به گزارش خبرگزاری حوزه، همزمان با فرارسیدن ماه محرمالحرام، گفتوگویی با حجتالاسلام والمسلمین وحید پور کارشناس احکام، ترتیب دادهایم تا به بررسی احکام عزاداری و آداب سوگواری سالار شهیدان(ع) در این ماه پرفضیلت بپردازیم. مشروح این گفتوگو را در ادامه میخوانیم.
بسم الله الرحمن الرحیم؛ السلام علی الحسین، و علی علی بن الحسین، و علی أولاد الحسین، و علی أصحاب الحسین.
در جلسه قبل، موضوع مهمی را مطرح کردیم؛ موضوعی که گاهی واقعاً در ذهن افراد وجود دارد، اما ممکن است آن را بر زبان نیاورند، خجالت بکشند که بگویند یا از مطرح کردن آن خودداری کنند. البته بعضیها هم این مسئله را به زبان میآورند، گلایه میکنند و گاهی درباره برخی افراد، حرفوحدیثهایی نیز مطرح میشود.
آن موضوع این بود که آیا کسب درآمد از طریق مجالس عزاداری، برای مداحان، مرثیهخوانان، واعظان و سخنرانان، از نظر اخلاقی و شرعی جایز است یا خیر؟ اجازه بدهید این بحث را کمی بیشتر باز کنم.
البته این نکته را هم اضافه کنم که این مسئله درباره جلسات بانوان نیز وجود دارد. گاهی شنیده میشود که برخی از خانمهایی که برای برگزاری مجالس روضه بانوان دعوت میشوند، متأسفانه مبالغ بسیار سنگینی را مطالبه میکنند.
من این تعبیر را با تأسف فراوان به کار میبرم. از نظر اخلاقی، این کار پسندیده نیست.
البته این مسئله دو صورت دارد:
گاهی از همان ابتدا درباره مبلغ توافق میکنند؛ یعنی آن خانم یا آن آقا، یا مداح، میگوید: «من با این مبلغ میآیم.»
گاهی هم، برای اینکه به اصطلاح کلاس بگذارند، میگویند: «با مدیر دفتر یا مدیر برنامههای من هماهنگ کنید.»
این شیوه، از نظر اخلاقی، همان توافق و شرطگذاری اولیه است و کار بسیار ناپسندی به شمار میرود. این رفتار، اثر معنوی کار را نیز از بین میبرد.
البته کسی که در این مسیر فعالیت میکند، زحمت کشیده است؛ صدای خوبی دارد، سالها تمرین کرده، اشعار فراوانی را حفظ کرده، سخنران مطالعه کرده، تحقیق کرده، مسیر طولانی آمده و هزینه رفتوآمد و سایر مخارج را نیز متحمل شده است. همه اینها درست است.
اما از نظر اخلاقی، یا نباید وارد این عرصه شد، یا اگر وارد شدید، باید حرمت و حریم این خدمت را حفظ کنید. توافق بر سر مبلغ، به هیچ وجه شایسته نیست.
متأسفانه گاهی میشنویم که گفته میشود فلان مداح، برای حضور در مجلس، مبلغ مشخصی را مطالبه کرده است؛ آن هم مبالغی که واقعاً انسان را ناراحت میکند.
اینکه در دستگاه سیدالشهدا علیهالسلام چنین شیوهای برای کسب درآمد شکل بگیرد، چه از سوی مداح باشد، چه سخنران و چه برگزارکننده جلسات بانوان، از نظر اخلاقی بسیار ناپسند است. البته از نظر شرعی، اصل دریافت این مبلغ حرام نیست.
زیرا فرد، کاری انجام داده، زحمت کشیده و کار او از نظر فقهی، کاری محترم و دارای ارزش است. قصد هم نداشته است که این کار را بهصورت رایگان انجام دهد و از سوی دیگر، خودش بدون دعوت به مجلس نرفته، بلکه از او دعوت شده است.
بنابراین، اگر مبلغی در برابر این خدمت دریافت کند، از نظر شرعی حرام نیست و حلال است.
اما نکته مهم همان است که عرض کردم؛ نباید از ابتدا درباره مبلغ شرط و توافق صورت بگیرد. از سوی دیگر، کسانی که نام بردیم، باید اصول اخلاقی، تواضع و مردمداری را کاملاً رعایت کنند.
اگر پس از پایان مجلس چیزی به آنان پرداخت نشد، نباید مطالبهای داشته باشند. خودِ بنده، بارها در مجالس مختلف منبر رفتهام که پس از پایان برنامه، چیزی هم پرداخت شده است و گاهی هم پرداخت نشده است.
در هیچیک از این موارد، هیچگاه پیگیری نکردهام. اگر هم چیزی پرداخت شده، نگفتهام که کم است. باید باور داشته باشیم که این، حواله سیدالشهدا علیهالسلام است.
همان مقدار نیز برکت خود را دارد. شاید حدود چهل سال است که در شهرهای مختلف کشور، بر فراز منبر رفتهام و در مجالس گوناگون برنامه داشتهام. تا امروز، به حمدالله تعالی، نه یکبار درباره مبلغ، از پیش شرط و توافق کردهام و نه حتی یکبار، پس از پایان برنامه، گلایه یا شکایتی داشتهام.
امیدواریم که خدای متعال، همه ما را در دستگاه سیدالشهدا علیهالسلام موفق بدارد و اخلاص ما را روزبهروز بیشتر فرماید.
والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته.
نظر شما