به گزارش خبرگزاری حوزه از همدان، مراسم سالروز شهادت حضرت امام رضا (ع) و یادبود حجتالاسلام بیرامی و حجتالاسلام خدابندلو، با حضور جمعی از طلاب، روحانیون و علاقهمندان به اهلبیت (ع) روز گذشته در مدرسه علمیه آیت الله آخوند(ره) برگزار شد.
در این مراسم، حجتالاسلام مظاهری مدیر مدرسه علمیه زنگنه همدان، با اشاره به پیچیدگی حقیقت فعل انسان و آثار آن، اظهار داشت: فعل انسان بسیار پیچیده است و حقیقت خوب و بد اعمال انسان در مواقف قیامت آشکار خواهد شد، چراکه ممکن است عملی در ظاهر خوب و نورانی باشد، اما در مبادی و نیت آن نقصی وجود داشته باشد.
وی افزود: گاهی ملائکه، عمل انسان را بالا میبرند و این عمل از آسمانهای هفتگانه عبور میکند، گویی آسمانهای هفتگانه همچون فیلترهایی هستند که اعمال از آنها عبور میکنند. اما ممکن است هنگامی که همین عمل به پروردگار عالم عرضه میشود، مشخص شود که در مبادی آن نقصی وجود داشته است.
مدیر مدرسه علمیه زنگنه همدان با بیان اینکه دنیای نیت انسان بسیار پیچیده است، ادامه داد: ممکن است یک فعل در ظاهر صحیح و خیر باشد، اما نیت و انگیزهای که پشت آن قرار دارد، دچار اشکال باشد. زوایای درونی انسان بسیار پیچیده است و گاهی خود انسان نیز از لایههای درونی نیت خویش آگاهی ندارد.
وی با اشاره به مسئله ریا گفت: ریا و نیت انسان آنقدر پیچیده است که حتی در روایات، برای بیان پنهانبودن آن، از تعابیر بسیار ظریف استفاده شده است. گاهی در لایههای درونی شخصیت انسان، نیتی مثبت یا منفی وجود دارد که در آینده میتواند موجب رشد یا سقوط او شود.
حجتالاسلام مظاهری تصریح کرد: قرآن کریم میفرماید: «یَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ یُحْسِنُونَ صُنْعًا»، انسان گاهی تصور میکند که کار خوبی انجام میدهد، در حالی که در اعماق وجود و مبادی فعل او، اشکالاتی وجود دارد که خداوند و اولیای الهی از آنها آگاه هستند.
وی با اشاره به دومین جنبه فعل انسان، اظهار کرد: میان اعمال انسان یک بدهبستان و ارتباط متقابل وجود دارد. در روایات معصومین (ع) نیز بر این مسئله تأکید شده و در کتاب شریف کافی نیز آمده که انسان دارای روحی به نام «روحالایمان» است و اعمال انسان این روح را میسازند.
مدیر مدرسه علمیه زنگنه همدان تصریح کرد: هنگامی که انسان کار خیری انجام میدهد، روح ایمان او تقویت میشود و اگر مرتکب گناه شود، در روح ایمان او نقص ایجاد میشود. بنابراین، میان اعمال خیر با یکدیگر، اعمال شر با یکدیگر و همچنین میان اعمال خیر و شر ارتباط وجود دارد.
وی تأکید کرد: اگر انسان مرتکب گناه شود، ممکن است دچار سلب توفیق شود. گاهی انسان میخواهد نماز شب بخواند اما موفق نمیشود، چراکه گناهان او را در قید و بند قرار دادهاند. این نشان میدهد که رفتار بد انسان میتواند در رفتار خوب او مانع ایجاد کند و البته عکس این مسئله نیز وجود دارد، یعنی کار خیر میتواند مانع انجام کار بد شود.
وی خاطرنشان کرد: تمام اعمال امروز ما بر اعمال گذشتهمان اثر دارند، هیچ عملی بدون اثر بر اعمال گذشته نیست. اگر عمل خیر باشد، نوری بر نورهای گذشته میافزاید و اگر عمل شر باشد، آثار منفی آن بر اعمال گذشته و حتی اعمال آینده انسان تأثیر میگذارد.
مدیر مدرسه علمیه زنگنه همدان سومین جنبه فعل انسان را تأثیر اعمال بر نظام هستی دانست و گفت: مسئله فقط تأثیر اعمال بر خود انسان و دیگر اعمال او نیست، بلکه اعمال انسان در نظام هستی نیز اثر میگذارد.
وی ابراز کرد: در معارف دینی درباره ارتباط برخی اعمال انسان با حوادثی مانند زلزله و سیل سخن گفته شده است. این بدان معنا است که رفتار انسان تنها در وجود خودش اثر ندارد، بلکه در عالم نیز دارای اثر است.
حجتالاسلام مظاهری با اشاره به دیدگاه ملاصدرا، ادامه داد: اگر تمام نظام هستی را جمع کنیم، یک حقیقت واحد به نام انسان شکل میگیرد و اگر انسان را باز کنیم، هستی را مشاهده میکنیم. انسان عصاره هستی و در تمام نظام هستی حضور دارد.
وی بیان کرد: به همین دلیل، فعل انسان در نظام هستی اثر میگذارد، انسان به عنوان مرکز ثقل نظام هستی، همانگونه که مغز بر تمام بدن اثر میگذارد و نقص در مغز میتواند در سراسر بدن اثرگذار باشد، فعل انسان نیز در نظام هستی اثر دارد.
مدیر مدرسه علمیه زنگنه همدان با اشاره به تفاوت میان فعل و عمل در قرآن کریم، اظهار کرد: تعبیر قرآن بسیار حکیمانه است. قرآن نمیفرماید «الذین آمنوا و فعلوا الصالحات»، بلکه بارها تعبیر (الذین آمنوا و عملوا الصالحات) را به کار میبرد، در داستان حضرت ابراهیم (ع) نیز هنگامی که بتها شکسته میشوند، حضرت میفرماید: (بَلْ فَعَلَهُ کَبِیرُهُمْ هَذَا)، زیرا این فعل به موجودی بیاراده مانند بت نسبت داده میشود.
وی تصریح کرد: عمل و فعل اگرچه در ظاهر به یکدیگر نزدیک هستند، اما تفاوت معنایی دارند. عمل، فعلی است که با اراده و اختیار همراه باشد. به همین دلیل، رفتار حیوانات را فعل مینامیم، اما درباره رفتار انسان تعبیر «عمل» به کار میرود، زیرا رفتار انسان بر اساس اراده و اختیار صادر میشود.
حجتالاسلام مظاهری با اشاره به اهمیت شناخت امام (ع) گفت: این سه جنبه از افعال انسان، یعنی تأثیر فعل بر نیت و مبادی، تأثیر افعال بر یکدیگر و تأثیر افعال بر نظام هستی، ابعادی هستند که گاهی خود انسان از آنها آگاه نیست و حتی ملائکه نیز به همه لایههای آن دسترسی ندارند، اما امام (ع) بر این حقایق اشراف دارد و هیچ لایهای از شخصیت انسان و آثار افعال او بر امام پوشیده نیست.
مدیر مدرسه علمیه زنگنه همدان با اشاره به جایگاه امام رضا (ع) در تاریخ امامت، یادآور شد: امامان پیش از حضرت رضا (ع) تلاش کردند فرهنگ اهلبیت (ع) و احترام به خاندان پیامبر (ص) را حفظ کنند، اما امام رضا (ع) امامت را به صورت علنی و آشکار مطرح کردند.
وی ادامه داد: یکی از مهمترین جلوههای این مسئله، حدیث معروف «سلسلةالذهب» است. امام رضا (ع) هنگامی که از نیشابور عبور کردند، مردم برای شنیدن سخن ایشان جمع شدند. حضرت ابتدا حدیث را بیان کردند و هنگامی که مرکب حرکت کرد، دوباره آن را متوقف کردند و فرمودند: «بِشَرْطِهَا وَ شُرُوطِهَا». امام رضا (ع) در این بیان، امامت را به عنوان شرط توحید مطرح کردند و جایگاه امامت را برای مردم تبیین فرمودند.
حجتالاسلام مظاهری با اشاره به مسئله علم الهی و علم امام (ع) گفت: در معارف قرآنی از مسئله علم الهی فاصله گرفتهایم. قرآن را باید با دقت، درنگ و توجه به تکتک واژهها مطالعه کرد، علم الهی، علم حصولی به معنای متعارف آن نیست.
وی تصریح کرد: در مباحث کلامی معمولاً گفته میشود علم خدا و علم امام از جنس علم حضوری است، اما این تعبیر به تنهایی نمیتواند حقیقت علم الهی را بیان کند، علم خداوند، علمی احاطی است، یعنی خداوند بر همه موجودات و همه حقایق احاطه دارد.
مدیر مدرسه علمیه زنگنه همدان با اشاره به مفهوم واسطه فیض، تأکید کرد: امام (ع) جایگاهی بسیار فراتر از این تصور در نظام هستی دارند که تنها مانند انسانی در کنار ما ایستاده و اعمال ما را مشاهده میکند، بلکه امام واسطه فیض الهی است.
حجتالاسلام مظاهری با تأکید بر ضرورت مراقبت از اعمال و نیتهای انسان، گفت: اگر امام (ع) تا این اندازه به ما نزدیک است و از اعمال و نیات ما آگاهی دارد، باید از خود بپرسیم چقدر دل امام را شکستهایم و چقدر او را از اعمال و رفتار خود رنجاندهایم، بنابراین باید مراقب مبادی فعل خود باشیم و تلاش کنیم نیتها و رفتارهای ما به گونهای باشد که مورد رضایت امام زمان (عج) قرار گیرد.
انتهای پیام. /
نظر شما