به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجتالاسلام والمسلمین علی رحمانی، رئیس دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، امروز دوشنبه چهارم خردادماه در چهارمین همایش فقیه کارگزار (ویژه بزرگداشت آیتالله شهید رئیسی)، ضمن خیرمقدم به اساتید و پژوهشگران حوزه، بر ضرورت تبیین نسبت میان فقه و حکمرانی با رویکرد تمدنسازی تأکید کرد.
گذار از فقه فردی به فقه حکمرانی در افق تمدنی
حجتالاسلام والمسلمین رحمانی در تبیین مبانی ورود به بحث، اظهار داشت: آنچه در این نشست مورد مداقه است، موضوع فقه حکمرانی در افق تمدن اسلامی است که رهبر معظم انقلاب نیز در بیانیه گام دوم بر آن تأکید ویژهای داشتهاند؛ حوزه علمیه موظف است به تولید مفاهیمی بپردازد که در افق تمدن اسلامی معنادار باشد.
وی با تصریح بر اینکه دانش فقه، کارآمدترین دانش برای تحقق جامعه اسلامی است، افزود: دانشهای دیگری همچون فلسفه اگرچه در تبیین جایگاه حکمرانی مؤثر هستند، اما در مقام تحقق و عمل، فقه به دلیل روشمندی، بیشترین کمک را به نظام حکمرانی ارائه میدهد.
رئیس دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی با تأکید بر لزوم تفکیک دقیق واژگان، به تحلیل ساحات حکمرانی پرداخت، گفت: حاکمیت، حق اعمال قدرت در امور اختیاری افراد از طریق وضع قوانین الزامآور و مجازات است؛ اما حکمرانی، مدیریت امور عامه با تکیه بر نهادهای رسمی و غیررسمی، بهرهگیری از ظرفیت بخش خصوصی، نهادهای فرهنگی و افراد ذینفوذ است.
وی ادامه داد: حکمرانی بهمعنای مشارکت دادن تمامی ذینفعان و بازیگران در حل مسائل جامعه است؛ در این ساحت، با خلأ نظری جدی در نسبتسنجی حکمرانی با ساختارهای نهادی و مدنی مواجهیم که ضرورت دارد با پژوهشهای دقیق در مبانی عقلانی و قرآنی، بهویژه در حوزه عدالت اقتصادی و اجتماعی، این کاستیها برطرف شود.
حجتالاسلام والمسلمین رحمانی با نقد دیدگاههای موجود پیرامون دولت مدرن، اظهار داشت: برخی حکمرانی را پایان دوران دولت مدرن میدانند و برخی دیگر آن را نوعی عقلانیت برای جبران ناکارآمدی دولتهای غربی تلقی میکنند؛ اما از نگاه ما، حکمرانی باید در ذیل نظام اسلامی و دولت اسلامی تعریف شود، نه در تقابل یا تعامل مطلق با دولت مدرن.
وی بر لزوم تولید نظریههای پشتیبان برای قلمرو دولت اسلامی تأکید کرد و افزود: اگرچه در باب حکومت دینی نظریههای قابلاعتنایی داریم، اما در سطح جزئیات دولت اسلامی و حوزههای تخصصی آن، همچنان با خلأ نظری مواجهیم.
رئیس دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی در تبیین لایه علوم شناختی و عینیتبخشی به حکمرانی، تصریح کرد: حکمرانی در مدار فقه، مشمول احکام پنجگانه است. بسته به موقعیت و شرایط، حکمرانی میتواند واجب، مستحب یا در مواردی حرام باشد.
وی در این باره توضیح داد: بهعنوان نمونه، خصوصیسازی اگر بدون رعایت قوانین و بدون مشارکت نهادهای مدنی به تضییع منابع عمومی منجر شود، فاقد وجاهت شرعی است؛ در مقابل، جایی که دولت برای حل مسائل بغرنج نیاز به مشارکت عمومی و باز کردن فضا برای نقشآفرینی مردم دارد، اقدام به حکمرانی مردمی، مصداق وجوب مییابد.
حجتالاسلام والمسلمین رحمانی، روش جواهری را برگ برنده فقه امامیه دانست و گفت: این فقه به دلیل اتکا بر روش اجتهاد پویا، هم مسئلههای روزآمد را درک میکند و هم به تغییرات مسائل اجتماعی حساس است؛ ترکیب روشمندی و باز بودن باب اجتهاد، امکان ارائه نسخه برای نیازهای نوپدید جامعه را فراهم کرده است.
وی با اشاره به تجربه امام خمینی(ره) افزود: انقلاب اسلامی محصول فقه روزآمد بود که با محوریت مشارکت مردم به پیروزی رسید و در بحرانهای بزرگی مانند جنگ تحمیلی، با بسیج عمومی و عمومیسازی مدیریت، معضلات را برطرف کرد.
دولت شهید رئیسی؛ الگوی تراز حکمرانی دینی
رئیس دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی دولت سیزدهم را تجلیگاه پیوند میان نظر و عمل در فقه حکمرانی خواند و تأکید کرد: شهید رئیسی با روحیه پرتحرک و حضور میدانی در اقصی نقاط کشور، تنگناها را با محوریت مردم و مشارکت نهادهای غیردولتی مدیریت کرد.
وی خاطر نشان کرد: تسهیل درگاه صدور مجوزها، احیای بنگاههای اقتصادی و اصلاح واگذاریهای غیرقانونی، از جمله اقداماتی است که شهید رئیسی را در جایگاه موفقترین دولتمردان در تطبیق مدل حکمرانی اسلامی قرار میدهد.
حجت الاسلام والمسلمین رحمانی در پایان ابراز امیدواری کرد:این همایش بتواند با تولید ادبیات تخصصی، راهکارهای علمی برای تقویت پیوند فقه و حکمرانی ارائه دهد.
انتهای پیام/
نظر شما