حجتالاسلام محمدحسین فولادگر کارشناس دینی در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران در پاسخ به این پرسش که آیا مدرسه همچنان برای نسل جدید جذاب است، اظهار داشت: با توجه به اینکه مخاطبان مدرسه، نوجوانان و جوانانی هستند که دارای فطرت انسانی و روحیه کمالخواهی و کمالطلبیاند، همچنان میل به کسب دانش و علم در آنان وجود دارد، از این جهت، مدرسه میتواند برای آنان جذاب باشد.
وی افزود: انسان به دنبال دستیابی به کمال است و مدرسه نیز میتواند یکی از مسیرهای رسیدن به این هدف باشد. البته مفهوم کمال برای افراد مختلف متفاوت است؛ برای برخی، کسب علم و دانش اهمیت دارد، برای برخی دریافت مدرک و برای برخی نیز جایگاه اجتماعی و درآمدی که از تحصیل به دست میآید، جذابیت ایجاد میکند.
تغییر نسل، یکی از عوامل کاهش جذابیت مدرسه
کارشناس دینی با اشاره به تغییرات نسلی، گفت: در کنار فطرت کمالخواهی نوجوانان، نباید از این مسئله غافل شد که جذابیت و حضور دانشآموزان در مدرسه نسبت به گذشته با تغییراتی مواجه شده است.
وی ادامه داد: یکی از مهمترین دلایل این مسئله، تغییراتی است که در نسل جدید و متناسب با آن، در نیازها و روحیات نوجوانان ایجاد شده است؛ در حالی که فضای مدرسه و نظام آموزش و پرورش به اندازه کافی متناسب با این تغییرات برنامهریزی نکرده است.
حجت الاسلام فولادگر تصریح کرد: هنوز در بسیاری از مدارس، فضای آموزشی عمدتاً به این شکل است که دانشآموز شنونده باشد، مطالب را یاد بگیرد و حفظ کند؛ در حالی که نسل امروز بیشتر به فعالیت، کنشگری، حل مسئله و تجربه کردن نیاز دارد.
وی بیان کرد: اگر به جای اینکه دانشآموز صرفاً محفوظات را حفظ کند، فرصت پیدا کند در کلاس فعالیت کند، مسئله حل کند، سؤال بپرسد، فکر کند و در فرآیند یادگیری نقش داشته باشد، طبیعتاً جذابیت مدرسه برای او افزایش پیدا میکند.
دانشآموز امروز به دنبال کاربردی بودن آموزش است
کارشناس دینی با بیان اینکه نوجوانان و جوانان امروز بیش از گذشته به کاربردی بودن آموزش توجه دارند، اظهار کرد: دانشآموز امروز میخواهد بداند مطلبی که در مدرسه یاد میگیرد، چه کاربردی در زندگی او دارد و چه مشکلی از مشکلات زندگیاش را حل خواهد کرد.
وی ادامه داد: این تغییر نگاه، یکی از دلایل کاهش جذابیت مدرسه است؛ زیرا میان اهداف و انتظارات مدرسه از یک سو و نیازها و انتظارات دانشآموز از سوی دیگر، فاصلهای ایجاد شده است.
حجت الاسلام فولادگر خاطرنشان کرد: مسئله دیگر، شکاف میان سرعت زندگی و سرعت مدرسه است، دانشآموز امروز بسیاری از مطالبی را که در مدرسه توسط معلم دریافت میکند، میتواند از طریق فضای مجازی، اینترنت، بستههای آموزشی و سایر منابع یاد بگیرد و حتی به بهترین استادان و روشهای آموزشی دسترسی پیدا کند.
وی ابراز کرد: دانشآموز امروز این امکان را دارد که متناسب با علاقه، نیاز و شرایط خود انتخاب کند که چه چیزی را، از چه کسی، با چه روشی و در چه زمانی یاد بگیرد. این انتخابگری و شخصیسازی برای نسل امروز جذابیت زیادی دارد.
مدرسه نمیتواند با یک نسخه ثابت برای همه دانشآموزان پیش برود
کارشناس دینی گفت: در مدرسه معمولاً یک برنامه ثابت، یک کتاب، یک روش آموزشی، یک زمان مشخص و یک شیوه ارزیابی برای تعداد زیادی از دانشآموزان در نظر گرفته میشود؛ در حالی که دانشآموز امروز با امکانات متنوع آموزشی، قدرت انتخاب بیشتری دارد.
وی اضافه کرد: این مسئله بهخصوص در مدارس دولتی بیشتر قابل مشاهده است؛ یک کتاب و یک رویه آموزشی برای همه دانشآموزان اجرا میشود و در نهایت نیز با امتحان و نمره، میزان انتقال اطلاعات و مفاهیم سنجیده میشود؛ در حالی که این شیوه ارزیابی نیز میتواند یکی از عوامل کاهش جذابیت مدرسه باشد.
حجت الاسلام فولادگر با انتقاد از تداوم برخی شیوههای سنتی ارزشیابی اظهار کرد: هنوز در بسیاری از مدارس، دانشآموزی که حافظه بهتری دارد، بیشتر گوش میدهد، مطالب بیشتری حفظ میکند و تکالیفش را انجام میدهد، موفقتر شناخته میشود و نمره بالاتری میگیرد.
وی افزود: در حالی که باید معیارهای ارزشیابی را به سمت مهارتهای واقعی زندگی ببریم و ببینیم دانشآموز چقدر توانایی حل مسئله دارد، چقدر خوب سؤال میپرسد، چگونه فکر میکند، در تصمیمگیری چقدر توانمند است و میزان مسئولیتپذیری او چگونه است.
کارشناس دینی تصریح کرد: باید ببینیم دانشآموز موفق را با چه ویژگیهایی تعریف میکنیم. آیا دانشآموز موفق فقط کسی است که نمره بالایی میگیرد و محفوظات بیشتری دارد یا کسی است که تفکر، شخصیت، خلاقیت، قدرت مدیریت و مسئولیتپذیری بیشتری دارد؟
وی ادامه داد: اینها همان ویژگیهایی هستند که امروز در زندگی واقعی نیز باعث موفقیت انسان میشوند. اگر این معیارها را وارد فضای مدرسه کنیم و آنها را جدی بگیریم، مدرسه میتواند به مدرسهای موفق برای زندگی تبدیل شود.
حجت الاسلام فولادگر با تأکید بر نقش خانوادهها در افزایش جذابیت مدارس، گفت: وقتی خانواده و دانشآموز احساس کنند که در مدرسه مطالبی را یاد میگیرند که در زندگی به کارشان میآید، این مدرسه برای آنها جذاب خواهد شد.
وی بیان کرد: اگر دانشآموز در مدرسه امکان انتخاب داشته باشد، متناسب با شرایط و فضای زندگی خود تجربه کند، سؤال پرسیدن و فکر کردن او مورد توجه قرار گیرد و صرفاً به حفظ اطلاعات و پاسخ به پرسشهای امتحانی محدود نشود، طبیعی است که انگیزه او برای حضور در مدرسه افزایش پیدا میکند.
کارشناس دینی اظهار کرد: مدرسه زمانی جذابتر میشود که بتواند با سرعت تحولات جامعه حرکت کند و فاصله خود را با زندگی واقعی دانشآموز کاهش دهد، در چنین شرایطی، دانشآموز احساس میکند مدرسه بخشی از زندگی واقعی او است، نه فضایی جدا از زندگی.
جذابسازی مدرسه نباید به قیمت کنار گذاشتن اهداف تربیتی باشد
وی گفت: جذابسازی مدرسه نباید به هر قیمتی انجام شود. ما باید دانشآموزمدار و مخاطبمحور باشیم و روحیات نوجوان امروز را بشناسیم، اما در عین حال نباید اهداف تربیتی، ملی و اسلامی خود را فراموش کنیم.
حجت الاسلام فولادگر تصریح کرد: گاهی ممکن است در برخی مدارس، با هدف جذابسازی، از بعضی اهداف اصلی تربیتی فاصله گرفته شود. این رویکرد صحیح نیست. ما نباید هدف را کنار بگذاریم تا مدرسه جذاب شود؛ بلکه باید به گونهای برنامهریزی و ریلگذاری کنیم که هم اهداف تربیتی محقق شود و هم نوجوان امروز احساس خستگی، بیانگیزگی و بیعلاقگی نسبت به مدرسه نداشته باشد.
وی افزود: باید توجه داشته باشیم که نوجوان، در درجه اول یک انسان است و با مقتضیات زمان و شرایط نسل امروز زندگی میکند. در عین حال، دارای ابعاد و ساحتهای مختلف وجودی است که باید رشد پیدا کند و در یک جامعه ایرانی و اسلامی زندگی میکند؛ بنابراین برنامهریزی تربیتی باید همه این ابعاد را مورد توجه قرار دهد.
اهداف تربیتی و جذابیت مدرسه باید همزمان دنبال شوند
کارشناس دینی خاطرنشان کرد: اگر روحیات نسل امروز را بشناسیم و متناسب با آن برنامهریزی کنیم و در عین حال اهداف تربیتی را نیز مدنظر قرار دهیم، میتوانیم مدرسهای داشته باشیم که هم برای دانشآموز جذاب باشد و هم او را به سمت اهداف مورد نظر تربیتی هدایت کند.
وی بیان کرد: جذابیت نباید ما را از مسیر اصلی دور کند؛ بلکه باید از جذابیت و انگیزه به عنوان ابزاری برای تحقق اهداف تربیتی استفاده کنیم. به عبارت دیگر، باید انگیزههای نوجوان را تقویت کنیم تا در کنار توجه به اقتضائات نسل امروز، اهداف تربیتی نیز محقق شود.
فولادگر تأکید کرد: اگر مدرسه بتواند میان علم و زندگی، آموزش و تجربه، یادگیری و حل مسئله، انتخابگری و تربیت، و همچنین جذابیت و اهداف تربیتی پیوند برقرار کند، میتواند همچنان جایگاه خود را به عنوان یک محیط مؤثر و جذاب تربیتی برای نسل جدید حفظ و تقویت کند.
انتهای پیام /
نظر شما