به گزارش خبرنگارخبرگزاری حوزه از مشهد، محمد غفوری، مدیر گروه اهلبیتپژوهی در عرصه بینالملل پژوهشکده بین المللی امام رضا (ع) در سلسله نشستهای مجازی مدرسه تابستانه آفتاب که به همت پژوهشکده بینالمللی امام رضا(ع) برگزار شد،، به تبیین اصل عزتمندی و منع ذلتپذیری در سیره امام حسین(ع) و تحلیل ابعاد سیاسی، اجتماعی و تمدنی این اصل در اندیشه قائد شهید پرداخت.
عزت؛ حقیقتی برخاسته از ایمان
غفوری با استناد به آیات قرآن کریم و بیانات قائد شهید، عزت را حقیقتی الهی دانست و گفت: منشأ آن تنها خداوند متعال است و پیامبران، اولیای الهی و مؤمنان حقیقی از آن بهرهمند میشوند.
وی تصریح کرد: عزت در منطق اسلام، وابسته به قدرتهای مادی، ثروت، جایگاه سیاسی یا توان نظامی نیست، بلکه ریشه در ایمان، توکل و اتکای انسان به خداوند دارد؛ از همین رو، مؤمن واقعی هیچگاه کرامت و استقلال خود را در برابر قدرتهای ظاهری معامله نمیکند.
وی با اشاره به جایگاه نهضت عاشورا اظهار کرد: قیام سیدالشهدا(ع) کاملترین جلوه عزت الهی در تاریخ اسلام است.
به گفته وی، شعار «هیهات منا الذلة» صرفاً شعاری تاریخی یا محدود به واقعه کربلا نیست، بلکه قانونی همیشگی برای زندگی فردی و اجتماعی مسلمانان به شمار میرود؛ اصلی که بر اساس آن، مؤمن در هیچ شرایطی ظلم را نمیپذیرد، در برابر باطل تسلیم نمیشود و ارزشهای الهی را برای حفظ منافع مادی قربانی نمیکند.
مدیر گروه اهلبیتپژوهی در عرصه بینالملل پژوهشکده بین المللی امام رضا(ع) با تشریح چرایی عدم بیعت امام حسین(ع) با یزید، تأکید کرد: این تصمیم صرفاً یک موضع شخصی یا سیاسی نبود، بلکه تلاشی برای جلوگیری از تحریف اسلام و حفظ هویت حقیقی دین به شمار میرفت.
وی افزود: بیعت با حکومت فاسد یزید به معنای مشروعیتبخشی به ظلم، فساد و انحراف بود و اگر چنین اتفاقی رخ میداد، اسلام از حقیقت هدایتبخش خود تهی میشد و تنها پوستهای ظاهری از آن باقی میماند.
غفوری در ادامه، نسبت میان عزت و رفاه را از منظر اندیشه اسلامی تبیین کرد و گفت: در فرهنگ اسلام، رفاه، امنیت و آسایش زمانی ارزشمند است که در سایه عزت، استقلال و کرامت انسانی حاصل شود.
وی خاطرنشان کرد: ملتهایی که برای دستیابی به رفاه ظاهری، استقلال و هویت خود را در برابر قدرتهای سلطهگر واگذار کردهاند، در حقیقت مسیر شکست را پیمودهاند.
به گفته وی، سختیهای مقاومت، هزینه طبیعی حفظ عزت است و سنتهای الهی نیز پیروزی نهایی را از آنِ ملتهای مقاوم میداند.
مدیر گروه اهلبیتپژوهی در عرصه بینالملل پژوهشکده بینالمللی امام رضا(ع) با بازخوانی صلح امام حسن مجتبی(ع)، به بررسی زمینههای اجتماعی آن واقعه پرداخت و اظهار کرد: پذیرش صلح، هرگز ناشی از ضعف یا ذلتپذیری امام حسن(ع) نبود، بلکه نتیجه تغییر نگرش بخش مهمی از جامعه و نیروهای نظامی آن دوران بود؛ جامعهای که دنیا را بر دین مقدم دانسته و روحیه ایثار و مقاومت را از دست داده بود.
وی با تطبیق این تجربه تاریخی با شرایط معاصر، تصریح کرد: هرگاه رفاهطلبی، دنیاگرایی و مصلحتاندیشیهای نادرست جایگزین عزتخواهی شود، زمینه نفوذ دشمن و تضعیف استقلال جوامع اسلامی فراهم خواهد شد.
غفوری در ادامه به تبیین تفاوت مفهومی «عزت» و «تکبر» پرداخت و گفت: عزت اسلامی بر دو پایه استوار است؛ نهایت فروتنی و بندگی در برابر خداوند و ایستادگی قاطع در برابر دشمنان دین.
وی افزود: تکبر به معنای خودبزرگبینی و برتریطلبی است، اما عزت اسلامی هیچ نسبتی با غرور ندارد؛ زیرا انسان مؤمن در برابر خداوند کاملاً خاضع است، اما در برابر زورگویان و مستکبران هرگز تسلیم نمیشود.
ریشههای ذلتپذیری در جوامع اسلامی
مدیر گروه اهلبیتپژوهی در عرصه بینالملل پژوهشکده بین المللی امام رضا(ع) چهار عامل اصلی سقوط جوامع اسلامی به ورطه ذلت را برشمرد و گفت: دنیاطلبی، ترس، بیبصیرتی و انفعال خواص از مهمترین عواملی است که زمینه سلطه دشمنان را فراهم میکند.
وی توضیح داد: ترجیح منافع شخصی بر مصالح امت اسلامی، هراس از قدرتهای پوشالی، ناتوانی در تشخیص حقیقت و سکوت نخبگان در بزنگاههای تاریخی، جامعه را از مسیر عزت خارج کرده و به سوی وابستگی سوق میدهد.
غفوری با اشاره به هزینههای مقاومت تصریح کرد: عزتمندی بدون پرداخت هزینه تحقق نمییابد، اما هزینه ایستادگی به مراتب کمتر از خسارتهای سنگینی است که ملتهای تسلیمشده در بلندمدت متحمل میشوند.
وی استقلال، آزادی، امنیت پایدار و حفظ هویت دینی را از مهمترین دستاوردهای مقاومت دانست و تأکید کرد: حتی اگر در مقاطعی ظاهر حوادث به سود جبهه باطل باشد، استمرار در مسیر حق، پیروزی واقعی تاریخ را رقم خواهد زد.
وی در بخش پرسش و پاسخ نشست، حضور گسترده مردم در صحنههای مختلف پس از شهادت قائد شهید را نتیجه سالها تربیت فکری، بصیرتافزایی و فرهنگسازی دانست و اظهار کرد: همین سرمایه اجتماعی موجب شده است جامعه اسلامی با وجود فشارهای اقتصادی و سیاسی، همچنان بر اصل عزت و استقلال پافشاری کند.
در پایان این نشست، کتابهای «باشکوهترین نرمش قهرمانانه تاریخ»، «آفتاب در مصاف»، «دو امام مجاهد»، «انسان ۲۵۰ ساله» و «همرزمان حسین(ع)» به عنوان منابع تکمیلی برای مطالعه بیشتر معرفی شد.
گفتنی است سلسله نشستهای مجازی «مدرسه تابستانه آفتاب در مصاف» با محوریت عاشوراشناسی از منظر قائد شهید، به همت پژوهشکده بینالمللی امام رضا(ع) و با همکاری مدیریت ارتباطات و امور بینالملل نمایندگی خراسان آغاز شد. این دوره آموزشی از ششم تا چهاردهم تیرماه در قالب ۱۶ نشست تخصصی، ابعاد مختلف نهضت عاشورا و اندیشه مقاومت را با حضور استادان و پژوهشگران بررسی میکند.
انتهای پیام/
نظر شما