به گزارش گروه ترجمۀ خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام سید نقی مهدی زیدی، امام جمعه تاراگرای هند در خطبههای نماز جمعه با تأکید بر جایگاه عفو و گذشت در آموزههای اسلامی، گفت: قرآن کریم، بخشش و چشمپوشی از خطاهای دیگران را از نشانههای تقوا و زمینهساز رحمت الهی معرفی کرده است.
عفو و گذشت، نزدیکترین راه به تقوا
وی با استناد به آیه ۲۳۷ سوره بقره، اظهار داشت: خداوند متعال میفرماید: «وَأَن تَعْفُوا أَقْرَبُ لِلتَّقْوَیٰ»؛ یعنی گذشت و بخشیدن، به تقوا نزدیکتر است. ازاینرو، انسان مؤمن باید در روابط اجتماعی خود، روحیه گذشت و چشمپوشی از خطاهای دیگران را تقویت کند.
این کارشناس دینی همچنین با اشاره به آیه ۲۲ سوره نور، افزود: خداوند میفرماید: «وَلْیَعْفُوا وَلْیَصْفَحُوا أَلَا تُحِبُّونَ أَن یَغْفِرَ اللّٰهُ لَکُمْ»؛ یعنی باید عفو کنند و از خطاها درگذرند؛ آیا دوست ندارید که خداوند شما را ببخشد؟ این آیه انسان را به عفو و صفح دعوت میکند و یادآور میشود که همانگونه که انسان انتظار بخشش الهی دارد، باید در برابر خطاهای دیگران نیز اهل گذشت باشد.
تفاوت «عفو» و «صفح»
امام جمعه تاراگرای هند در ادامه به تبیین مفهوم «عفو» و «صفح» پرداخت و گفت: عفو آن است که انسان از حق خود برای مؤاخذه یا مجازات فردی که مستحق آن است، صرفنظر کند؛ اما «صفح» مرتبهای فراتر دارد و به معنای نادیده گرفتن خطا و پاک کردن آن از دل است، بهگونهای که انسان خطای گذشته را مورد توجه و سرزنش دوباره قرار ندهد.
وی افزود: «عفو» از اسماء و صفات الهی نیز به شمار میرود و خداوند متعال بندگان خود را به برخورد کریمانه و همراه با گذشت با یکدیگر سفارش کرده است.
رحمت به بندگان، زمینهساز رحمت الهی
حجتالاسلام والمسلمین مهدی زیدی با اشاره به حدیثی از رسول اکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم اظهار داشت: پیامبر اکرم(ص) فرمودند: «ارْحَمُوا مَنْ فِی الْأَرْضِ یَرْحَمْکُمْ مَنْ فِی السَّمَاءِ»؛ به کسانی که در زمین هستند رحم کنید تا آنکه در آسمان است بر شما رحم کند.
وی تأکید کرد: این سخن پیامبر(ص) نشان میدهد که رحمت و گذشت در قبال بندگان خدا، تنها یک فضیلت اخلاقی نیست، بلکه زمینه جلب رحمت الهی و نشانه ایمان و انسانیت است.
فروبردن خشم و گذشت از مردم؛ از صفات اهل تقوا
امام جمعه تاراگرای هند با تلاوت آیه ۱۳۴ سوره آلعمران، به یکی دیگر از ویژگیهای اهل تقوا اشاره کرد و گفت: خداوند متعال میفرماید: «وَالْکَاظِمِینَ الْغَیْظَ وَالْعَافِینَ عَنِ النَّاسِ وَاللّٰهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ». وی افزود: بر اساس این آیه، اهل تقوا کسانی هستند که خشم خود را فرو میبرند، از خطاهای مردم میگذرند و با دیگران رفتار نیکو دارند؛ ازاینرو خداوند نیز «محسنین» و نیکوکاران را دوست میدارد.
حجتالاسلام والمسلمین مهدی زیدی ادامه داد: انسان در زندگی اجتماعی با رفتارها و سخنان ناخوشایند دیگران مواجه میشود، اما مؤمن واقعی کسی است که در هنگام خشم، خود را کنترل کند و به جای انتقامجویی، راه عفو و گذشت را برگزیند.
عفو، پاداش ویژه الهی در قیامت دارد
وی با اشاره به روایتی از رسول اکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم گفت: هنگامی که انسان خشمگین میشود، باید با عفو و گذشت، خشم خود را فرو نشاند؛ زیرا کسانی که در دنیا از خطاهای دیگران میگذرند، در روز قیامت از پاداش ویژه الهی برخوردار خواهند شد.
این روحانی هندی همچنین با اشاره به روایت دیگری افزود: عفو و گذشت نهتنها موجب کاهش جایگاه انسان نمیشود، بلکه سبب افزایش عزت و کرامت او خواهد شد. انسان بزرگوار کسی است که با وجود توانایی انتقام، بخشش و گذشت را انتخاب کند.
سفارش امام علی(ع)؛ گاهی عفو از مجازات مؤثرتر است
حجتالاسلام والمسلمین مهدی زیدی در ادامه سخنان خود با اشاره به وصیت حضرت امیرالمؤمنین امام علی علیهالسلام به امام حسن مجتبی علیهالسلام اظهار داشت: در برخی موقعیتها، بخشیدن و گذشت کردن به شیوهای شایسته، از مجازات کردن اثر بیشتری دارد و میتواند زمینه اصلاح و بازگشت فرد خطاکار را فراهم کند.
وی گفت: فرهنگ عفو و گذشت، جامعه را از چرخه کینه، انتقام و دشمنی دور میکند و به جای آن، زمینه اصلاح روابط، تقویت محبت و افزایش همبستگی میان افراد را فراهم میسازد.
سه نشانه بزرگواری در کلام امام صادق(ع)
امام جمعه تاراگرای هند با استناد به روایتی از امام جعفر صادق علیهالسلام، برخی از جلوههای بزرگواری انسان را برشمرد و گفت: از بزرگواریهای دنیا و آخرت آن است که انسان کسی را که بر او ظلم کرده است، ببخشد؛ با کسی که رابطه خود را با او قطع کرده است، ارتباط برقرار کند و در برابر فردی که از روی نادانی با او رفتار کرده است، بردباری و حلم پیشه کند.
وی تأکید کرد: اگر فرهنگ عفو، صفح، حلم و احسان در زندگی فردی و اجتماعی مسلمانان گسترش یابد، بسیاری از اختلافات و کینهها از میان خواهد رفت و جامعه اسلامی بیش از پیش به سوی اخلاق نبوی، محبت، برادری و همبستگی حرکت خواهد کرد.
عفو الهی؛ میان امید به بخشش و بیم از مؤاخذه
حجتالاسلام والمسلمین سید نقی مهدی زیدی با اشاره به مناجات امیرالمؤمنین حضرت علی علیهالسلام و عبارت «إِلَهِی أُفَکِّرُ فِی عَفْوِکَ فَتَهُونُ عَلَیَّ خَطِیئَتِی...» اظهار داشت: انسان مؤمن باید همواره عفو و بخشش الهی را در کنار بیم از مؤاخذه و گرفتاری به سبب اعمال خویش مدنظر داشته باشد. توجه همزمان به رحمت و عفو خداوند از یک سو و مسئولیت انسان در برابر اعمال خود از سوی دیگر، موجب میشود انسان نه گرفتار یأس و ناامیدی شود و نه نسبت به گناهان و خطاهای خود احساس امنیت کاذب پیدا کند.
حسابرسی دقیق اعمال در پیشگاه خداوند
وی در ادامه با استناد به سخنی از امیرالمؤمنین حضرت علی علیهالسلام در نهجالبلاغه گفت: خداوند متعال اعمال بندگان را، چه کوچک و چه بزرگ و چه آشکار و چه پنهان، مورد حسابرسی قرار خواهد داد. اگر خداوند بندهای را عذاب کند، این عذاب نتیجه اعمال خود اوست و اگر او را مورد بخشش قرار دهد، این بخشش جلوهای از فضل، کرم و رحمت بیپایان الهی خواهد بود.
خطیب جمعه تاراگرای هند افزود: بنابراین، انسان نباید تنها به اعمال خود تکیه کند، بلکه باید در کنار تلاش برای اصلاح رفتار و دوری از گناه، همواره به رحمت و کرم خداوند نیز امیدوار باشد.
اعتماد به رحمت الهی در روز حساب
حجتالاسلام والمسلمین مهدی زیدی با اشاره به ماجرای معروف گفتوگوی رسول اکرم صلیاللهعلیهوآله با یکی از اعراب اظهار داشت: آن مرد از پیامبر اکرم(ص) درباره کسی که در روز قیامت حساب بندگان را بررسی خواهد کرد، پرسید. هنگامی که پیامبر(ص) فرمودند حسابرسی با خداوند متعال است، آن اعرابی با اطمینان به رحمت و کرم الهی، اظهار امیدواری کرد.
وی ادامه داد: این ماجرا بیانگر حقیقت مهمی است و آن اینکه خداوند متعال با وجود قدرت مطلق و توانایی بر مؤاخذه بندگان، اهل رحمت و بخشش است و بندگان نباید از کرم و رحمت او ناامید شوند؛ البته این امید باید همراه با مسئولیتپذیری، توبه و اصلاح رفتار باشد.
سیره امام حسن مجتبی(ع)؛ جلوهای از عفو و حلم
این کارشناس دینی در بخش دیگری از سخنان خود به ماجرای معروف برخورد امام حسن مجتبی علیهالسلام با مردی شامی اشاره کرد و آن را نمونهای روشن از عفو، حلم و اخلاق کریمانه اهلبیت علیهمالسلام دانست.
وی گفت: مردی از اهالی شام در برابر امام حسن مجتبی(ع) سخنان تند و توهینآمیزی بر زبان آورد، اما آن حضرت در مقابل، نهتنها با او برخورد تند نکرد، بلکه با نهایت مهربانی و محبت با وی سخن گفت و او را به بیان نیازهایش دعوت کرد و فرمود که اگر نیازی دارد، آن را مطرح کند تا امام به او کمک کند.
حجتالاسلام والمسلمین مهدی زیدی افزود: این رفتار کریمانه امام حسن(ع) چنان بر آن مرد تأثیر گذاشت که از رفتار و سخنان پیشین خود پشیمان شد و رویکردش نسبت به امام تغییر کرد. این حادثه نشان میدهد که گاهی پاسخ محبتآمیز و همراه با گذشت میتواند تأثیری بسیار عمیقتر از مقابله و مجازات داشته باشد.
عفو؛ جلوه عملی تقوا و تربیت اسلامی
وی در پایان تأکید کرد: عفو و گذشت تنها یک فضیلت اخلاقی فردی نیست، بلکه یکی از جلوههای عملی تربیت اسلامی و تقوا به شمار میرود. انسان مؤمن باید در هنگام خشم، بر نفس خود مسلط شود و به جای انتقامجویی، راه عفو، اصلاح و خیرخواهی را در پیش گیرد.
خطیب جمعه تاراگرای هند خاطرنشان کرد: هنگامی که انسان بتواند با وجود توانایی مقابله، از خطای دیگران بگذرد و برای اصلاح و هدایت آنان تلاش کند، این رفتار نهتنها موجب رشد و تعالی اخلاقی خود او میشود، بلکه آثار مثبتی در جامعه نیز بر جای میگذارد و زمینه تقویت محبت، اعتماد، همدلی و روابط سالم میان افراد را فراهم میکند.
نظر شما