به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجتالاسلام والمسلمین عبدالقادر کمالی، مدیر گروه مطالعات تمدن نوین اسلامی پژوهشکده بینالمللی امام رضا(ع)، امروز یکشنبه ۷ تیرماه، در یازدهمین پیشنشست علمی همایش بینالمللی اندیشههای قرآنی و تفسیری آیتالله شهید سیدمحمدحسین بهشتی که به همت پژوهشکده بینالمللی امام رضا(ع) با همکاری دبیرخانه این همایش و میزبانی جامعهالمصطفی العالمیه نمایندگی خراسان برگزار شد، با تسلیت ایام شهادت امام حسین(ع)، اسارت اهلبیت(ع) و سالروز شهادت آیتالله شهید بهشتی، اظهار داشت: بازخوانی اندیشههای شهید بهشتی، در حقیقت بازخوانی اندیشه دینی و تمدنی نخبگان جهان اسلام است و میتواند راهگشای احیای تمدن نوین اسلامی باشد.
شهید آیتالله بهشتی؛ شخصیتی جامع با دغدغه تمدنسازی
وی شهید بهشتی را شخصیتی جامع، عالم، فرهیخته و اثرگذار در عرصههای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و دینی دانست و گفت: فعالیتهای گسترده ایشان تنها به جمهوری اسلامی ایران محدود نبود، بلکه در اروپا و دیگر کشورهای اسلامی نیز آثار ماندگاری از خود بر جای گذاشت.
مدیر گروه مطالعات تمدن نوین اسلامی پژوهشکده بینالمللی امام رضا(ع) افزود: متأسفانه برداشتهای سطحی و اختلافنظرهای سلیقهای موجب شده است که اندیشههای عمیق شهید بهشتی آنگونه که شایسته است مورد تحلیل، تبیین و بهرهبرداری قرار نگیرد.
ویژگیهای علمی و مدیریتی شهید بهشتی
حجت الاسلام والمسلمین کمالی با اشاره به زندگی علمی شهید بهشتی گفت: ایشان در خانوادهای ریشهدار و علمی در اصفهان پرورش یافت، از کودکی آموزش قرآن را آغاز کرد، سپس در حوزههای علمیه اصفهان و قم از محضر بزرگانی همچون آیتالله بروجردی، امام خمینی(ره)، آیتالله خوانساری و علامه طباطبایی بهره برد و همزمان تحصیلات دانشگاهی خود را تا مقطع دکتری ادامه داد.
وی افزود: تسلط شهید بهشتی بر زبانهای عربی، انگلیسی، آلمانی و فرانسه، نقش مهمی در موفقیت فعالیتهای فرهنگی و تبلیغی وی در اروپا داشت.
حجت الاسلام والمسلمین کمالی با اشاره به نقش شهید بهشتی در تحول نظام آموزشی حوزه، تأسیس مدرسه حقانی، تدوین کتابهای درسی با همکاری شهید باهنر و آیتالله مهدوی کنی، تأسیس دبیرستان دین و دانش، مدیریت مرکز اسلامی هامبورگ، راهاندازی انجمن جوانان مسلمان اروپا و مسئولیتهای مهم پس از انقلاب اسلامی، گفت: شهید بهشتی شخصیتی بود که اندیشه و عمل را در کنار یکدیگر دنبال میکرد.
تمدن اسلامی از نگاه شهید بهشتی
وی با بیان اینکه شهید بهشتی تمدن را صرفاً مجموعهای از ابزارها و مظاهر مادی نمیدانست، اظهار کرد: از نگاه ایشان، تمدن تجلی عینی یک نظام فکری و ارزشی است که همه ابعاد زندگی انسان را متحول میکند و زمینه سعادت او را فراهم میسازد.
حجت الاسلام والمسلمین کمالی مهمترین مؤلفههای تمدن اسلامی از دیدگاه شهید بهشتی را در سه بخش علمی و معرفتی، نهادی و ساختاری، و کالبدی و تمدنی برشمرد و افزود: علوم اسلامی، علوم توسعهیافته در بستر تمدن اسلام، مراکز علمی، نظام شورایی، عدالت اقتصادی، معماری، هنر، اختراعات و استقلال از وابستگی، از مهمترین عناصر شکلدهنده تمدن اسلامی هستند.
وی همچنین توحیدمحوری، علمدوستی، پویایی مستمر، عدالت و نفی تبعیض را از ویژگیهای اختصاصی تمدن اسلامی در اندیشه شهید بهشتی عنوان کرد.
مدیر گروه مطالعات تمدن نوین اسلامی پژوهشکده بینالمللی امام رضا(ع)، آسیبهای تمدن اسلامی را از نگاه شهید بهشتی به دو دسته درونی و بیرونی تقسیم کرد و گفت: آلودگی به خرافات، رکود فکری، جمود، ضعف در تولید محتوای جذاب دینی، فاصله گرفتن از قرآن، تجملگرایی، دنیازدگی و تفرقه مذهبی از مهمترین عوامل درونی انحطاط تمدن اسلامی به شمار میروند.
وی افزود: شهید بهشتی معتقد بود مشکل اصلی جهان اسلام، ضعف اسلام نیست، بلکه عمل نکردن مسلمانان به آموزههای قرآن و تعالیم دینی است.
حجت الاسلام والمسلمین کمالی ادامه داد: شهید بهشتی نفوذ فرهنگ غرب، استعمار، وابستگی سیاسی و اقتصادی، ناسیونالیسم افراطی، تحریک احساسات مذهبی و سوءاستفاده دشمنان از اختلافات داخلی مسلمانان را از مهمترین عوامل بیرونی افول تمدن اسلامی میدانست.
وی تصریح کرد: از نگاه شهید بهشتی، تمدن اسلامی زمانی آسیب میبیند که استقلال فکری، فرهنگی و اقتصادی خود را از دست بدهد و ارزشهای اسلامی تحت تأثیر الگوهای بیگانه قرار گیرد.
راهکارهای احیای تمدن اسلامی
مدیر گروه مطالعات تمدن نوین اسلامی پژوهشکده بینالمللی امام رضا(ع) با اشاره به راهکارهای شهید بهشتی برای احیای تمدن اسلامی گفت: بازگشت به قرآن کریم، پیوند علم و عمل، پالایش دین از خرافات، تقویت وحدت امت اسلامی، سازماندهی نیروهای مؤمن، مشارکت سیاسی، توسعه تولید محتوای علمی و دینی متناسب با نیاز نسل جوان، تلفیق علوم حوزوی و دانشگاهی و تحقق عدالت اقتصادی از مهمترین راهکارهای ارائهشده از سوی شهید بهشتی است.
حجت الاسلام والمسلمین کمالی تأکید کرد: شهید بهشتی معتقد بود شکوفایی تمدن اسلامی تنها با تولید دانش حاصل نمیشود، بلکه دانش باید به عمل اجتماعی و تمدنی تبدیل شود.
مدیر گروه مطالعات تمدن نوین اسلامی پژوهشکده بینالمللی امام رضا(ع) در پایان خاطرنشان کرد: شهید بهشتی از معدود اندیشمندانی است که علاوه بر تبیین مبانی تمدن اسلامی، به آسیبشناسی دقیق عوامل افول آن و ارائه راهکارهای عملی برای احیای تمدن نوین اسلامی پرداخته است؛ از اینرو بازخوانی اندیشههای تمدنی ایشان میتواند نقشه راهی برای آینده جهان اسلام باشد.
انتهای پیام/
نظر شما