دوشنبه ۹ شهریور ۱۴۰۵ - ۱۳:۵۹
برای عبور از جنگ ترکیبی الگوی حکمرانی پیامبر(ص) را مبنا قرار دهیم/ مقاومت اقتصادی و مردمی‌سازی دو درس مهم سیره نبوی

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) با تأکید بر اینکه جنگ تحمیلی امروز ابعاد نظامی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی دارد، گفت: برای عبور از این شرایط و رسیدن به قله پیشرفت باید به سیره پیامبر اکرم(ص) و اهل‌بیت(ع) بازگردیم.

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدجواد یاوری سرتختی در اجتماع شبانه موکب پایگاه بسیج شهدای روحانی مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه در ۴۵ متری صدوق(ره) قم اظهار داشت: جنگی بر ما تحمیل شده است که در آن، علاوه بر جنگ نظامی، جنگ اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی نیز جریان دارد و این جنگ ابعاد مختلفی دارد.

وی افزود: هنگامی که جنگ بر انسان تحمیل می‌شود، باید از خود دفاع کرد و موانع را از میان برداشت. سؤال این است که در شرایط کنونی باید چه اقدامی انجام دهیم؟ امروز مسئولان ما با همین پرسش‌ها مواجه هستند.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) ادامه داد: شاید گفته شود که مسئولان دارای مدرک، سواد و مشاور هستند؛ اما گاهی واقعاً مشاوران از دانش لازم برخوردار نیستند و گاهی نیز خود مسئولان دانش کافی ندارند. ما نیز ادعا نمی‌کنیم که از همه مسائل آگاهی داریم، بلکه ادعا این است که اهل‌بیت(ع) برای ما الگو ارائه کرده‌اند و باید از الگوهای آنان استفاده کنیم.

* الگوی بودجه‌ریزی در سیره پیامبر(ص) و امیرالمؤمنین(ع)

وی با اشاره به ضرورت استفاده از الگوهای اسلامی در مدیریت اقتصادی کشور گفت: یک مثال ساده این است که چگونه می‌توان شرایطی را اصلاح کرد که مناطقی مانند اهواز و بندرعباس، با وجود برخورداری از منابع نفتی، همچنان بخش قابل توجهی از مردم کم‌برخوردار را در خود جای داده‌اند.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری خاطرنشان کرد: گاهی به مناطقی مانند بهبهان، کهگیلویه و بویراحمد و گچساران رفته‌ام؛ در این مناطق منابع گاز وجود دارد و حتی در روستاها و شهرها شعله‌های گاز دیده می‌شود، اما مردم همان مناطق گاهی از گاز شهری برخوردار نیستند. در این شرایط، چه باید کرد؟ الگویی که پیامبر اکرم(ص) و امیرالمؤمنین(ع) به ما آموختند، این بود که پیامبر به استاندار، فرماندار یا کارگزار خود نامه می‌نوشت که درآمدی که در یک منطقه وجود دارد، در همان منطقه هزینه شود و مازاد آن برای حکومت مرکزی ارسال شود. این یک الگوی بودجه‌ریزی است و ما برای بودجه کشور نیز الگوی امیرالمؤمنین(ع) و پیامبر اکرم(ص) را در اختیار داریم.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) گفت: خدا رحمت کند مرحوم شهید رئیسی را؛ ایشان طرحی داشتند و از ما خواستند تیمی در حوزه علمیه، دفتر تبلیغات و چند مرکز دیگر تشکیل شود تا الگوی اسلامی بودجه‌ریزی و شهرسازی را ارائه کنیم. ما نیز روی این طرح‌ها کار کردیم و چند پروژه را به نتیجه رساندیم. بنده نیز در حوزه بهداشت و درمان ورود پیدا کردم و کتابی منتشر کردیم و مباحثی را استخراج کردیم. برای نمونه، در حوزه بهداشت و درمان، بخش قابل توجهی از هزینه‌ها امروز صرف درمان می‌شود؛ در حالی که الگویی ارائه کردم که بخشی از بودجه درمان به حوزه پیشگیری اختصاص یابد. نظام سلامت اسلامی را استخراج کردیم و این الگو را در اختیار مسئولان وزارت بهداشت قرار دادیم.

* الگوی مسکن در سیره پیامبر اکرم(ص)

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری در ادامه با اشاره به مسئله مسکن اظهار داشت: اگر بخواهیم مسکن ایجاد کنیم، باید ببینیم پیامبر اکرم(ص) چگونه این مسئله را حل کردند. هنگامی که پیامبر وارد مدینه شدند، حجم زیادی از مهاجران وارد مدینه شده بودند و مسکن نداشتند. پیامبر(ص) برای آنان مسئله مسکن را حل کرد و زمین در اختیار آنان قرار داد.

وی افزود: پیامبر(ص) می‌فرمودند سه سال فرصت دارید؛ اگر زمین را ساختید و آباد کردید، بسم‌الله و اگر آن را نساختید، باید زمین را بازگردانید.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) ادامه داد: ما در پردیسان و مناطق مختلف زمین‌هایی را در اختیار شرکت‌ها، گروه‌ها، نهادها و افراد قرار داده‌ایم، اما برخی از آنها نه سه سال، بلکه ده، پانزده سال است که هیچ اقدامی روی زمین انجام نداده‌اند و دولت نیز زمین را پس نمی‌گیرد. گاهی گفته می‌شود قدرت پس گرفتن آن را نداریم؛ این خیانت است. بنابراین ما الگو داریم و نقش تمدنی داریم؛ اما مسئله این است که تا چه اندازه از این الگوها بهره می‌بریم.

* دشمن به دنبال تبدیل جنگ ترکیبی به بحران داخلی است

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری در ادامه با اشاره به نقشه دشمن اظهار داشت: دشمن در یک برهه تلاش داشت طی چهار سال برنامه‌ریزی کند تا جمهوری اسلامی تکه‌تکه شود. بنده به مناطق مختلف مرزی رفتم و مناطقی را که بمباران شده بود، از نزدیک دیدم. باید واقعیت اهداف دشمن را بپذیریم. برنامه آنها این بود که مردم به خیابان‌ها بیایند، کشته‌سازی صورت گیرد و به بهانه آن، حمله نظامی انجام شود؛ سپس مردم دوباره به خیابان‌ها بیایند و مرحله دیگری از این طرح اجرا شود.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) خاطرنشان کرد: یک مرحله دیگر باقی مانده بود و باید خودمان را برای آن آماده کنیم؛ همزمانی فتنه، حمله نظامی و محاصره اقتصادی باید به بحران تبدیل می‌شد؛ به این معنا که محاصره اقتصادی مردم را به خیابان‌ها بکشاند و در نهایت کار نظام را تمام کنند. برای این دوره چهار ساله برنامه‌ریزی شده بود و مرحله به مرحله پیش رفتند و کار خود را انجام دادند. اگر تدابیر رهبری نبود، نمی‌توانستیم این مسائل را جمع کنیم.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری افزود: نباید تصور کنیم این مسئله ساده بوده است. در این شرایط، عده زیادی از مردم کشته شدند و بی‌بصیرتی نیز وجود داشت. خود من و امثال من نیز در همان زمان، آن‌گونه که باید عمل نکردیم. هنگامی که عده‌ای به خیابان آمدند، چند نفر از ما به کمک نیروهای نظامی رفتیم؟ چند نفر از ما اعلام کردیم که پای کار هستیم؟ بسیاری از ما منتظر بودیم ببینیم چه اتفاقی رخ خواهد داد.

* جریان لیبرال و ضرورت برخورد با خیانت

وی ادامه داد: عده‌ای در این داستان مقصر بودند؛ کسانی که جریان لیبرال را در کشور بر سر کار آوردند. البته نباید تصور کنیم چنین جریانی فقط در حکومت و کشور ما وجود دارد؛ در زمان پیامبر(ص) و امیرالمؤمنین(ع) نیز جریان‌هایی به مراتب پیچیده‌تر وجود داشتند.

* الگوی مقاومت اقتصادی در سیره اهل‌بیت(ع)

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری تأکید کرد: ما باید الگوی پیامبر(ص) را داشته باشیم و ببینیم پیامبر در چنین شرایطی چه اقدامی انجام داد. امروز نیز باید الگوی اسلامی مقاومت و اقتصاد مقاومتی را از دل سیره پیامبر و اهل‌بیت(ع) استخراج کنیم. در طول تاریخ، در حکومت امیرالمؤمنین(ع) نیز افرادی مانند اشعث، شبث بن ربعی و جریر بن عبدالله حضور داشتند. جریر بن عبدالله مأمور شد نزد معاویه برود تا مسائل را حل‌وفصل کند و دشمنی‌ها کاهش یابد، اما آنان جریر بن عبدالله را خریدند و او به معاویه پناهنده شد.

وی افزود: برخورد قاطع در اینجا بسیار مهم است. امام در مقابل مردم ایستاد و اشعث را به عنوان خائن معرفی کرد و سابقه خیانت او به پیامبر اسلام(ص) و توطئه‌هایش را یادآوری کرد. درباره جریر بن عبدالله نیز برخورد قاطع صورت گرفت و به تعبیر ابن‌ابی‌الحدید، حتی خانه او تخریب شد تا امیدی برای حضور او در شهر کوفه باقی نماند. باید با چنین افرادی برخورد جدی کرد و آنها را سر جای خود نشاند.

* مقاومت باید به مطالبه عمومی تبدیل شود

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) درباره وظیفه مردم در شرایط کنونی اظهار داشت: وظیفه ما ایستادگی و مقاومت است. پلاکاردها، شعارها و پیام‌هایی که در فضای حقیقی و مجازی منتشر می‌شود، باید تبدیل به مطالبه عمومی شود. بنده معتقدم هر شب باید پلاکاردها و نوشته‌هایی داشته باشیم و این مطالب نیز به فضای مجازی منتقل شود تا مشخص باشد که مردم چه چیزی را نمی‌خواهند؛ البته باید این پیام‌ها با ادبیات مناسب و منطقی بیان شود.

* دور زدن تحریم‌ها با الگوی پیامبر(ص)

وی در ادامه با اشاره به تحریم‌های اقتصادی گفت: امروز هر کشتی که بخواهد به سمت کشور ما بیاید یا از کشور خارج شود، با تحریم مواجه است و مسائل مالی ما نیز تحت فشار قرار گرفته است. باید ببینیم الگوی پیامبر اکرم(ص) در چنین شرایطی چه بود. هنگامی که پیامبر(ص) در مکه و در شعب ابی‌طالب بودند، با مشرکانی که از اطراف شعب ابی‌طالب عبور می‌کردند، معامله می‌کردند. شعب ابی‌طالب در نزدیکی خانه خدا قرار داشت و فاصله آن تا خانه خدا حدود ۲۰۰ متر بود. پیامبر(ص) دستور می‌دادند شبانه و مخفیانه با این افراد معامله کنید.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) افزود: رهبر شهید نیز در دوران تحریم‌ها تأکید کردند که باید به کریدور شمال ـ جنوب توجه کنیم و از مسیر جاده ابریشم و ارتباط با کشورهای همسایه بهره ببریم؛ اما برخی تمام آرزو و تلاش خود را بر این گذاشتند که مردم را فقط و فقط به سمت صلح سوق دهند، اندیشه مقاومت را از مردم بگیرند و خودشان بیاورند، بخورند و در قدرت باقی بمانند و به مردم بگویند برای شما معیشت ایجاد کرده‌ایم.

* مشکلات اقتصادی، نتیجه نگاه وابسته است

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری گفت: بخشی از مشکلات امروز ما حاصل دسترنج همین تفکرات به اصطلاح روشنفکری است. این جریان توقع مردم را نیز به جایی رساند که تصور شود هر کودک باید یک لیموزین داشته باشد و در آن لیموناد بخورد؛ این چه برداشت غلطی است که تصور کنیم آمریکا باید بیاید و رونق اقتصادی ایجاد کند؟ باید به الگوی پیامبر اکرم(ص) و اهل‌بیت علیهم‌السلام توجه کنیم. امیرالمؤمنین(ع) در شرایط محاصره معاویه، آن‌گونه که امام باقر(ع) بیان کرده‌اند، برای مردم کوفه که نان گندم نداشتند، نان گندم فراهم کرد و رونق اقتصادی ایجاد کرد.

وی ادامه داد: پیامبر اکرم(ص) نیز در مدینه چنین اقدامی انجام داد. در مدینه‌ای که به مردم گندم داده نمی‌شد، پیامبر دستور دادند گندم بکارند. گندم خریداری و کشت شد و برای نخستین‌بار در زمان پیامبر، توسط طلحه گندم کاشته شد. نقل شده است که با ۲۰ شتر به این مزارع آب می‌دادند و این نشان می‌دهد کشت گندم در آنجا نیازمند آبیاری بوده است. به این ترتیب، مردم به تولید و بی‌نیازی رسیدند.

* معامله با دیگر کشورها در چارچوب الگوی پیامبر(ص)

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) با اشاره به برخی شبهات درباره ارتباط اقتصادی با کشورهای دیگر اظهار داشت: در همان دوران، کاری با ما کردند که حتی برخی از جوانان مذهبی می‌پرسیدند چگونه می‌توان با کشورهایی مانند روسیه و چین معامله کرد، در حالی که آنها را کافر و بی‌دین می‌دانستند.

وی افزود: برای اینکه ما با دو قدرتی که می‌توانند حامی ما باشند و برای کشور سود ایجاد کنند ارتباط نداشته باشیم، چنین شبهاتی مطرح می‌شد؛ از جمله اینکه چین درباره خلیج فارس موضعی گرفته یا روسیه درباره دریای خزر اقدامی انجام داده است و بنابراین نباید با آنها ارتباط داشت.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری تصریح کرد: الگوی ما پیامبر اکرم(ص) است. پیامبر اعظم(ص) با مشرکان معامله کردند. اگر کسی نسبت به این مسئله حساسیت دارد، باید توجه کند که حتی در روایات آمده است فردی نزد امام جواد(ع) آمد و گفت ما با خارجی‌ها معامله می‌کنیم؛ حضرت فرمودند خمس آن را پرداخت کنید. بنابراین معامله با افراد غیرمسلمان به معنای نفی اصول دینی نیست.

* پیامبر(ص) چگونه محاصره اقتصادی را شکست؟

وی ادامه داد: پیامبر(ص) در شعب ابی‌طالب با وجود فشارهای فراوان، تلاش کرد شدت محاصره را کاهش دهد و برای مقابله با محاصره نیز برنامه داشت. پیامبر بی‌برنامه و بی‌تدبیر نبود؛ برای شکستن محاصره، نه‌تنها محاصره را دور زد، بلکه زمینه شکست قریش را نیز فراهم کرد.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) گفت: پیامبر(ص) در مکه عده‌ای را به حبشه فرستاد. این مسئله در تاریخ طبری نیز نقل شده است. کسانی که به حبشه فرستاده شدند، تنها افراد ضعیف و تازه‌مسلمان نبودند؛ بلکه حضرت جعفر(ع)، برخی بستگان پیامبر و شماری از بزرگان و افراد بانفوذی که مسلمان شده بودند نیز همراه آنان بودند. آنان به حبشه رفتند و ارتباطی ایجاد کردند که رابطه حبشه، که تحت سیطره روم شرقی بود، با مشرکان قریش را تحت تأثیر قرار داد.

* راهبرد پیامبر(ص) برای شکستن محاصره اقتصادی

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری با اشاره به اهمیت مسیرهای تجاری قریش بیان کرد: قریش یک کریدور تجاری شمال ـ جنوب داشت که از یمن به مکه، مدینه، اردن، عراق و شام می‌رفت و در غزه نیز ادامه پیدا می‌کرد؛ غزه‌ای که جد پیامبر نیز در آنجا دفن است و این کریدور شمال ـ جنوب از مسیرهای تجاری مرتبط با اجداد پیامبر بود.

وی افزود: پیامبر(ص) با ارتباطی که با حبشه برقرار کرد، کریدورهای شمال ـ جنوب و شرق ـ غرب را به چالش کشید. هنگامی که ارتباط با حبشه قطع شد، قریش دیگر نمی‌توانست کالا وارد کند و ارتباط اقتصادی آنان دچار مشکل شد.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) ادامه داد: پیامبر(ص) پس از ورود به مدینه نیز منطقه‌ای را انتخاب کرد که در شمال مدینه، مسیرهای ورودی و خروجی آن به مسیر تجارت مشرکان متصل می‌شد. حضرت در این مناطق کمین ایجاد کرد و گروه‌هایی ۳۰، ۴۰، ۵۰ و ۶۰ نفره را برای ناامن کردن مسیر تجارت قریش اعزام کرد؛ از جمله گروه‌هایی به فرماندهی عبدالله، حضرت حمزه(ع) و دیگران.

وی تصریح کرد: پیامبر(ص) این مسیر را برای قریش ناامن کرد و در حقیقت تنگه تجاری آنان را بست. قریش دچار مشکل شد و ابوسفیان نیز به این وضعیت اعتراض کرد؛ چراکه تصور نمی‌کردند پیامبری که در ابتدا جز تعداد محدودی پیرو نداشت، بتواند با همان تعداد اندک مسیر تجاری آنان را مسدود کند.

* مردمی‌سازی؛ یکی از اصول حکمرانی پیامبر(ص)

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری تأکید کرد: باید به جوانان توجه کنیم. پیامبر(ص) در تمام زندگی خود بر مردم تکیه کرد، با مردم کار کرد و از مردم کار خواست. بنابراین باید به سراغ مردم رفت و مردمی‌سازی کرد.

وی افزود: گاهی گفته می‌شود مردم بیایند کمک کنند، اما هنگامی که مردم وارد میدان می‌شوند، از احزاب و گروه‌های خاص افرادی را می‌آورند و کار را به آنها می‌سپارند. در حالی که مردم ایده دارند.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) خاطرنشان کرد: همین روزهای اخیر در تلویزیون جوانی حضور داشت که ۱۰ ایده برای حل مشکلات اقتصادی بدون ورود به جنگ ارائه کرد. مردم ایده دارند؛ باید با مردم صحبت کرد و از آنها فکر و راهکار خواست. امروز حتی یک کودک نیز از مسائل سواد رسانه‌ای برخوردار است و می‌فهمد در این شرایط چه اقدامی باید انجام داد.

* از بدر تا حدیبیه؛ مقاومت همراه با تدبیر

وی ادامه داد: پیامبر(ص) مسیر تجارت قریش را بست و پس از جنگ بدر، هیمنه آنان را شکست. از آن پس، قریش به دنبال آن بود که این مسیر دوباره باز شود.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری گفت: رهبر ما نیز تأکید کرده بود که این تنگه باید مسدود شود و اگر کسی قصد عبور از آن را دارد، باید عوارض آن را بپردازد و حتی برای شهدا، آسیب‌دیدگان و جانبازان نیز در این زمینه ملاحظاتی بیان شده بود. اما در یک مقطع، این مسیر برای ۶۰ روز باز گذاشته شد. یک بار دیگر نیز پیش از جنگ ۱۲ روزه، پیشنهاد شد که پنج سال فعالیت هسته‌ای تعلیق شود؛ در حالی که طرف مقابل ۱۵ سال مطالبه کرد. در مذاکرات پاکستان نیز دوباره بحث سه تا پنج سال مطرح شد، اما طرف مقابل ۲۰ سال خواست.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) تصریح کرد: وقتی در برابر زیاده‌خواهی مشرکان قرار می‌گیرید، پیامبر(ص) نشان داد که در چنین شرایطی باید مقاومت کرد و از مردم کمک گرفت. حضرت با همان ۶۰، ۷۰ نفر مسیر تجاری را بست.

وی ادامه داد: در صلح حدیبیه نیز باید تاریخ را دقیق مطالعه کرد. پیامبر(ص) در مدینه با مردم صلح حدیبیه نکرد؛ بلکه در خارج از مدینه، نزدیک مکه و در کنار شهر مشرکان، با مشرکان قریش صلح حدیبیه را برقرار کرد.

* اقتدار؛ شرط موفقیت در مذاکره

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری اظهار داشت: پیام این اقدام آن بود که باید فراتر از طرف مقابل حرکت کرد. نباید صرفاً به دنبال مذاکره با افراد و گروه‌های مختلف بود، بلکه باید با اقتدار، قدرت‌های برتر را در کنار خود جمع کرد تا طرف مقابل برای حل مسائل خود به شما نیازمند شود.

وی افزود: این الگویی است که از تاریخ می‌توان دریافت. در مقطعی، در جریان صلح حدیبیه، قریش به پیامبر(ص) گفت که مسیر تجاری را باز کند؛ زیرا اقتصاد آنان فلج شده بود.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) ادامه داد: پیامبر(ص) فرمودند به شرطی این مسیر را باز می‌کنم که در مسیر تجاری خود به دنبال کمک گرفتن از دیگران نباشید و علیه ما اقدامی نکنید. اگر کسی را علیه ما تحریک کنید، یا هم‌پیمان ما را مورد آزار قرار دهید، ما نیز اقدام خواهیم کرد.

وی خاطرنشان کرد: قریش به دلیل اینکه به دنبال هم‌پیمان بود، به گروه‌های موافق پیامبر تعرض کرد و امنیت کریدورهای تجاری را به خطر انداخت و پیامبر(ص) نیز در فتح مکه بساط قدرت آنان را جمع کرد و آنان در نهایت تسلیم پیامبر شدند.

* اقتصاد مقاومتی؛ همزمان با مقابله با دشمن

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری گفت: راهکار پیامبر(ص) برای دور زدن مشکلات این بود که گام نخست، درهم شکستن قدرت استکبار و مشرکان باشد و گام بعدی، ایجاد قدرت درونی و رونق اقتصادی باشد.

وی افزود: اخیراً نیز سرلشکر رضایی بر همین مسئله تأکید کردند که مردم باید همزمان با مقابله با دشمن، تولید را نیز دنبال کنند. این سخن با الگوی پیامبر(ص) نیز هماهنگ است.

* پیامبر(ص)؛ الگوی حکمرانی در بحران

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) اظهار داشت: اگر بخواهید بدانید پیامبر(ص) چگونه با مشکلات فراوان به پیروزی رسید، تنها کافی است به وضعیت مدینه هنگام ورود پیامبر توجه کنید. مردم مدینه بیمار بودند، تب داشتند و افراد زیادی بر اثر بیماری جان خود را از دست می‌دادند. مردان، زنان و کودکان با مشکلات مختلف مواجه بودند و حتی کودکانی ربوده و خارج از مدینه فروخته می‌شدند.

وی افزود: پیامبر(ص) در چنین شرایطی وارد مدینه شد و برای حل مشکلات مردم برنامه داشت. بخشی از بیماری‌ها ناشی از عفونت بود و بر اساس بررسی‌هایی که در منابع حدیثی و روایی و کتاب‌های تاریخی شیعه و اهل سنت و حتی آثار مستشرقان انجام شده، می‌توان ابعاد مختلف این وضعیت را بررسی کرد.

* بهداشت عمومی؛ بخشی از تمدن‌سازی پیامبر(ص)

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری گفت: در شرایطی که بحران بیماری وجود داشت، حتی برخی مهاجرانی که از مکه به مدینه آمده بودند بیمار شدند. یکی از آنان به پیامبر(ص) گفت به دلیل بیماری نمی‌توانیم ایستاده نماز بخوانیم.

وی ادامه داد: پیامبر(ص) در منطقه‌ای از مدینه مستقر شدند که بخشی از مناطق پیرامون آن در اختیار یهودیان بود. در این مناطق مشکلات بهداشتی و اجتماعی فراوانی وجود داشت.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) خاطرنشان کرد: پیامبر(ص) در شرایطی که همزمان در حال جنگ بود، برای مردم حمام ساخت و برای آنان دستشویی ایجاد کرد و آداب استفاده از آنها را آموزش داد. مکان‌هایی برای حمام و دستشویی مشخص شد و درباره بهداشت عمومی و جلوگیری از استفاده نادرست از آب‌های آلوده نیز آموزش داده شد.

وی افزود: پیامبر(ص) علاوه بر استفاده از دارو، بر تغذیه سالم و پیشگیری و نظافت نیز تأکید داشت. «النظافة من الإیمان» نیز نباید صرفاً به مسائل جزئی محدود شود. درباره نظافت دندان و دهان و جلوگیری از بوی بد، شست‌وشوی بدن و لباس و غسل‌های مختلف، از جمله غسل جمعه، نیز توصیه‌هایی ارائه شده است.

* سلامت، ورزش و نشاط اجتماعی در سیره پیامبر(ص)

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری با اشاره به اقدامات پیامبر(ص) در حوزه سلامت و ورزش گفت: در سال ششم، صلح حدیبیه اتفاق افتاد و در سال هفتم، پیامبر(ص) برای عمره‌القضا رفتند؛ زیرا در سال ششم اجازه ورود به مکه را به ایشان نداده بودند.

وی افزود: مشرکان قریش درباره مسلمانان مدینه می‌گفتند اینها همان بیمارانی هستند که از مدینه آمده‌اند و نباید از آنها ترسید. پیامبر(ص) به مسلمانان دستور دادند بخشی از لباس احرام خود را بالا بزنند تا قدرت بدنی و بازوان آنها دیده شود.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) ادامه داد: مشرکان با دیدن وضعیت مسلمانان متعجب شدند و فهمیدند که تصورشان از وضعیت آنان اشتباه بوده است. پیامبر(ص) همچنین اسب‌سواری را توسعه دادند و از منطقه‌ای تا منطقه دیگر را برای اسب‌دوانی اختصاص دادند و مسابقات برگزار می‌کردند.

وی تصریح کرد: هر آنچه درباره این اقدامات در تاریخ ثبت و ضبط شده است، نشان می‌دهد پیامبر(ص) در کنار معنویت، بهداشت، سلامت، ورزش و سایر نیازهای جامعه را نیز مورد توجه قرار داده بودند.

* ضرورت بازنگری در آموزش تاریخ و سیره

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری اظهار داشت: دولت پیشرفته از نگاه پیامبر(ص) دولتی است که همه ابعاد زندگی مردم را در کنار معنویت مورد توجه قرار دهد. متأسفانه در کتاب‌های تاریخی، چه در دوره ابتدایی، متوسطه و دانشگاه و حتی در حوزه‌های علمیه، از این ابعاد سیره پیامبر(ص) کمتر سخن گفته می‌شود.

وی افزود: هنگامی که چنین مطالبی در کتاب‌های درسی بیان نشود، طبیعی است که توقع داشته باشیم برخی مشاوران و مسئولان نیز شناخت جامعی از الگوی حکمرانی پیامبر(ص) نداشته باشند.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) با اشاره به نمونه‌ای از محتوای آموزشی گفت: در برخی کتاب‌های درسی، درباره حضور پیامبر(ص) در جنگ‌های فجار مطالبی آمده است و روایتی نادرست نیز نقل شده که نیازمند توضیح معلم است. اگر دانش‌آموز تنها بشنود که پیامبر در یک جنگ باطل و حرام شرکت کرده است، بدون اینکه زمینه و توضیح تاریخی آن را بداند، چه شناختی از پیامبر پیدا خواهد کرد؟ نتیجه طبیعی چنین آموزشی، همین مشکلات خواهد بود.

* بازگشت به سیره اهل‌بیت(ع)؛ مسیر رسیدن به پیشرفت

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری در جمع‌بندی سخنان خود تأکید کرد: اگر بخواهیم پیشرفت کنیم و به قله برسیم، باید به سیره اهل‌بیت علیهم‌السلام بازگردیم. الگوی ما اهل‌بیت علیهم‌السلام هستند و باید در حوزه اقتصاد، مسائل نظامی، سیاست و همه ابعاد زندگی اجتماعی، سیره آنان را مورد توجه قرار دهیم.

وی خاطرنشان کرد: سیره اهل‌بیت علیهم‌السلام یک الگوی جامع و کامل برای اداره جامعه است و اگر بخواهیم از مشکلات عبور کنیم، باید این الگو را به‌صورت جامع و کامل ببینیم و مبنای حرکت خود قرار دهیم.

انتهای پیام/

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha