به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، ابراهیم دانشیفر رئیس دانشگاه امام رضا(ع) در نخستین نشست از سلسله نشستهای «تالار گفتگو» در اولین نشست با موضوع «فناوری و ایستادگی» امروز چهارشنبه ۵ فروردینماه در رواق کتاب، در رواق امام خمینی(ره) حرم مطهر رضوی در جمع اساتید و صاحبنظران به بررسی ابعاد مختلف فناوری، استقلال علمی و نقش آن در مقاومت و پیشرفت کشور پرداخت.
دانشیفر با اشاره به اهمیت فناوری در زندگی انسان اظهار کرد: سال ۱۴۰۵ است و امروز در زندگی روزمره ما ابزارهای مختلف فناوری حضور دارند؛ از تلفن همراه و سیستمهای ارتباطی گرفته تا ابزارهای پیچیده صنعتی و دفاعی. فناوری در معنای عام به همه ابزارهایی گفته میشود که انسان برای بهرهبرداری بهتر از محیط و بهبود شرایط زندگی خود میسازد.
وی با اشاره به جایگاه کتاب به عنوان یکی از قدیمیترین فناوریهای بشری افزود: شاید یکی از مهمترین فناوریهای تاریخ بشر کتاب باشد؛ ابزاری که امکان انتقال دانش و تجربه را فراهم کرده و تمدن انسانی بر پایه آن شکل گرفته است؛همانگونه که کتاب نقش مهمی در انتقال دانش دارد، فناوریهای نوین نیز در شکلدهی آینده تمدنها اثرگذار هستند.
فناوری تنها ابزار عجیب و دور از دسترس نیست
رئیس دانشگاه بین المللی امام رضا(ع) ادامه داد: فناوری مفهومی پیچیده و دور از دسترس نیست. در اطراف ما نمونههای فراوانی از آن وجود دارد؛ از گوشی موبایل و سیستمهای صوتی گرفته تا سامانههای پیشرفته دفاعی که امروز بخشی از آنها در کشورمان تولید میشود و مایه افتخار ملی است. در واقع هر ابزاری که برای بهبود زندگی انسان ساخته شده باشد در حوزه فناوری قرار میگیرد.
دانشیفر با اشاره به حوزههای مختلف کاربرد فناوری گفت: در طول تاریخ، فناوری در دو حوزه اصلی رفاهی و دفاعی توسعه یافته است. در حوزه دفاعی حتی گاهی هزینهها بیشتر بوده، زیرا امنیت و بقای انسانها به آن وابسته است. اگر قرار باشد میان رفاه و بقا انتخابی صورت گیرد، بدیهی است که بقا و امنیت در اولویت قرار دارد.
وی با اشاره به تجربه جمهوری اسلامی ایران در توسعه فناوریهای دفاعی تصریح کرد: بسیاری از کشورها تمرکز خود را بر تولید جنگندههای پیشرفته قرار دادند، اما ایران مسیر متفاوتی را انتخاب کرد و در حوزههایی مانند فناوری موشکی و پهپادی سرمایهگذاری کرد؛ این انتخاب راهبردی سبب شد امروز کشور در برخی از این حوزهها به جایگاه قابل توجهی دست یابد.
دانشیفر با یادآوری تلاشها و مجاهدتهای دانشمندان و شهدای این عرصه بیان کرد: روح همه شهدای حوزه فناوری و دفاعی به ویژه شهیدان حاجیزاده و تهرانیمقدم شاد باشد که با تلاشهای خود زمینه پیشرفت کشور در این عرصه را فراهم کردند.
دانشی فر با اشاره به منشأ بسیاری از فناوریهای امروزی گفت: بسیاری از فناوریهایی که امروز در زندگی روزمره مردم استفاده میشود در ابتدا کاربرد نظامی داشتهاند. به عنوان مثال اینترنت که اکنون بخش جداییناپذیر زندگی بشر است، در ابتدا برای ایجاد ارتباطات امن نظامی طراحی شده بود.
وی افزود: سامانه موقعیتیاب جهانی، سیستمهای ناوبری و بسیاری از فناوریهای ارتباطی نیز ابتدا در حوزه نظامی توسعه یافتند و سپس به تدریج وارد حوزه عمومی شدند و به بهبود رفاه و زندگی مردم کمک کردند.
کاربردهای دوگانه فناوری در زندگی امروز
رئیس دانشگاه بین المللی امام رضا(ع) با اشاره به کاربردهای دوگانه فناوری تصریح کرد: بسیاری از فناوریها هم در حوزه دفاعی و هم در حوزه رفاه عمومی کاربرد دارند. برای نمونه امروز از فناوری پهپاد علاوه بر کاربردهای نظامی در کشاورزی، نقشهبرداری و مدیریت شهری نیز استفاده میشود.
وی ادامه داد: در شهر مشهد حدود ۸۰ هزار هکتار از اراضی حاشیه شهر با استفاده از پهپادها نقشهبرداری شده که این امر نشان میدهد فناوریهای پیشرفته چگونه میتوانند در خدمت توسعه شهری و کشاورزی قرار گیرند.
دانش فناوری خریدنی نیست
دانشی فر با تأکید بر اهمیت خودکفایی علمی اظهار کرد: فناوریهای راهبردی را نمیتوان خرید. ممکن است برخی تجهیزات خریداری شوند، اما دانش واقعی ساخت آنها منتقل نمیشود.
وی افزود: در کتابهای مهندسی ممکن است اصول کلی فناوریها توضیح داده شود، اما روش دقیق ساخت بسیاری از تجهیزات پیشرفته مانند رادارها یا سامانههای موشکی در هیچ کتابی وجود ندارد. به همین دلیل کشورها مجبورند این دانش را خودشان توسعه دهند.
رئیس دانشگاه بین المللی امام رضا توضیح داد: در بسیاری از میدانهای نبرد جدید، پهپادها و سامانههای هوشمند نقش تعیینکنندهای دارند. برخی از این سامانهها میتوانند به طور خودکار اهداف را شناسایی و حتی عملیات را انجام دهند.
وی ادامه داد: در آینده جنگها تنها میان انسانها نخواهد بود، بلکه تیمهایی متشکل از انسان و ربات در کنار یکدیگر فعالیت خواهند کرد و همین موضوع نقش فناوریهای نوین را بیش از پیش برجسته میکند.
وی با اشاره به ابعاد تمدنی تقابلهای امروز جهان اظهار کرد: آنچه امروز در عرصههای مختلف شاهد آن هستیم تنها یک رقابت فناوری یا نظامی نیست، بلکه نوعی تقابل تمدنی میان نگاه غربی و نگاه اسلامی به جهان و انسان است.
دانشی فر افزود: از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی، این تقابل شکل جدیتری به خود گرفت و دشمنان تلاش کردند با ابزارهای مختلف از جمله تحریم، ترور، جنگ و فشارهای سیاسی مسیر پیشرفت ایران را متوقف کنند.
وی با اشاره به حوادث و اقدامات دشمنان در سالهای نخست انقلاب گفت: ترور مسئولان کشور، انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی، ترور رهبر معظم انقلاب در سال ۱۳۶۰ و آغاز جنگ تحمیلی از جمله اقداماتی بود که برای تضعیف نظام اسلامی انجام شد.
رئیس دانشگاه بین المللی امام رضا تأکید کرد: با وجود همه این فشارها، جمهوری اسلامی ایران توانسته است با تکیه بر ایمان، دانش بومی و تلاش نخبگان مسیر پیشرفت علمی و فناورانه خود را ادامه دهد.
این نشست با طرح پرسشهایی از سوی حاضران و پاسخ کارشناسان درباره ابعاد مختلف فناوری، استقلال علمی و نقش آن در آینده کشور به کار خود پایان داد.
انتهای پیام/











نظر شما