی که فرد به آستانههای حقیقی آن دست یابد، سقف وجودی او از مراتب بسیاری از فرشتگان نیز فراتر میرود. انسان کاملِ معصوم از همه فرشتگان مقرب بالاتر است و شاگردان مکتب انسان معصوم نیز میتوانند از بسیاری از فرشتگان پیشی گیرند.
آغاز مسیر تعالی با توبه و عزم جدی
حجتالاسلام والمسلمین نخاولی با اشاره به راه تحقق این حقیقت تصریح کرد: دستیابی به مراتب والای انسانیت از همان پلههای ابتدایی آغاز میشود؛ از نیت و عزم جدی برای تغییر. انسان باید با خود عهد کند که از این پس، آنگونه باشد که خدای متعال میپسندد و به همان مرتبهای برسد که برای آن آفریده شده است.
وی افزود: نخستین گام، اصلاح رفتارهاست و این امر بدون توبه و پاکسازی آلودگیهای گذشته ممکن نیست. انسان باید زندگی گذشته خود را محاسبه کند؛ ببیند چه رفتارهای نادرستی داشته، کدام خطاها به ندرت رخ داده، کدام به تکرار افتاده و چه بسا به عادت تبدیل شده است. سپس برای اصلاح هر یک، برنامهریزی دقیق داشته باشد.
ضرورت شناخت دقیق واجبات و محرمات
این استاد حوزه و دانشگاه با تأکید بر لزوم آگاهی از تکالیف شرعی گفت: برای اصلاح مسیر، لازم است فهرستی روشن از واجبات و محرمات و در مرتبه بعد، مستحبات و مکروهات در اختیار داشته باشیم. بسیاری از افراد گمان میکنند واجبات به چند مورد محدود است، در حالی که دستکم حدود صد واجب در شریعت وجود دارد. ناآگاهی از این موارد ممکن است سبب ترک ناخواسته واجب یا ارتکاب ناآگاهانه حرام شود.
وی در بیان نمونهای از محرمات اظهار داشت: نفرین و لعن مسلمان حرام است؛ در حالی که گاهی افراد به سبب ناآگاهی، در برابر خطایی که از کسی میبینند، به راحتی او را نفرین میکنند. لعن و نفرین تنها نسبت به منافق، کافر و برخی فُسّاق جایز است، اما نسبت به عموم مسلمانان جایز نیست. اگر انسان نداند کجا راه و کجا چاه است، ممکن است ناخواسته در مسیر نادرست گام بردارد.
حجتالاسلام والمسلمین نخاولی خاطرنشان کرد: تهیه فهرست واجبات و محرمات، گامی اساسی در برنامهریزی برای زندگی جدید است. این فهرست در پایگاه «راه حق» در دسترس قرار گرفته و علاقهمندان میتوانند برای آگاهی بیشتر به آن مراجعه کنند. همچنین کتابهایی با عنوان «واجبات و محرمات در اسلام» از جمله اثر مرحوم آیتالله مشکینی و نیز آثاری در همین زمینه از دیگر نویسندگان، از جمله حجتالاسلام سید محمد بهارانچی، منتشر شده است که برخی از آنها به صورت مختصر و قابل استفاده عموم تدوین شدهاند.
وی در پایان یادآور شد: امید است که همه ما بتوانیم در این ماه مبارک، که ماه برنامهریزی، بازبینی و بازسازی شخصیت انسانی است، با تکیه بر توبه، محاسبه نفس و شناخت دقیق تکالیف الهی، مسیر تازهای برای تعالی و رسیدن به حقیقت انسانیت آغاز کنیم.
نظر شما