به گزارش خبرگزاری حوزه، به مناسبت سالروز شهادت امام سجاد علیه السلام، پرسش و پاسخی در موضوع «نظر امام سجّاد (ع) درباره پیروز کربلا؟» تقدیم شما فرهیختگان می شود.
* پرسش
* امام سجّاد (ع) در جواب سؤال از پیروز جنگ کربلا چه فرمودند؟
* پاسخ اجمالی:
امام سجّاد(ع) در پاسخ شخصی که از ایشان پرسید چه کسی در کربلا پیروز شد؟ فرمودند: «زمانی که وقت نماز شد، اذان و اقامه بگو، پیروز را میشناسی». مفهوم کلام ایشان این است که سؤال کننده خیال کرده در کربلا نبرد برای حکومت بود؛ در حالی که نزاع برای مکتب بود. لذا بنی امیّه طرفدار مکتب جاهلیّت و بنی هاشم و خاندان پیامبر(ص) خواستار مکتب توحید بودند؛ اکنون باید دید کدام مکتب حاکم است؟ آیا مکتب آنها یا مکتب ما؟ هنگام گفتن اذان و اقامه است که میتوان فهمید که غلبه کننده، پیامبر(ص) و خاندان او هستند.
* پاسخ تفصیلی:
امام سجّاد(علیه السلام) در پاسخ شخصی که از ایشان پرسید چه کسی در کربلا پیروز شد؟ فرمودند: «إذَا دَخَلَ وَقْتُ الصَّلاَةِ فَأذِّنْ وَ أَقِمْ، تَعْرِفُ الغَالِبَ»؛ (زمانی که وقت نماز شد، اذان و اقامه بگو، پیروز را میشناسی).
وقتی قافله کربلا به مدینه بازگشت عدّه زیادی از مردم به استقبال آن رفته و شیون کرده و نفرین بر بنی امیّه فرستادند؛ ولی بعضی از منافقان مثل ابراهیم بن طلحه، زخم زبان میزدند. او با امام سجّاد(علیه السلام) ملاقات کرده و عرض کرد: «یَابْنَ رَسُولِ اللهِ(صلی الله علیه و آله و سلم) مَنِ الغَالِبُ؟»؛ (چه کسی در کربلا پیروز شد؟) که در واقع میخواهد زخم زبان بزند. امام(علیه السلام) متوجّه این مسئله شده و پاسخی به او دادند که مفهوم کلام ایشان این است که تو خیال میکنی در کربلا نبرد برای حکومت بود، تا بگویی بنی امیّه غالب شد و به حکومت رسید؛ نه، نزاع برای مکتب بود. بنی امیّه طرفدار مکتب جاهلیّت و بنی هاشم و خاندان پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله و سلم) خواستار مکتب توحید بودند؛ اکنون ببین کدام مکتب حاکم است آیا مکتب آنها یا مکتب ما؟ وقتی اذان و اقامه گفتی میفهمی غالب کیست؟
مسأله پیروزی بنی امیّه، ظاهری و سطحی بود و آنچه که در عمق واقعه کربلا نهفته، پیروزی مکتب امام حسین(علیه السلام) است. این پیروزی دارای مراحلی است:
۱. اوّلین جرقّه بر ضدّ حکومت بنی امیّه، عصر عاشورا در خود کربلا زده شد. در مقاتل آمده است که زنی از قبیله بکر بن وائل برخاست و شعار خونخواهی در مقابل این جنایت را سر داد: «فَخَرَجَتْ اِمْرَأَةٌ مِنْ آلِ بَکْرِ بْنِ وَائِل فَقَالَتْ: یَا لَثَارَتِ رَسُولِ اللهِ(صلی الله علیه و آله و سلم)».
۲. در کوفه همه مردم وقتی اسیران را شناختند، اشکها جاری شد و به قدری مسئله عمیق بود که حضرت زینب(علیها السلام) در خطبهای فرمود: خدا فریادتان را خاموش نکند و اشک چشمتان خشک نشود. از این بیانات معلوم میشود که اهل کوفه گریه میکردند.
۳. چند روز بعد ابن زیاد فاتحانه در کوفه بر منبر نشست و خواست به امام حسین(علیه السلام) توهین کند، در این موقع «عبدالله بن عفیف» نابینا، از شیعیان علی(علیه السلام) از وسط مجلس برخاسته و گفت: «اَنْتَ الْکَذّابُ وَ ابْنُ الْکَذّابِ» و اجازه نداد که ابن زیاد صحبت کند و مجلس به هم ریخت.
۴. در شام خطبه امام سجّاد(علیه السلام) کار را به جایی رساند که یزید خود را تبرئه کرده و گفت: خدا روی ابن زیاد را سیاه کند: «قَبَّحَ اللهُ اِبنَ مَرْجَانَة». اوّلین مجلس رسمی امام حسین(علیه السلام) در شام برپا شد و کسانی که پیش از این جشن و شادمانی برپا کرده بودند، فهمیدند چه خبر است؛ یزید هم از ترس، دستور برگرداندن اسیران را به مدینه صادر کرد.
بعد از این ایّام، قیامهای مختلفی شروع شد و شعار همه آنها خونخواهی امام حسین(علیه السلام) بود؛ تا به قیام ابومسلم خراسانی رسید که شعار او «الرضا لآل محمد(صلی الله علیه و آله و سلم)» بود.
اکنون از تاریخ میپرسیم که تا این زمان [زمان ما] چه کسی پیروز است؟ بعد از هزار و چهار صد سال چه مراسم با عظمتی در رثای امام حسین(علیه السلام) برگزار میشود. در شامی که سالیان دراز پایتخت حکومت بنی امیّه بود، همه آثار آنها محو شده است؛ امّا دختر سه ساله امام حسین(علیه السلام) چنین آرامگاه با عظمتی دارد. اینجاست که میفهمیم آنچه برای خدا و در راه خداست جاودانه است و آنچه برای هوی و هوس و شیطان است، زود فانی میشود.
نظر شما