به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، این نشست علمی که در راستای تبیین پیوندهای راهبردی میان مناسک اربعین حسینی و تحقق آرمانهای تمدنی اسلام برگزار شد، با حضور جمع کثیری از اساتید، اعضای هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، پژوهشگران حوزه علوم انسانی و فعالان مطالعات اجتماعی و فرهنگی در محل پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) در قم برگزار گردید.
اربعین در قامت یک «فناوری اجتماعی»
در این همایش، سخنرانان بر این نکته تأکید داشتند که اربعین نباید صرفاً در قالب یک رویداد آیینیِ ایستا نگریسته شود. بلکه با رویکردی نوآورانه، اربعین به مثابه یک «فناوری اجتماعی» (Social Technology) برای بسیج عمومی و همافزایی امت اسلامی جهت تحقق آرمانِ «خونخواهی» مطرح است. اساتید حاضر در نشست تصریح کردند که این فناوری اجتماعی قادر است ظرفیتهای نهفته در هیئات مذهبی و شبکههای مردمی را به یک قدرت نرمِ پیشران تبدیل کرده و مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی را هموار سازد.
طیف گسترده اساتید و صاحبنظران
این نشست که از لحاظ تنوعِ دیدگاههای علمی و حضور چهرههای شاخص پژوهشی کمنظیر بود، شاهد حضور و اظهار نظر اساتید برجستهای بود که هر یک از زاویهای متفاوت به واکاوی موضوع پرداختند. حضرات حججاسلام و اساتید محترم: محسن قنبریان، سیداحسان رفیعی علوی، سیدمهدی عضدی، سیدمحمدحسین هاشمیان، سیدعلی موسوی، احمد رهدار، احمد اولیایی، علیاصغر اسلامیتنها، سیدمحمد صادق آرمان، مجتبی نامخواه، یاسر رضایی، علی محمدی و سیدمطهر سیدعلیزاده و همچنین اندیشمندان و پژوهشگران ارجمند آقایان: هانی ایرانمنش، سید حسین شهرستانی، مسعود معینیپور، رحیم آبفروش و سید محمدعلی غمامی، به تبیین ابعاد گوناگون این فناوری نوین اجتماعی پرداختند.
محورهای کلیدی مباحث مطرح شده
مباحث تخصصی این نشست علمی در سه ساحت کلی دستهبندی میشود:
مدلسازیِ مشارکتِ مردمی: اساتید به تحلیلِ چگونگی تبدیلِ خودانگیختگیِ زائران در اربعین به یک ساختارِ سازمانیافته اما غیردولتی پرداختند که میتواند الگویی برای مدیریتهای بحران و همچنین پیشرفتِ اجتماعی در سایر جوامع باشد.
خونخواهی در بستر تمدنی: بحث پیرامون این موضوع که «خونخواهی امام حسین(ع)» نه یک مفهوم انتزاعی و تاریخی، بلکه یک مطالبه تمدنی و یک استراتژیِ مستمر در برابر نظام سلطه است که اربعین، بستری برای تجلی عملی آن فراهم میکند.
ظرفیتهای شبکهسازی هیئت: این نشست بر نقش کلیدی «هیئت» به عنوان هسته مرکزیِ این فناوری اجتماعی تأکید کرد. هیئتها در فضای اربعین از نقش سنتیِ خود فراتر رفته و به اتاقهای فکر و کانونهای سیاستگذاری فرهنگی تبدیل میشوند.
جمعبندی و ضرورتِ استمرار
در بخش پایانی نشست، بر لزوم عبور از توصیفات سطحی و حرکت به سوی تولید «دانشِ تخصصیِ اربعین» تأکید شد.
شرکتکنندگان معتقد بودند که برگزاری این سلسله نشستها، گامی ضروری برای تدوین نقشه راهی است که در آن، اربعین به عنوان یک موتور محرک برای تحولات سیاسی-اجتماعی جهان اسلام مورد بهرهبرداری قرار گیرد.
این نشست که با استقبال اساتید و طلاب پژوهشگر همراه بود، علاوه بر غنای علمی، توانست بستری برای گفتوگو میان جریانهای مختلف فکری در حوزه علمیه و دانشگاه فراهم آورد تا با اشتراک مساعی، راهکارهای عملیاتی برای تعمیقِ نگاه تمدنی به پدیده اربعین ارائه شود. دانشگاه باقرالعلوم(ع) با این اقدام، گامی دیگر در جهت تحققِ رسالت خود در تولید علوم انسانیِ اسلامیِ ناظر به نیازهای جامعه معاصر برداشت.
نظر شما