به گزارش گروه ترجمۀ خبرگزاری حوزه، نشست علمی با موضوع بررسی شخصیت، اندیشهها، بینش سیاسی و نقش شهید حجتالاسلام والمسلمین عارف حسین الحسینی(ره) در تحولات فکری و اجتماعی جهان اسلام، در حوزه علمیه نجف سکردو بلتستان پاکستان برگزار شد.
در این نشست، شیخ جان حیدری محقق پاکستانی با تبیین ابعاد مختلف شخصیت علمی و فکری قائد شهید علامه عارف حسین الحسینی(ره)، به بررسی جایگاه وی در عرصه اندیشه اسلامی، تربیت دینی و مسائل جهان اسلام پرداخت و با اشاره به گستره نگاه شهید عارف حسین الحسینی(ره) اظهار داشت: آن شهید بزرگوار تنها یک عالم دینی محدود به محیط حوزه و جامعه خود نبود، بلکه با نگاهی فراتر از مرزهای جغرافیایی، مسائل، چالشها و آینده امت اسلامی را مورد توجه قرار میداد.
تربیت علمی و فکری شهید در نجف اشرف
شیخ جان حیدری در ادامه سخنان خود، به دوران حضور شهید عارف حسین الحسینی(ره) در نجف اشرف اشاره کرد و گفت: این شهید در شمار طلابی قرار داشت که در فضای علمی و معنوی حرم مطهر امیرالمؤمنین امام علی(ع) از درسها و آموزههای حضرت امام خمینی(ره) بهره میبردند.
وی افزود: در آن دوران، درسها و مباحث علمی و فکری امام خمینی(ره)، بهویژه مباحث مربوط به ولایت فقیه، فضایی مهم برای رشد فکری طلاب و شکلگیری نگاه اجتماعی و سیاسی آنان به اسلام فراهم کرده بود.
حوزه نجف؛ مدرسهای برای شکلگیری نگاه جهانی
این استاد حوزه با اشاره به فضای علمی نجف در آن دوره اظهار داشت: در جلسات و درسهای امام خمینی(ره)، طلابی از کشورهای مختلف حضور داشتند و این ارتباط علمی، زمینه آشنایی آنان با مسائل و تحولات جهان اسلام را فراهم میکرد.
وی با بیان اینکه برخی از چهرههای برجسته جهان اسلام نیز در چنین فضای علمی و فکری حضور داشتند، به نام شهید آیتالله سید محمدباقر صدر(ره) اشاره کرد و گفت: این محیط علمی، نقش مهمی در شکلگیری شخصیت و اندیشه طلابی داشت که بعدها به چهرههای تأثیرگذار جهان اسلام تبدیل شدند.
تأثیر اندیشه امام خمینی(ره) بر شخصیت شهید عارف حسین الحسینی(ره)
شیخ جان حیدری تأکید کرد: حضور شهید عارف حسین الحسینی(ره) در چنین فضای علمی و فکری، در شکلگیری شخصیت او تأثیر عمیقی داشت و موجب شد مسائل اسلام را تنها از زاویه فردی و عبادی دنبال نکند، بلکه نسبت به مسائل سیاسی، اجتماعی و سرنوشت امت اسلامی نیز احساس مسئولیت داشته باشد.
وی افزود: آشنایی با اندیشههای امام خمینی(ره) و حضور در فضای علمی نجف، به شهید عارف حسین الحسینی(ره) این توانایی را بخشید که اسلام، سیاست، رهبری و مشکلات امت اسلامی را در چارچوبی گسترده و فراتر از مرزهای قومی، مذهبی و جغرافیایی تحلیل کند.
شهید عارف حسین الحسینی(ره)؛ عالمی با نگاه فراتر از مرزها
این محقق پاکستانی در ادامه با اشاره به ویژگیهای برجسته شهید عارف حسین الحسینی(ره) خاطرنشان کرد: یکی از مهمترین ویژگیهای آن شهید، نگاه جامع و امتمحور او بود. وی تلاش داشت میان دانش حوزوی، بصیرت سیاسی و مسئولیت اجتماعی پیوند برقرار کند و روحیه بیداری و آگاهی را در میان مسلمانان تقویت سازد.
وی تصریح کرد: بررسی زندگی و اندیشه شهید عارف حسین الحسینی(ره) برای نسل امروز، تنها بازخوانی تاریخ نیست، بلکه میتواند راهی برای شناخت وظیفه علما و جوانان در برابر تحولات جهان اسلام و مسائل امت اسلامی باشد.
بازگشت شهید عارف حسین الحسینی(ره) به پاکستان در بحبوحه تحولات منطقه
شیخ جان حیدری در ادامه سخنان خود به تحولات سیاسی و اجتماعی پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران اشاره کرد و گفت: پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران و در پی شرایط دشواری که حکومت صدام حسین در عراق ایجاد کرد، شمار زیادی از علما و طلاب ناچار به ترک عراق شدند. شهید عارف حسین الحسینی(ره) نیز در همین مقطع تاریخی به پاکستان بازگشت.
وی افزود: شهید عارف حسین الحسینی(ره) پس از بازگشت به پاکستان، در ادامه مسیر رهبری جامعه شیعیان و پس از علامه مفتی جعفر حسین(ره)، مسئولیت هدایت و رهبری شیعیان پاکستان را بر عهده گرفت. این دوره، یکی از حساسترین و مهمترین مقاطع تاریخ دینی و سیاسی پاکستان بود و آن شهید در شرایطی پیچیده و دشوار، مسئولیت سنگین خود را به انجام رساند.
تبیین اندیشه امام خمینی(ره) برای جامعه پاکستان
شیخ جان حیدری، یکی از برجستهترین ویژگیهای شهید عارف حسین الحسینی(ره) را درک عمیق اندیشههای امام خمینی(ره) و تلاش برای انتقال این اندیشهها به جامعه پاکستان دانست.
وی اظهار داشت: شهید عارف حسین الحسینی(ره) اندیشههای امام خمینی(ره) را صرفاً در سطح مباحث نظری و حوزوی دنبال نمیکرد، بلکه تلاش داشت این افکار را با شرایط اجتماعی، سیاسی و مذهبی پاکستان پیوند دهد و راهکارهای عملی آن را برای جامعه تبیین کند.
این استاد حوزه افزود: شهید با تکیه بر اندیشه امام خمینی(ره)، نگاه جدیدی نسبت به جایگاه دین در جامعه، مسئولیت علما، مسائل سیاسی و اجتماعی و سرنوشت امت اسلامی ارائه کرد و تلاش داشت مردم را نسبت به مسائل اساسی جامعه و جهان اسلام آگاه سازد.
جایگاه ویژه شهید عارف حسین الحسینی نزد امام خمینی(ره)
شیخ جان حیدری با اشاره به پیوند فکری و معنوی شهید عارف حسین الحسینی(ره) با امام خمینی(ره) گفت: اهمیت این ارتباط را میتوان در تعبیر محبتآمیز امام خمینی(ره) درباره برخی چهرههای برجسته مشاهده کرد؛ ایشان شهید عارف حسین الحسینی(ره) و شهید مرتضی مطهری(ره) را با تعبیر «فرزند عزیز» مورد خطاب قرار داده بودند.
وی افزود: این تعبیر، افزون بر نشاندهنده رابطه عمیق معنوی و فکری، بیانگر جایگاه ویژه این دو شخصیت در نگاه امام خمینی(ره) و اهمیت نقش آنان در ترویج و تبیین اندیشه اسلامی است.
پیام امام خمینی(ره) پس از شهادت عارف حسین الحسینی(ره)
این کارشناس دینی در ادامه با اشاره به پیام امام خمینی(ره) پس از شهادت شهید عارف حسین الحسینی(ره) اظهار داشت: پیامی که امام خمینی(ره) پس از شهادت این عالم مجاهد صادر کردند، نشاندهنده جایگاه علمی، فکری و انقلابی او و اهمیت نقشی است که در مسیر بیداری و آگاهی امت اسلامی ایفا کرده بود.
وی تأکید کرد: بررسی این پیام و محتوای آن میتواند ابعاد مهمی از شخصیت شهید عارف حسین الحسینی(ره)، جایگاه او در جریان بیداری اسلامی و میزان تأثیرگذاری وی بر تحولات جامعه پاکستان را روشن سازد.
پیوند دین، جامعه و سیاست در اندیشه شهید
شیخ جان حیدری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به شرایط دشوار دوران فعالیت شهید عارف حسین الحسینی(ره) گفت: آن شهید در دورهای صدای خود را برای دفاع از نقش اجتماعی و سیاسی دین بلند کرد که سخن گفتن درباره رابطه دین و سیاست بسیار حساس بود و جامعه با محدودیتها و فشارهای مختلف سیاسی مواجه بود.
وی افزود: شهید عارف حسین الحسینی(ره) در چنین شرایطی بر این باور بود که دین نباید تنها به حوزه عبادات فردی محدود شود، بلکه باید در عرصههای مختلف زندگی انسان، از جمله مسائل اجتماعی، سیاسی، عدالت، حقوق انسانها و سرنوشت امت اسلامی حضور و نقش داشته باشد.
وی خاطرنشان کرد: شهید تلاش داشت مردم را از بیتفاوتی نسبت به مسائل جامعه دور کند و آنان را نسبت به مسئولیتهای دینی و اجتماعی خود آگاه سازد. از همین رو، سخنان و مواضع او همواره با مسائل واقعی جامعه و تحولات جهان اسلام ارتباط داشت.
بصیرت نسبت به فتنهها و چالشهای آینده
شیخ جان حیدری یکی دیگر از ویژگیهای برجسته شهید عارف حسین الحسینی(ره) را توجه ویژه او به آینده دانست و گفت: یکی از جنبههای مهم سخنان شهید این بود که وی تنها به مشکلات و تحولات زمان خود نمیاندیشید، بلکه تلاش میکرد بحرانها، چالشها و فتنههایی را که ممکن است در آینده گریبانگیر جامعه اسلامی شود نیز شناسایی کند.
وی با اشاره به اشتراک فکری میان شهید مرتضی مطهری(ره) و شهید عارف حسین الحسینی(ره) اظهار داشت: یکی از ویژگیهای مشترک این دو شخصیت، توانایی درک و پیشبینی چالشهای آینده بود.
این استاد حوزه تصریح کرد: با مطالعه آثار، سخنان و دیدگاههای این دو شهید میتوان دریافت که اندیشه آنان صرفاً معطوف به حوادث زمان خود نبود؛ بلکه آنان با نگاهی عمیق، تحولات فکری، سیاسی و اجتماعی آینده را نیز مورد توجه قرار میدادند و نسبت به فتنهها و چالشهایی که ممکن بود در مسیر امت اسلامی پدید آید، هشدار میدادند.
وی تأکید کرد: بازخوانی اندیشه و مواضع شهید عارف حسین الحسینی(ره) در شرایط کنونی میتواند برای شناخت چالشهای فکری و اجتماعی جامعه اسلامی و تقویت بصیرت نسل جوان، درسآموز و راهگشا باشد.
رسالت عالم دینی؛ شناخت مسائل جهان اسلام و ارائه راهکار
شیخ جان حیدری در ادامه سخنان خود تأکید کرد: یک عالم دینی حقیقی تنها وظیفه ندارد مسائل جهان اسلام را بشناسد، بلکه باید در مسیر یافتن راهحل و ارائه راهنمایی برای حل این مشکلات نیز نقشآفرین باشد. به گفته وی، این ویژگی بهروشنی در شخصیت علمی و اجتماعی شهید عارف حسین الحسینی(ره) دیده میشد.
وی افزود: شهید عارف حسین الحسینی(ره) عالمی بود که شناخت مسائل جامعه و امت اسلامی را از رسالت دینی خود جدا نمیدانست و تلاش میکرد در برابر چالشهای فکری، اجتماعی و سیاسی زمان خود موضعی آگاهانه و مسئولانه داشته باشد.
ضرورت تربیت طلبهای با نگاه جهانی
شیخ جان حیدری در بخش مهم دیگری از سخنان خود، بر ضرورت توجه به تربیت فکری و اجتماعی طلاب تأکید کرد و گفت: نگاه یک طلبه نباید تنها به مدرسه، کتابها و محیط محدود اطراف خود معطوف باشد؛ بلکه باید نسبت به تحولات جهان اسلام و وضعیت جامعه انسانی نیز آگاهی و شناخت داشته باشد.
وی اظهار داشت: شخصیت فکری یک طلبه تنها از طریق مطالعه کتابهای درسی و حضور در کلاس شکل نمیگیرد، بلکه فضای حوزه، شرایط جامعه، تحولات جهان، رویدادهای سیاسی و اجتماعی و حتی تجربههای عملی زندگی نیز در شکلگیری شخصیت و بینش او نقش مهمی دارند.
این استاد حوزه افزود: طلبهای که میخواهد در آینده در عرصه هدایت و رهبری جامعه نقشآفرین باشد، باید بتواند میان دانش حوزوی و واقعیتهای جامعه ارتباط برقرار کند و مسائل روز را از زاویهای عمیق و مبتنی بر آموزههای دینی تحلیل نماید.
ضرورت مطالعه چالشهای آینده و تحولات جامعه
شیخ جان حیدری با خطاب قرار دادن طلاب خاطرنشان کرد: در کنار مطالعه متون درسی، بررسی شرایط اجتماعی، شناخت تحولات روز، مطالعه بحرانها، چالشهای آینده و همچنین فرصتهای موجود، بخشی از مسئولیت فکری یک طلبه است.
وی تأکید کرد: دایره مطالعات طلاب باید گستردهتر شود؛ زیرا اگر طلبهای تنها به برنامه درسی حوزه محدود بماند و از تحولات جامعه، مسائل امت اسلامی و تغییرات جهان بیخبر باشد، در آینده نخواهد توانست مسئولیت هدایت و رهبری جامعه را بهصورت مؤثر و شایسته بر عهده بگیرد.
شهید عارف حسین الحسینی(ره)؛ الگوی طلبهای با نگاه فراتر از حوزه
وی شهید عارف حسین الحسینی(ره) را نمونهای برجسته از یک عالم دینی با نگاه وسیع و مسئولیت اجتماعی دانست و گفت: آن شهید در عین وابستگی عمیق به حوزه و علوم دینی، نسبت به مسائل جهان اسلام و تحولات اجتماعی و سیاسی نیز شناخت و حساسیت ویژهای داشت.
شیخ جان حیدری افزود: یکی از درسهای مهم زندگی شهید عارف حسین الحسینی(ره) این است که یک عالم دینی نباید خود را از جامعه و مسائل مردم جدا بداند؛ بلکه باید دانش دینی خود را در مسیر شناخت مشکلات جامعه و ارائه راهکار برای رفع آنها به کار گیرد.
بازخوانی اندیشه شهید برای نسل امروز
وی تأکید کرد: شهید عارف حسین الحسینی(ره) را نباید تنها بهعنوان شخصیتی متعلق به تاریخ یاد کرد؛ بلکه باید اندیشه، روش فکری و نگاه اجتماعی او را برای نسل امروز بازخوانی کرد و از آن برای شناخت مسئولیتهای کنونی جامعه بهره گرفت.
این کارشناس دینی گفت: امروز یک طلبه باید در کنار تحصیل علوم حوزوی، نسبت به شرایط اجتماعی، مشکلات امت اسلامی، تحولات سیاسی و فرهنگی، بحرانهای پیشرو و فرصتهای موجود نیز مطالعه و شناخت عمیق داشته باشد.
شیخ جان حیدری در پایان خاطرنشان کرد: نگاه وسیع، بصیرت فکری، آگاهی اجتماعی و شناخت مسائل جهان اسلام مجموعهای از ویژگیهایی است که در کنار یکدیگر، ما را به شناخت بهتر شخصیت و اندیشه شهید عارف حسین الحسینی(ره) میرساند؛ شخصیتی که حوزه را با مسئولیت اجتماعی و مسائل امت اسلامی پیوند زد و الگویی ماندگار برای نسلهای آینده بر جای گذاشت.
نظر شما