حجت الاسلام والمسلمین علی محمودزاده کارشناس دینی در گفت و گو با خبرگزاری حوزه در تهران با بیان اینکه امام کاظم (ع) برای پیاده کردن دستورالعمل ها و برنامه های کامل راهنمایی و انسان سازی در همه امور جامعه با سختی ها و خطرات زیادی روبرو بودند، اظهار کرد: در عظمت وجودی و مقام والای آن حضرت، از پدر بزرگوارشان امام جعفر صادق (ع) روایت شده است: «فَإِنَّهُ أَفْضَلُ وُلْدِی وَ مَنْ أُخَلِّفُ مِنْ بَعْدِی وَ هُوَ الْقَائِمُ مَقَامِی وَ الْحُجَّةُ لِلَّهِ تَعَالَی عَلَی کَافَّةِ خَلْقِهِ مِنْ بَعْدِی: و برترین فرزندان و بازماندگان من است و اوست که پس از من، در جایگاه من قرار میگیرد و پس از من، حجت خدا بر همه مخلوقات است.»
حجت الاسلام والمسلمین محمودزاده در ادامه با بیان اینکه حکومت عباسیان در دوران امامت امام موسی کاظم علیه السلام فشارهای سیاسی و اجتماعی بر خاندان اهل بیت علیهم السلام اعمال می نمود و همچنین در آن زمان، فرقههای مذهبی در ابعاد وسیعی ظهور پیدا کردند، گفت: امام کاظم علیه السلام در جامعه، نفوذ گسترده علمی و معنوی داشت. در چنین شرایط و فضایی و با وجود محدودیتهای بسیار، ناچار بودند برای رسیدن به اهداف والایی که در نظرشان بود به فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی البته با روش های خاص روی بیاورد.
کارشناس دینی ادامه داد: دوره امامت امام کاظم علیه السلام یکی از سخت ترین دوران 250 ساله حیات امامان دوازده گانه بود و وقایع تلخ و تکان دهنده ای از اقدامات کینه توزانه خلفای عباسی مخصوصا هارون الرشید با امام هفتم شیعیان در تاریخ حکایت شده است.
وی در همین راستا افزود: در نظام دیکتاتوری بنی عباس به ویژه زمان هارون الرشید، که از موسی بن جعفر علیه السلام و پیروانش وحشت داشت و با شیعه خصومت می ورزید، میدان بر اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام تنگ شده بود و اختناق شدیدی حاکم شد و با توجه به این اوضاع سیاسی و اجتماعی نه تنها شرایط برای قیام مسلحانه توسط امام نبود و نتیجه ای نداشت؛ بلکه شخصی مانند آن حضرت نمی توانست آشکارا فعالیت سیاسی و حتی فرهنگی داشته باشد.
راویان جرأت نداشتند با صراحت، احادیث نورانی امام کاظم(ع) را به نام امام نقل کنند
حجت الاسلام والمسلمین محمودزاده در ادامه با بیان اینکه همچنین راویان نیز جرأت نداشتند با صراحت، احادیث نورانی تفسیری، فقهی، عرفانی و علمی امام کاظم علیه السلام را به نام امام نقل کنند، گفت: بلکه ناگزیر بودند با کنایه و اشاره و با عبارت های: ابا ابراهیم، ابا الحسن، العبد الصالح، العالم، السید، الرجل و یا کتبت الیه، بنویسند. به همین دلیل آن حضرت تصمیم گرفتند تا از راه ها و روش های دیگری از جمله در قالب دعا، موعظه و حتی زندان رفتن، با حکومت طاغوتی بنی عباس مبارزه نمایند.
وی اضافه کرد: رفتار همراه با تدبیر امام، توطئه های پنهان دشمن را ناکام می گذاشت و بهانه ای به دست آنان نمی داد؛ بر همین اساس تا مدت ها جان و مال و ناموس خود، پیروان، شاگردان و بستگانش محفوظ ماند و هم موجب شد تا دستاوردهای مکتب اهل بیت علیهم السلام به نسل های آینده برسد.
حجت الاسلام والمسلمین محمودزاده در ادامه با بیان اینکه هارون کینه و حسد خود را به روش های گوناگون نسبت به اهل بیت علیهم السلام بروز می داد و با غصب فدک مانع رسیدن منافع آن به حضرت موسی بن جعفر علیه السلام و اهل بیتش شد، گفت: او امام موسی بن جعفر علیه السلام را از حداقل حقوق شهروندی محروم نمود. در هر زمان، هرگونه که می خواستند، به خانه امام هجوم می بردند و مزاحم امنیت و آرامش ایشان می شدند و هدفشان این بود که مانع امام کاظم علیه السلام شوند تا در ادامه مسیر روشنگریهای امام باقر و امام صادق علیهما السلام به مردم آگاهی نبخشند، بنابراین کار را به جایی رساندند که حتی یاران و شاگردان آنان را هم دستگیر نموده و به شهادت می رساندند.
وی در ادامه با بیان اینکه شهید مطهری ضمن پرداختن به عوامل به شهادت رساندن امام کاظم علیه اسلام می نویسد: «خلفا می دیدند که امامان را از هیچ راهی و به هیچ وجهی نمی توانند وادار به تمکین بکنند، به همین دلیل بهترین راه و آسان ترین راه را شهادت آن بزرگواران می دانستند، با این که متوجه بودند که شهید کردن ائمه چقدر برایشان گران تمام می شود»، ادامه داد: هارون، توسط مأموران ویژه، ارتباط مالی امام علیه السلام و شیعیانش را قطع نمود و چون حفظ افکار عمومی برایش اهمیت داشت و ضامن بقای او به شمار می رفت، سیاستش مخلوطی از خشونت، ایجاد ترس و عوام فریبی بود. از این رو، با تبلیغات دروغین و رفتارهای فریب کارانه و برای فریب افکار عمومی به بهانه این که مردم را به سوی خود فرا می خواند و این کارش به اختلاف و خون ریزی منجر می شود، مدتی او را در بصره زندان نمود و سپس به زندانی در بغداد انتقال داد. آن حضرت با تحمل سختی ها و شکنجه های جسمی و روحی در سال 183 هجری به شهادت رسید.
از دیدگاه امام کاظم علیه السلام، معرفت در والاترین جایگاه است
حجت الاسلام والمسلمین محمودزاده در ادامه با بیان اینکه از دیدگاه امام کاظم علیه السلام، معرفت در والاترین جایگاه است و جایگاه علمی آن حضرت به گونه است که فقیه ترین مردم زمانه خود و حافظ ترین ایشان به قرآن بودند، خاطرنشان کرد: با اینکه آن حضرت از سوی حکومت بنی عباس تحت فشار بود و زحمات و رنج های بسیاری وجود داشت؛ اما از فعالیت های علمی آشکار دست برنداشت و با روش های گوناگون و لو سرّی، مجالس و محافل درسی را برپا کرد و همواره با شاگردان و دوستان خویش ارتباط عاطفی و فکری برقرار می نمود و با تغذیه فکری، روانی، اخلاقی و اقتصادی، آنان را سازماندهی می کرد تا تشکیلات آنها حفظ شود.
حجت الاسلام والمسلمین محمودزاده ادامه داد: آن حضرت برای تحکیم جنبش نرم افزاری و تولید علم شاگردانی را پرورش دادند و سپس آنها را به عنوان نماینده برای هدایت جویندگان حق اعزام نمودند.
وی ادامه داد: از جمله عوامل پیشرفت فرهنـگ و تمـدن اسـلامی، این شاگردان عالم و با تقوا بودند که در مکتـب اهـل بیـت (علیهم السلام) تربیت شدند و علـوم آنهـا را در نقاط دیگر جهان اسلام نشر دادند.
امام کاظم(ع) در مقابل حکومت ظالم و فرقههای انحرافی ایستادگی کردند
کارشناس دینی گفت: آن حضرت ضمن حفظ ارتباط خود با شاگردان امام صادق علیه السلام مانند: هشام بن حکم، اندیشمندان را نیز تربیت نمود که سیاست گر، با دیانت، عالم و بابصیرت بودند تا ضمن هدایت مردم، در مقابل حکومت ظالم و فرقه های های انحرافی ایستادگی کنند. برخی از آنان مانند: صفوان بن یحیی، محمد بن ابی عمیر، عبدالله بن مغیره، یونس بن عبدالرحمن، احمد بن محمد بن ابی نصر بزنطی، حسن بن محبوب، از نظر جلالت علمی و وثاقت، مورد تأیید علمای شیعه هستند.
وی در همین راستا اضافه کرد: برخی مانند علی بن یقطین و حسن بن علی بن فضال نیز از یاران مشهور آن حضرت به شمار می روند. در رجال کشی پیرامون یونس بن عبدالرحمن آمده که نشانه دین را از یونس بن عبدالرحمن بگیرید؛ همچنین نقل می کند که امام کاظم علیه السلام بارها علی بن یقطین را دعا کردند و شهادت دادند که وی اهل بهشت است. امام، برای حفظ جان، مال، حقوق شیعیان و کمک به نهضت سرّی آنان، علی بن یقطین را به تصدی منصب وزارت، تشویق می کرد؛ اما همکاری برخی مانند صفوان جمال با هارون را مصداق کمک بر ظلم می دانست و او را از کرایه دادن شترهایش به هارون، نهی فرمود.
حجت الاسلام والمسلمین محمودزاده گفت: بر اساس احادیث منقول و به دلایل استوار و محکم، امامت حضرت موسی کاظم علیهالسلام ثابت میشود. دوران 35 ساله پیشوای هفتم، با خلافت خلفای عباسی: منصور دوانیقی، محمد معروف به مهدی، هادی و هارون.، مصادف بود؛ بنی عباس که از نام و محبوبیت امام و بحث خونخواهی از سیدالشهدا علیه السلام بهره برده و به قدرت رسیدند، هر مقدار که به زمان تثبیت خلافتشان به ویژه در زمان هارون، نزدیکتر می شدند، نقش ویژهای در سرکوب شیعیان و علویان داشتند و فشارها بر اهل بیت علیهم السلام به ویژه امام کاظم علیه السلام که ۳۵ سال مسئولیت رهبری شیعیان و راهنمایی جامعه مسلمان را برعهده داشت، به عنوان رقیب آنان، بیشتر بود.
وی در ادامه با بیان اینکه خفقان شدید و پنهانکاریهایی در زمان بنی امیه و بنی عباس بود باعث شد که شیعه تا دوران حیات امام موسی کاظم علیه السلام از نوسانات زیادی برخوردار باشد و فرقههای انحرافی همچون فطحیه و اسماعیلیه در تشیع به وجود آمدند، اضافه کرد: در این میان نقش امام در تثبیت و شکوفایی تشیع بی بدیل می باشد. ایشان که «ولی، امام و زعیم» واقعی امت بودند از نظر مادی و سیاسی، وارستگی داشتند.
کارشناس دینی خاطرنشان کرد: در غصب حکومت شیعیان، تبیین و شفافسازی نمودند. با خلفای بنی عباس مبارزه و با جریانهای انحرافی و فرقههای مختلف شیعه، به مقابله علمی پرداخت و با خلفای عباسی نیز برای اثبات حقانیتشان مناظره داشتد شاگردان عالم و با بصیرت تربیت کردند، در سیره ی نظری و عملی به عنوان الگویی کامل برای افراد هم عصر خود و شیعیان و همه انسان هاست و رویکرد تقیه را انتخاب نمودند.
وی گفت: امام کاظم علیه السلام با توجه به شرایط حاکم و اختناق شدید در دوره بنی عباس، با دقت تمام و اطمینان کامل، بهترین راه ها و ابزارها را برای حفظ دین اسلام در مقابل آسیب های آن زمان و برای تعالی پرچم مـذهب تشیع و فرهنگ و تمدن اسلامی و از بین بردن تهاجمات بر علیه دین و فرهنگ دینی به کار بستند. بر این اساس از جامعه شیعه در مقابل فتنه ها افراطیون و تجزیه طلبان مذهبی، محافظت کرد و مفاهیم پاک آسمانی را به محبان راستین جویندگان هدایت انتقال می داد و ماهیت طاغوتی حکومت عباسیان را بر ملا می ساخت.
امام کاظم(ع) نهاد وکالت را پیریزی کردند
حجت الاسلام والمسلمین محمودزاده با بیان اینکه امام کاظم علیه السلام برای سازماندهی و ایجاد ارتباط با شیعیان که در مناطق مختلف پراکنده بودند و فرهنگ سازی جامعه شیعی، نهاد وکالت را پی ریزی کردند و افرادی را به عنوان وکیل خود انتخاب نمودند، افزود: کارکرد این سازمان، در جنبه های اقتصادی مانند جمع آوری وجوهات شرعی؛ علمی-فرهنگی مانند پاسخویی به مسائل شرعی و جنبه سیاسی آن که حبس برخی وکلا را در پی داشت قابل رصد است و حل مشکلات زندگی مردم نیز از کارکردهای اجتماعی این نهاد بوده است. با این روش هم از نیروهای توانمند علمی، اخلاقی و متعهد برای تحقق اهدف بسیار مهم استفاده می کرد و هم زمینه برای آماده شدن جامعه شیعی در عصر غیبت صغری فراهم می کرد.
وی خاطرنشان کرد: آن حضرت به مقتضای اوضاع سیاسی حاکم در دوران امامت خویش، سیاست تقیه را انتخاب نمود و ضمن پرهیز از همکاری با بنی عباس، بر علیه آنان نیز اقدام نکرد؛ ولی در مواقع ضروری و بر اساس سیره سیاسی اجداد خویش، علناً بر علیه حکومت اعتراضِ می نمود.
کارشناس دینی خاطرنشان کرد: امام، با هوشمندی و تدبیر کامل راه حفظ اسلام و نجات امت مسلملن را در این دید تا جنبش نرم افزاری را تقویت نماید و علم و فرهنگ را در سایه سار قرآن کریم تولید و در اختیار تشنگان علم و جویندگان را حقیقت قرار دهد.
حجت الاسلام والمسلمین محمودزاده در همین راستا افزود: در این خصوص سید بن طاووس اینچنین گزارش داده است: «گروه زیادی از یاران و شیعیان خاص امام کاظم علیه السلام و رجال و خاندان هاشمی در محضر آن امام همام گرد می آمدند و سخنان گوهر بار و پاسخ های آن حضرت را یادداشت می نمودند و هر حکمی که در مورد هر پیشامدی صادر می نمود، ضبط می کردند.»
نظر شما