به گزارش خبرنگارخبرگزاری حوزه از مشهد، حجتالاسلام والمسلمین محمد شجاعی، مدیر مؤسسه منتظران منجی، در نشست هماندیشی اساتید دانشگاه فردوسی مشهد با موضوع «نماز از منظر خودشناسی» که در دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه فردوسی برگزار شد، با تبیین رابطه میان خودشناسی و عبادت، تأکید کرد: تا زمانی که انسان حقیقت وجودی خود را نشناسد، نمیتواند ارتباطی حقیقی با نماز، قرآن و سایر آموزههای دینی برقرار کند و بسیاری از عبادتها برای او به مجموعهای از رفتارهای ظاهری تبدیل خواهد شد.
نماز؛ پاسخ به نیاز حقیقی انسان
وی با اشاره به اینکه تمام احکام الهی متناسب با ساختار وجودی انسان تشریع شدهاند، اظهار داشت: همانگونه که انسان نسبت به نیازهای مادی خود مانند غذا، آب، خانواده، امنیت و موقعیت اجتماعی احساس نیاز طبیعی دارد، نسبت به نیازهای معنوی نیز دارای نیاز واقعی است؛ اما بسیاری از انسانها این نیاز را درک نکردهاند.
مدیر مؤسسه منتظران منجی افزود: هیچ فردی از غذا خوردن، نوشیدن آب یا تشکیل خانواده گریزان نیست، اما هنگامی که سخن از نماز و عبادت به میان میآید، بسیاری آن را صرفاً تکلیف تلقی میکنند. این مسئله نشان میدهد که شناخت انسان از حقیقت وجود خود ناقص است.
حجت الاسلام والمسلمین شجاعی با بیان اینکه سراسر عالم خلقت بر پایه نظم، اندازه و محاسبه دقیق بنا شده است، گفت: از عالم ماده تا مراتب بالای هستی، همه چیز بر اساس نظام قدر و اندازه شکل گرفته و هیچ پدیدهای خارج از این نظم الهی نیست.
وی تصریح کرد: آنچه در فرهنگ عمومی به عنوان قضا و قدر مطرح میشود، غالباً برداشت دقیقی نیست. نظام الهی بر اساس علت و معلول اداره میشود و هر انتخابی، نتیجه متناسب با خود را به دنبال دارد.
انسان، محور نظام خلقت است
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به جایگاه انسان در نظام آفرینش بیان کرد: خداوند تمام عالم را متناسب با حقیقت وجود انسان آفریده است و اگر انسان خود را نشناسد، نه عالم را میشناسد و نه فلسفه احکام الهی را درک میکند.
وی افزود: قرآن، طبیعت، آسمانها، زمین، فرشتگان و حتی نظام تشریع، همگی برای انسان معنا پیدا میکنند و کلید فهم آنها شناخت حقیقت انسان است.
حجت الاسلام والمسلمین شجاعی با استناد به آیات قرآن کریم، امام را محور نظام تدبیر و محاسبات عالم معرفی کرد و گفت: بر اساس معارف قرآنی، همه اندازهگذاریها و تدبیرهای عالم در چارچوب نظام امامت جریان دارد و شب قدر نیز جلوهای از همین حقیقت است.
مدیر مؤسسه منتظران منجی افزود: نزول فرشتگان در شب قدر بر محور امام صورت میگیرد و همه مقدرات عالم در چارچوب این نظام الهی سامان مییابد.
حجت الاسلام والمسلمین شجاعی با اشاره به حدیث شریف «من عرف نفسه فقد عرف ربه» اظهار داشت: تا انسان به معرفت نفس نرسد، شناخت حقیقی خداوند نیز برای او حاصل نمیشود.
وی ادامه داد: بسیاری از مشکلات انسان در ارتباط با نماز، روزه، قرآن و سایر عبادات ناشی از این است که هنوز حقیقت وجود خویش را نشناخته است.
حجت الاسلام والمسلمین شجاعی با تبیین مراتب وجودی انسان گفت: انسان دارای پنج مرتبه جمادی، گیاهی، حیوانی، عقلانی و فوقعقلانی است.
وی توضیح داد: در مرتبه جمادی، انسان ارزش خود را در امور مادی جستوجو میکند؛ در مرتبه گیاهی به رشد و زیبایی توجه دارد؛ در مرتبه حیوانی به خانواده، عواطف و روابط اجتماعی میپردازد؛ در مرتبه عقلانی به علم، کشف و تولید دانش روی میآورد و در مرتبه فوقعقلانی به سوی کمال مطلق و بینهایت گرایش پیدا میکند.
مدیر مؤسسه منتظران منجی با بیان اینکه حقیقت انسان در مرتبه فوق عقل شکل میگیرد، خاطرنشان کرد: انسان در این مرتبه به هیچ محدودیتی رضایت نمیدهد و همواره در جستوجوی کمال مطلق است.
حجت الاسلام والمسلمین شجاعی افزود: این گرایش فطری به بینهایت، ریشه همه جستوجوهای انسان است و تنها در ارتباط با خداوند به آرامش میرسد.
نماز؛ رابطه عاشقانه انسان با بینهایت
این استاد حوزه و دانشگاه نماز را عالیترین جلوه ارتباط انسان با خداوند دانست و گفت: نماز صرفاً مجموعهای از الفاظ و حرکات نیست، بلکه یک ارتباط عاشقانه میان انسان و پروردگار است.
وی اظهار داشت: هنگامی که انسان حقیقت خود را بشناسد، معنای اذکار نماز، تکبیر، شهادتین و سایر اجزای عبادت را درک میکند و نماز از یک تکلیف ظاهری به یک نیاز درونی و عاشقانه تبدیل میشود.
حجت الاسلام والمسلمین شجاعی با اشاره به آیه «و ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون» تصریح کرد: هدف آفرینش انسان صرف انجام عبادت ظاهری نیست، بلکه رسیدن به مقام عبودیت و هماهنگی کامل با اراده الهی است.
مدیر مؤسسه منتظران منجی تأکید کرد: اگر انسان حقیقت وجود خود را بشناسد، نماز، روزه، حج و سایر عبادات برای او معنا پیدا میکند و تمامی اجزای زندگی در مسیر قرب الهی قرار میگیرد.
وی با تبیین تفاوت میان «الله» و «رب» اظهارداشت: بسیاری از انسانها با اصل خدا مشکلی ندارند، اما در برابر ربوبیت الهی و پذیرش تربیت و هدایت خداوند مقاومت میکنند؛ رب به معنای مربی است و هدف تربیت الهی رساندن انسان به مقام قرب و شباهت به صفات الهی است.
عبودیت، راه رسیدن به مقام الهی
حجتالاسلام والمسلمین شجاعی با استناد به مفهوم عبودیت گفت: بندگی خدا صرفاً انجام ظواهر دینی نیست، بلکه فرآیندی برای رشد و تبدیل شدن انسان به موجودی الهی است؛هر اندازه انسان در برابر فرمانهای الهی تسلیمتر باشد، به مربی حقیقی خود نزدیکتر میشود و ظرفیتهای وجودی او شکوفاتر خواهد شد.
وی یکی از آسیبهای جدی جامعه دینی را ناآشنایی با معانی عمیق نماز، دعاها و مفاهیم قرآنی دانست و تصریح کرد: بسیاری از افراد الفاظ دینی را تکرار میکنند اما از حقیقت مفاهیمی مانند رب، رحمان، رحیم، عظیم و اعلی آگاهی ندارند. بدون شناخت این مفاهیم، بهرهمندی کامل از عبادات ممکن نخواهد بود.
انسان بدون تربیت الهی در سطح غرایز باقی میماند
مدیر مؤسسه منتظران منجی با اشاره به ابعاد مختلف وجود انسان خاطرنشان کرد: اگر بخش عقلانی و الهی انسان فعال نشود، فرد در مراتب حیوانی متوقف میشود و هدف اصلی خلقت خود را فراموش میکند.
حجتالاسلام والمسلمین شجاعی تأکید کرد: علوم رایج انسانی نیز در بسیاری موارد نتوانستهاند حقیقت کامل انسان را تبیین کنند.
وی با بیان اینکه دین دارای قوانین دقیق و نظاممند است، تصریح کرد:انسان برای رسیدن به رشد حقیقی باید احکام الهی را همانگونه که تعیین شده بپذیرد و از سلیقهها، رسوم نادرست و لجبازی در برابر دستورات شرع پرهیز کند.
حجت الاسلام والمسلمین شجاعی تأکید کرد: انسان زمانی حقیقت خود را میشناسد که بداند برای مقام خلیفةاللهی و شباهت به صفات الهی آفریده شده است؛ در چنین شرایطی مهمترین دغدغه او باید یافتن راه رشد، شناخت مربی حقیقی، فهم عمیق معارف دینی و عمل به دستورات الهی باشد تا بتواند به جایگاه واقعی انسانیت دست یابد.
انتهای پیام/
نظر شما