فریبا پروینیان در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه، عنوان کرد: امام شهیدمان در جمع هزاران دختران و بانوان به سوره بقره «وَ لَهُنَّ مِثلُ الَّذی عَلَیهِنّ» اشاره کردند و فرمودند: «اینها منطق قرآن است. ببینید، چگونه مابین زن و مرد به عنوان مؤمن، به عنوان انسان، به عنوان یک فرد متعالی تساوی کامل برقرار میکند. از نظر اسلام زن میتواند در فعالیت اجتماعی، کسب و کار، فعالیت سیاسی، در بیشتر مناصب حکومتی و همه عرصههای زندگی فعال باشد».
وی ادامه داد: رهبر شهید انقلاب با تکیه بر منطق قرآن کریم، تأکید داشتند که میان زن و مرد، از آن جهت که انسان مؤمن و دارای تکلیف عمومی هستند، یک تساوی کامل و متعالی برقرار است. بر اساس این دیدگاه اسلامی، زن میتواند حضوری مناسب و فعال در همه عرصههای زندگی از جمله فعالیتهای اجتماعی، کارهای حکومتی و میدانهای سیاسی داشته باشد.
پژوهشگر زن و خانواده در رابطه با اصول حرکت و پیشرفت در جهانبینی اسلامی گفت: رهبر شهید انقلاب در بیاناتی که در سال ۱۴۰۲ در جمع بانوان داشتند، یکی از اصول بنیادی در پارادایم اسلامی را اصل قرآنی «زوجیت و همراهی» دانستند.
وی تصریح کرد: این نظریه زوجیت، که در نگاه اسلامی به وضوح مشخص است، دقیقاً نقطه مقابل «تعارض» در دیالکتیکهای هگلی و مارکسیستی قرار میگیرد. در آن نگاههای تعارضمحور، حرکت تاریخ و جامعه ناشی از «تعارض» و «جنگ اضداد» است؛ به این صورت که یک موجود (تز)، در درون خود مخالفتی (آنتیتز) برمیانگیزد و از مبارزه این دو، یک ترکیب برتر (سنتز) به وجود میآید.
پژوهشگر مطالعات زنان تاکید کرد: در اسلام، سنتز از تعارض تز و آنتیتز به وجود نمیآید. آنگونه که رهبری میفرمایند: «در اسلام، حرکت و مرحله بعدی هستی و پیشرفت، از «زوجیت» و «همراهی» به وجود میآید».
وی ادامه داد: در نگاه اسلامی، این دو عنصر به جای آنکه در تعارض و برخورد با یکدیگر باشند، با هم پیوند خورده و هماهنگ میشوند تا به «وجودی تازه» دست یابند. این دیدگاه بر طبیعت و سنت الهی استوار است؛ دیدگاهی که حرکت انسان و پیشرفت او را بر اساس «انتخاب و اختیار» تعریف میکند و هر مسئله و دغدغهای برای حرکت باید از این مسیر همراهی بگذرد تا به نتیجه برسد.
پروینیان بیان کرد: وقتی این دیدگاه را با حرکتهای دیگر مقایسه میکنیم، تفاوت عمیق آشکار میشود. فمینیسم رادیکال دقیقاً بر پایه همان نگاه تعارضمحور شکل گرفته است. این تفکر که خود را پرچمدار مبارزه با مردسالاری و نجات زنان میدانست، ازدواج و فرزندآوری را عاملی برای ظلم به زن تلقی میکرد. بر اساس این منطق، جنبشهای سیاسی مختلفی شکل گرفتند که مرد را حذف کرده، اعتبار زن را تنها توسط زنان جستجو میکردند و همجنسگرایی را راهی برای نجات از ستم مرد ترویج میدانستند؛ زیرا هدف آنها مبارزه و جدایی از عنصر مخالف بود. این دیدگاه که مبتنی بر تضاد است، به جای کمالآفرینی، به حذف و ستیز میانجامد.
وی اضافه کرد: اما رهبر شهید انقلاب در تبیین جایگاه زن و مرد میفرمایند: «نگاه اسلام به عنصر دوگانه مرد و زن، نگاه کاملاً متعادل است؛ انسانهایی با اشتراکات بسیار زیاد و خصوصیاتی که متفاوت هستند». این دو عنصر باید نقش خود را برای اداره زندگی، ادامه نسل بشر و پیشرفت تمدنی ایفا کنند؛ در حقیقت، «زن و مرد دنیا را اداره میکنند».
پژوهشگر زن و خانواده یادآور شد: زن و مرد در اجتماع بشری دو نیمه متفاوت از لحاظ احتیاجات هستند که به سوی یکدیگر میل پیدا میکنند؛ زیرا هر کدام برای کمال واقعی خود به بهرهگیری از ظرفیت دیگری نیاز دارد. این همان «زوجیت» است که بنیاد حرکت و تکمیل در جهانبینی اسلامی را تشکیل میدهد؛ نه «تعارض».
وی گفت: رهبر شهیدمان در پیامی به کنگره هفت هزار زن شهید کشور در اسفند ماه ۱۳۹۱ فرمودند: «زنان در این انقلاب؛ در تغییر مسیر تاریخ اسلام و کشور، نقشی شایسته ایفا کردند». در نظام حرکت مدنظر رهبر شهید انقلاب؛ زنان پیشران حرکت هستند. بدین معنا که هر اتفاقی که قرار است موجب پیشرفت شود؛ زنان بایستی در آن نقشآفرینی نمایند و هر حرکتی بدون زنان ناممکن است.
پژوهشگر مطالعات زنان ادامه داد: ایشان در سومین نشست اندیشههای راهبردی با موضوع زن و خانواده در تاریخ ۱۴ دی ۱۳۹۰ فرمودند: «کسانی که سابقه دارند، میدانند که زنان هم در دوران مبارزه نقش داشتند، هم بهخصوص در همان دوران انقلاب - یعنی آن یک سال و نیمی که حرکت انقلابی عمومی شروع شد - نقش داشتند. زنان یک نقش مؤثر و بیجایگزین داشتند. اگر زنان توی این اجتماعات نبودند، بلاشک این اجتماعات عظیم و این تظاهرات عظیم، آن اثر را نمیبخشید؛ علاوه بر اینکه در بعضی جاها مثل مشهد شروع تظاهرات، از زنان شد. یعنی اولین حرکت عمومی مردمی، یک حرکت زنانه بود.»
وی اضافه کرد: رهبر شهیدمان میفرماید: «اگر نظام آفرینش انسان و جهان را به دو بخشِ کارهای ظریف و ریزهکاری و بخشِ کارهای مستحکم - و به تعبیر سازندگان بناها، سفتکاری - بگذاریم، بخش اوّل که ظریفکاریها و ریزهکاریها و رشته رشته پروردن احساسات و عواطف بشر است، در اختیار زن است. گناه بزرگ تمدن مادی، ضعیف کردن و گاهی به فراموشی سپردن این نقش است».
پژوهشگر زن و خانواده اظهار کرد: خداوند متعال در ابتدای آفرینش هر چیزی ابتدا خلقت خاصش را میدهد و سپس او را هدایت میکند و در آیه ۵۰ سوره طه میفرماید: «قَالَ رَبُّنَا ٱلَّذِی أَعطَی کُلَّ شَیءٍ خَلقَهُۥ ثُمَّ هَدَی»
وی تصریح کرد: هدایت خداوند براساس خلقت انسان در دو گونه زن و مرد متفاوت است و جنسیت انسان امری عارضی است؛ عارضهای که هیچ عارضه دیگری به درجهی آن نمیرسد. چرا که در خلقت انسان نهفته است. خداوند در آیه ۱۳ حجرات میفرماید: «إِنَّا خَلَقنَکُم مِّن ذَکَروَأُنثَ»
پروینیان ادامه داد: مخاطب خداوند در قرآن نیز انسان (اعم از زن و مرد) است؛ برای مثال در آیه ۷۸ سوره حج میفرماید: «وَجَاهِدُوا فِی اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ». در اینجا خداوند هر دو گونه انسان را خطاب قرار داده است و زن و مرد براساس استعداد، توان و قابلیتهایی که دارند در راه خدا جهاد میکنند: «لا یکلّف اللَّه نفساً الّا وسعها». پس رابطه قوا با نفس رابطه شأن با ذیشأن است و نفس یک هویت دارای مراتبی است که این قوا شأن و ظهور نفس هستند.
وی گفت: همانطور که مرد باید در عرصه اجتماعی حضور داشته باشد و جهاد یا امر به معروف و نهی از منکر کند زن هم میتواند؛ ولی اراده زن و مرد وقتی به کنش تبدیل میشود هر کدام به صورت متفاوت عمل میکنند و زنانگی زن در این جا به مثابه ضعف نیست؛ بلکه نقطه قدرت و قوتی در جهت تکمیل و تعالی بشریت است.
پژوهشگر زن و خانواده تاکید کرد: ورود مؤثر به اجتماع بایستی ورود با جنسیت باشد تا سهم و اثر جنسیت در آثار این کنش به منصفه بروز و ظهور برسد.
انتهای پیام
نظر شما