پنجشنبه ۲۱ خرداد ۱۴۰۵ - ۲۲:۳۸
لوازم تحقق تمدن نوین اسلامی از نگاه امام شهید

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی به تبیین مهم‌ترین لوازم تحقق تمدن نوین اسلامی از نگاه امام و رهبر شهید انقلاب پرداخت.

دکتر حسین رمضانی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه با تأکید بر این نکته که باید به میراث فکری امام و رهبر شهیدمان، از منظر تمدنی نگریست و به تحلیل آن پرداخت، اظهار داشت: دین، عقلانیت، اخلاق و معنویت و نیز حقوق، چهار بن‌مایه‌ رکنیِ تمدن اسلامی از نگاه امام و رهبر شهیدمان است و شیوه ایشان در توجه به این مقولات این بوده که کوشیده‌اند میان مراتب نظر و عمل، پیوند و ارتباط برقرار کنند.

وی افزود: این که به ویژه در دوران زعامت امت و هدایت ملت، با هر گروه و صنفی از مردم و نیز در مواجهه با مسئولان و مدیران جامعه متناسب با آن‌ها سخن گفته و رهنمودهایی برای پیشبرد امور و غلبه بر نقاط ضعف بیان داشته‌اند، نشان از آن دارد که این پیوند میان مراتب نظر و عمل به خوبی شکل گرفته و خود این مسأله از مهم‌ترین شاخصه‌های منظومه فکری و اندیشه‌ای ایشان بوده است.

نگاه توحیدی؛ جوهره تمدن اسلامی

وی همچنین گفت: از سوی دیگر از مجموعه بیانات و آثار ایشان درمی‌یابیم که جوهره‌ی تمدن آرمانی اسلام در نگاه ایشان، توحید است و لذا به مناسبت‌های مختلف از لزوم اخلاص در عمل و کار برای رضایت خدا سخن می‌گفتند، چه آن‌که از نگاه ایشان و بر اساس تعالیم ناب دینی و قرآنی، بنیاد و مبنای همۀ افکار، حالات درونی، انگیزه‌ها و برساخت‌های نرم و سخت اجتماعی، همه و همه، باید "کار برای خدا" باشد.

رمضانی ادامه داد: رهبر شهیدمان سال ۱۳۷۳ در جمع فرماندهان سپاه بیان می‌دارند: «اگر انسان راهِ خدا را پیدا کرد و یاد گرفت که چگونه کار را برای خدا انجام دهد، آن وقت می‌بینید که این عشق به کار، چقدر کار را آسان خواهد کرد. تمدّن اسلامی، این‌گونه به‌وجود آمد: معمارش وقتی می‌خواهد بنایی را طرّاحی کند، همین‌گونه است. عمله‌اش وقتی خشت‌ها را روی هم می‌گذارد، همین‌طور است. فرمانده‌اش وقتی در قرارگاه اصلی نشسته، همین‌طور است. سربازش وقتی در خط مقدّم حرکت می‌کند، همین‌طور است. سنگرساز بی‌سنگرش همین‌طور است. پاسدار و پاسبانِ کوچه و خیابانش که کشیک می‌دهد، همین‌طور است. عالِمِ دینی‌اش در درس، همین‌طور است. حاکمِ سیاسی‌اش، در جایی که نشسته و می‌خواهد تصمیم سیاسی بگیرد، همین‌طور است. خلاصه، همه برای خدا کار می‌کنند. آیا چنین ملت و کشوری، از لحاظ زندگی عقب خواهد افتاد!؟ آیا چنین ملت و کشوری، اندکی ذلّت و اهانت در دنیا خواهد دید!؟ آیا دیگر کسی جرأت میکند به چنین ملتی زور بگوید!؟»

وی افزود: حقیقتاً اگر به درستی دقت کنیم متوجه می‌شویم که این جمله در واقع جوهره اصلی و روح حاکم بر تمدن اسلامی را مورد توجه قرار می‌دهد، به این معنا که جامعه ما اگر در برخی قسمت‌ها دچار عقب‌ماندگی شده، به خاطر فاصله گرفتن از این روحیه توحیدی است و حال آن که چنانچه در فضای حیات توحیدی اسلام قرار بگیریم، می‌توانیم بر همه مشکلات و نواقص غلبه کرده و تمدن نوین اسلامی را در عرصه‌های گوناگون محقق سازیم.

لزوم توجه به مؤلفه‌های نظام معنایی قرآن

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی همچنین با بیان این که امام شهیدمان در بیانات خویش، اهداف و شاخصه‌های «تمدن درخشان اسلامی» را با نظر به عینیت‌ها بیان می‌دارند، گفت: ایشان در جایی می‌فرمایند: «هدف عالی و نهایی، ایجاد تمدن درخشان اسلامی و دست‌یابی به جایگاه تمدن مطلوب قرآنی است و ما باید به جایگاه تمدن مطلوب قرآنی دست یابیم»؛ منظور ایشان تمدنی است که نظام معنایی قرآن مجید مؤلفه‌های کلیدی آن را برای ما بیان نموده و تحقق آن را از ما مطالبه کرده است.

وی اضافه کرد: بعد خود ایشان تأکید می‌کنند که نخستین مؤلفه‌ی تمدن درخشان اسلامی، بهره‌مندی انسان‌ها از همه ظرفیت‌های طبیعی و فطری در راستای نیل به سعادت دنیوی و اخروی است و تلاش در راستای برپایی حکومت مردمی بر اساس قوانین برگرفته از قرآن به منظور پاسخ به نیازهای بشریت در همین راستاست.

بایسته‌هایی که نباید از آنها غافل شد

وی بیان داشت: از دیگر مؤلفه‌های این تمدن درخشان از نگاه امام و رهبر شهیدمان می‌توان به مواردی همچون پرهیز از تحجّر و ارتجاع، تلاش در جهت یافتن خط اصیل تفکر اسلامی، کوشش همه‌جانبه به منظور ایجاد رفاه و ثروت عمومی، تحقق عدالت و کمک به شکل‌گیری اقتصادی به دور از ویژه‌خواری، ربا و تکاثر، همچنین گسترش اخلاق انسانی و دفاع از مظلومان عالم اشاره کرد.

رمضانی همچنین گفت: رهبر شهید در فرمایشات مختلف خویش، لوازم انسانی و نهادی تحقق تمدن نوین اسلامی را برمی‌شمارند که البته همه این‌ها از یک درک عمیق اجتهادی مبتنی بر فهم قرآن، سنت نبوی و آموزه‌های علوی سرچشمه می‌گیرد و نکته جالب اینجاست که بیت الغزلِ این الزامات، امید به امکان‌پذیری تحقق اهداف در سایه امداد و فضل الهی است.

وی در خاتمه افزود: کنار گذاشتن بدبینی به توانایی‌های خود و روی‌آوردن به خودشناسی و درک هویت تمدنی خویش از دیگر الزامات انسانی و نهادی در راستای تحقق تمدن نوین اسلامی از نگاه امام شهید است، ضمن آن که طبعاً برای تحقق حداکثری اهداف در این راستا نباید به هیچ وجه از کار و مجاهدت در راه نیل به پیشرفت‌های علمی و شکستن انحصارات علمی و اقتصادی و سیاسی قدرت‌های سلطه‌گر و البته از اهمیت ایستادگی، صبر و مقاومت غافل شد.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha