خبرگزاری حوزه | مریم پدمه، فیلمساز مستند در گفتگو با خبرگزاری حوزه با بیان اینکه ایده شکلگیری فیلم «رقصِ سپید» از یک احساس ساده اما عمیق نسبت به رابطه مادر و فرزند آغاز شد، اظهار کرد: همیشه برای من نگاه کودکان به جهان جذاب بوده است؛ اینکه آنها بدون پیچیدگیهای ذهن بزرگسالان، دنیا را از زاویهای متفاوت میبینند و با بازی، خیال و احساسات خالص خود مفاهیم زندگی را درک میکنند. همین موضوع باعث شد به سمت ساخت اثری بروم که بتواند این نگاه ناب را روایت کند.
وی درباره شکلگیری ایده اولیه فیلم گفت: نقطه شروع کار، رابطه پاک و بیواسطه میان مادر و کودک بود. دوست داشتم تصویری ارائه شود که در آن یک کودک شش ساله جهان پیرامونش را از مسیر تخیل و تجربههای کودکانه کشف میکند. برای من این نوع نگاه، در عین سادگی، لایههای عمیق انسانی و عاطفی دارد. کودکان چیزهایی را میبینند که شاید بزرگترها از کنار آن عبور میکنند و همین نگاه متفاوت ظرفیت بالایی برای روایت سینمایی ایجاد میکند.
پدمه با اشاره به اینکه فیلم تلاش کرده از منظر کودک به زندگی نگاه کند، افزود: وقتی جهان را از دریچه ذهن یک کودک ببینیم، بسیاری از مفاهیم انسانی شکل تازهای پیدا میکنند. کودک هنوز گرفتار محاسبات و پیچیدگیهای ذهنی نشده و احساساتش صادقانه بروز پیدا میکند. در «رقصِ سپید» تلاش کردم همین صداقت حفظ شود و مخاطب بتواند با جهان ذهنی امیرعلی ارتباط برقرار کند.
این فیلمساز درباره تصویر رابطه مادر و فرزند در فیلم اظهار کرد: یکی از مهمترین اهداف ما نشان دادن یک رابطه واقعی و ملموس بود؛ رابطهای که در آن محبت و عشق نیاز به بیان مستقیم ندارد. در زندگی روزمره خیلی از احساسات بدون کلمات منتقل میشوند و مادر و فرزند بیش از هر رابطه دیگری این ویژگی را دارند. تلاش کردم فضایی ایجاد شود که مخاطب حضور این عشق را احساس کند، نه اینکه صرفاً آن را بشنود. در این فیلم مادر فقط یک شخصیت نیست، بلکه نمادی از امنیت، آرامش و پناهگاه است. کودک در کنار مادر احساس ثبات و آرامش میکند و این حس حتی در زمان بازی و خیالپردازی او نیز حضور دارد. به نظرم این نوع ارتباط هنوز یکی از مهمترین ارزشهای انسانی و اجتماعی است که باید در آثار نمایشی بازتاب پیدا کند.
پدمه درباره انتخاب رؤیای پزشک شدن برای شخصیت کودک فیلم گفت: برای بسیاری از کودکان، پزشک بودن معنایی فراتر از یک شغل دارد. کودک تصور میکند پزشک کسی است که میتواند درد را کم کند، دیگران را نجات دهد و از آنها مراقبت کند. به همین دلیل این رؤیا انتخاب شد تا با دنیای ذهنی امیرعلی و نگاه او به مادر ارتباط برقرار کند. در واقع این انتخاب کمک کرد مرز میان واقعیت و خیال کودک شکل شاعرانهتری پیدا کند. امیرعلی از طریق بازی و تخیل خودش تلاش میکند جهان اطراف را معنا کند و پزشک شدن برای او نشانه مسئولیت، محبت و مراقبت است. همین موضوع به رفتارها و انتخابهای شخصیت معنا میدهد.
این کارگردان درباره پرهیز از شعارزدگی در روایت فیلم اظهار کرد: یکی از دغدغههای جدی من این بود که فیلم تبدیل به اثری مستقیم و شعاری نشود. معتقدم وقتی قرار است درباره مفاهیمی مثل عشق، خانواده یا معنویت صحبت کنیم، اگر همه چیز به زبان گفته شود، اثرگذاری کمتر خواهد شد. به همین دلیل تلاش کردیم به جای دیالوگهای زیاد، بیشتر از تصویر، موقعیت و حس استفاده کنیم. بعضی احساسات زمانی عمیقتر منتقل میشوند که مخاطب خودش آنها را کشف کند. سینما ظرفیت بالایی برای انتقال معنا از طریق سکوت، نگاه و جزئیات رفتاری دارد و سعی کردیم از این ظرفیت استفاده کنیم.
پدمه در ادامه درباره حضور بهنوش بختیاری در این پروژه گفت: حضور ایشان قطعاً در شکلگیری شخصیت مادر تأثیرگذار بود. تجربه بازیگری و توانایی انتقال احساس باعث شد نقش مادر طبیعیتر و باورپذیرتر جلوه کند. یکی از ویژگیهای مهم در این نقش این بود که احساسات باید کنترلشده و واقعی باشند. رابطه مادر و فرزند زمانی برای مخاطب قابل لمس میشود که بازیها تصنعی نباشد. حضور بهنوش بختیاری کمک کرد این رابطه عمق بیشتری پیدا کند و مخاطب بتواند با آن ارتباط برقرار کند.
این فیلمساز درباره عنوان «رقصِ سپید» نیز بیان کرد: انتخاب این نام برای من صرفاً یک عنوان نبود. واژه «رقص» برایم نشانه جریان داشتن، حرکت و زندگی است و «سپید» نماد پاکی، سادگی و معصومیت محسوب میشود. وقتی این دو مفهوم کنار هم قرار میگیرند، به تصویری میرسیم که در آن زندگی با تمام شادیها و اندوههایش جریان دارد، اما در عین حال خلوص و پاکی خودش را حفظ میکند. این عنوان به نوعی حالوهوای کلی فیلم را در خودش دارد.
پدمه با اشاره به ارتباط فیلم با دغدغههای امروز جامعه گفت: تصور میکنم کودکان امروز بیش از گذشته نیاز دارند دیده شوند. آنها دنیای پیچیدهای از احساسات، نگرانیها و آرزوها دارند، اما گاهی ما بزرگترها فرصت نمیکنیم به این جهان توجه کنیم. یکی از اهداف فیلم این بود که مخاطب بزرگسال را متوجه این جهان درونی کند. کودک فقط موجودی نیست که باید آموزش ببیند؛ او احساس، رؤیا و نگاه مستقل دارد. اگر این دنیا جدی گرفته شود، ارتباط میان نسلها عمیقتر خواهد شد.
این کارگردان در بخش دیگری از سخنان خود درباره نگاه دینی و احترام به مقام مادر در فیلم اظهار کرد: احترام به مادر و جایگاه خانواده بخشی از هویت فرهنگی و دینی ماست و نیازی نیست همیشه این موضوع به شکل مستقیم مطرح شود. در «رقصِ سپید» تلاش نکردیم پیامها را به صورت شعاری بیان کنیم، بلکه سعی کردیم این احترام در رفتار شخصیتها و نوع ارتباط آنها دیده شود. وقتی مخاطب محبت، توجه و حضور مادر را در زندگی کودک مشاهده میکند، این مفهوم به شکل طبیعی منتقل میشود.
پدمه در پایان درباره مفهوم امید و معنویت در فیلم بیان کرد: امید در این اثر از جنس حرفهای بزرگ و مستقیم نیست، بلکه در رفتار کودک دیده میشود. امیرعلی با وجود تمام محدودیتها و ابهامهایی که در زندگی وجود دارد، همچنان بازی میکند، خیال میسازد و به ادامه مسیر باور دارد. به نظرم این نگاه کودکانه نوعی معنویت در خودش دارد؛ اینکه انسان همچنان به امکان بهتر شدن، ادامه دادن و حفظ زیباییهای زندگی ایمان داشته باشد. فیلم تلاش میکند این حس را منتقل کند که حتی در سادهترین لحظهها هم میتوان امید را پیدا کرد و زندگی را با همه دشواریهایش ادامه داد.
انتهای پیام
نظر شما