به گزارش گروه ترجمۀ خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام والمسلمین سید احمد شاه حسینی، روحانی پاکستانی در خطبههای نماز جمعه گمبه سکردو بلتستان با تأکید بر ضرورت پرهیز از اسراف و تبذیر و رعایت اعتدال در زندگی اظهار داشت: مال، وقت و دیگر نعمتهایی که خداوند در اختیار انسان قرار داده، امانتهای الهی هستند و انسان باید در نحوه استفاده از آنها احساس مسئولیت و پاسخگویی در برابر خداوند داشته باشد.
وی با بیان اینکه اسلام انسان را از بهرهمندی از نعمتهای الهی منع نکرده است، افزود: آنچه در تعالیم اسلامی مورد نهی قرار گرفته، استفاده نادرست، بیهدف و غیرمسئولانه از نعمتهاست. جامعه صالح جامعهای است که در آن نه اسراف و زیادهروی وجود داشته باشد و نه بخل و کوتاهی؛ بلکه مال، وقت و امکانات باید متناسب با نیاز، مسئولیت و در مسیر رضایت الهی مورد استفاده قرار گیرد.
اعتدال؛ اصل قرآنی در مصرف و هزینه
حجتالاسلام والمسلمین سید احمد شاه حسینی با تلاوت آیه شریفه «وَالَّذِینَ إِذَا أَنْفَقُوا لَمْ یُسْرِفُوا وَلَمْ یَقْتُرُوا وَکَانَ بَیْنَ ذَٰلِکَ قَوَامًا» از سوره فرقان، اظهار داشت: قرآن کریم اصل اعتدال را در شیوه هزینهکرد مؤمنان مورد تأکید قرار داده است.
وی افزود: مفهوم «قَوام» تنها به معنای کم خرج کردن نیست، بلکه به این معناست که انسان مال خود را در جای مناسب، به اندازه لازم و برای هدف درست هزینه کند. هزینه کردن در جای مورد نیاز، نوعی سخاوت است؛ اما صرف مال برای خودنمایی، تجملگرایی بیهدف و استفاده غیرضروری از امکانات، میتواند در دایره اسراف و تبذیر قرار گیرد.
تفاوت اسراف و تبذیر
خطیب جمعه گمبه سکردو در ادامه با تبیین تفاوت میان اسراف و تبذیر گفت: اسراف به معنای تجاوز از حد و اندازه در استفاده از یک امر مجاز است؛ مانند مصرف بیش از نیاز غذا، آب، برق و دیگر منابع. اما تبذیر به معنای هدر دادن مال یا نعمت در جای نامناسب، بیهدف یا نادرست است.
وی با استناد به آیه «إِنَّ الْمُبَذِّرِینَ کَانُوا إِخْوَانَ الشَّیَاطِینِ» از سوره اسراء، بر اهمیت پرهیز از تبذیر تأکید کرد و گفت: اگر فردی بیش از نیاز خود غذا بردارد و آن را دور بریزد، مرتکب اسراف شده است و اگر نعمتی را عمداً و بدون هدف منطقی ضایع کند، این رفتار نمونهای روشن از تبذیر خواهد بود. همچنین مصرف بیرویه آب، برق و دیگر منابع نیز میتواند نشانه بیتوجهی به ارزش نعمتهای الهی باشد.
اعتدال در آموزههای اهلبیت(ع)
حجتالاسلام والمسلمین سید احمد شاه حسینی با اشاره به سخن امیرالمؤمنین امام علی(ع) که فرمودند «مَا عَالَ مَنِ اقْتَصَدَ» اظهار داشت: کسی که میانهروی و اعتدال را پیشه کند، دچار فقر و نیازمندی نخواهد شد.
وی با اشاره به آموزههای امام جعفر صادق(ع) افزود: در هزینههای زندگی باید تعادل رعایت شود؛ نه آنگونه اسراف شود که نیازهای آینده خانواده با مشکل مواجه گردد و نه آنچنان بخل ورزیده شود که انسان از تأمین نیازهای مشروع خانواده و ادای حقوق اجتماعی خودداری کند.
این روحانی پاکستانی همچنین با اشاره به تعالیم امام حسن عسکری(ع) گفت: عبادت حقیقی تنها در افزایش عبادات ظاهری خلاصه نمیشود، بلکه تفکر در احکام الهی، دوری از گناه و تقوا نیز از ارکان مهم بندگی خداوند است. در استفاده از مال و سایر نعمتهای الهی نیز باید همین روحیه تقوا و احساس مسئولیت و پاسخگویی حاکم باشد.
پیامدهای فردی و اجتماعی اسراف
وی در ادامه با اشاره به آثار منفی اسراف گفت: اسراف تنها یک مسئله فردی و اقتصادی نیست، بلکه میتواند پیامدهای خانوادگی و اجتماعی نیز به همراه داشته باشد. زیادهروی در هزینهها، فشار اقتصادی بر خانواده را افزایش میدهد و ممکن است زمینه اختلاف میان اعضای خانواده را فراهم کند.
حجتالاسلام والمسلمین سید احمد شاه حسینی افزود: تجملگرایی و رقابتهای غیرضروری، بهویژه در مراسم ازدواج و دیگر مناسبتها، میتواند فرهنگ چشموهمچشمی و نمایش ثروت را در جامعه گسترش دهد و در کودکان نیز روحیه مصرفگرایی و توقعات غیرضروری ایجاد کند.
پرهیز از تجملگرایی و هدررفت نعمتها
وی خاطرنشان کرد: اسراف و تجملگرایی میتواند موجب شود که در جامعه، نمایش و ظاهرسازی جای نیاز واقعی را بگیرد و نسبت به شرایط زندگی افراد فقیر و نیازمند بیتفاوتی ایجاد شود.
خطیب جمعه گمبه سکردو با اشاره به هزینههای غیرضروری در مراسم و جشنها اظهار داشت: بهویژه در مراسم ازدواج و دیگر مناسبتها، هزینههای تجملاتی، دور ریختن غذا و برخی رسوم پرهزینه و نمایشی به یک مسئله قابل توجه اجتماعی تبدیل شده است.
وی تأکید کرد: اسلام با شادی و برگزاری مراسم مخالف نیست، اما استفاده از شادی و جشن بهعنوان بهانهای برای هدر دادن نعمتهای الهی و زیادهروی در هزینهها با روح تعالیم اسلامی سازگار نیست. انسان مؤمن باید در بهرهگیری از نعمتهای خداوند، همواره اعتدال، مسئولیتپذیری و رعایت حقوق دیگران را مدنظر قرار دهد.
این روحانی پاکستانی افزود: اسراف در مال موجب هدررفت سرمایه میشود، زیادهروی در مصرف غذا نوعی ناسپاسی نسبت به نعمت رزق است و مصرف بیرویه آب، برق و دیگر امکانات عمومی نیز به معنای تضییع نعمتهای الهی و نادیده گرفتن حقوق جامعه است. همچنین تلف کردن وقت و استفاده بیهدف از استعدادها و تواناییهای انسان میتواند او را از هدف اصلی زندگی دور کند.
نعمتها؛ امکاناتی که درباره آنها پرسش خواهد شد
وی با تلاوت آیه شریفه «ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ یَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِیمِ» از سوره تکاثر گفت: خداوند به انسان اجازه بهرهمندی از نعمتهای خود را داده است، اما در روز قیامت درباره چگونگی استفاده از همین نعمتها از او سؤال خواهد شد.
این روحانی پاکستانی تأکید کرد: هر انسان باید در زندگی روزمره خود بارها این پرسش را مطرح کند که نعمتهایی همچون مال، وقت، سلامت، توانایی و امکاناتی را که خداوند در اختیار او قرار داده، چگونه و در چه مسیری استفاده میکند.
پاسخگویی در برابر مسئولیتهای دینی و اجتماعی
حجتالاسلام والمسلمین سید احمد شاه حسینی با اشاره به آیات سوره مبارکه مدثر درباره پرسش از اهل دوزخ اظهار داشت: در قیامت از آنان پرسیده میشود: «مَا سَلَکَکُمْ فِی سَقَرَ؟»؛ چه چیزی شما را به دوزخ وارد کرد؟ آنان در پاسخ میگویند: «لَمْ نَکُ مِنَ الْمُصَلِّینَ، وَلَمْ نَکُ نُطْعِمُ الْمِسْکِینَ، وَکُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخَائِضِینَ، وَکُنَّا نُکَذِّبُ بِیَوْمِ الدِّینِ».
وی افزود: این آیات برای زندگی امروز ما نیز پیام روشنی دارد؛ نماز، توجه به حقوق نیازمندان، مسئولیت اخلاقی و اجتماعی و باور به روز قیامت، مسائلی جدا از یکدیگر نیستند. انسان باید پیش از فرارسیدن روز حساب، در همین دنیا اعمال خود را مورد ارزیابی قرار دهد و نسبت به مسئولیتهای الهی و اجتماعی خویش احساس پاسخگویی داشته باشد.
کربلا؛ مکتب ترجیح رضایت الهی بر خواستههای شخصی
خطیب جمعه گمبه سکردو با اشاره به درسهای واقعه کربلا اظهار داشت: زندگی امام حسین(ع) به ما میآموزد که مؤمن باید خواستهها و آسایش شخصی خود را در برابر رضایت خداوند و هدف حق قرار دهد و در مسیر انجام وظیفه الهی، از منافع شخصی چشمپوشی کند.
وی با اشاره به سیره حضرت عباس(ع) افزود: حضور حضرت عباس(ع) در کنار فرات، با وجود شدت تشنگی، و مقدم داشتن تشنگی امام حسین(ع) و اهلبیت(ع) بر نیاز شخصی خویش، نمونهای برجسته از ایثار، قناعت و ترجیح حق دیگران بر خواستههای فردی است.
وی تصریح کرد: سیره اهلبیت(ع) به ما میآموزد که زندگی تنها در برآوردن خواستههای شخصی خلاصه نمیشود، بلکه انسان باید نعمتهای الهی را در مسیر رضایت خداوند به کار گیرد و حقوق دیگران را نیز رعایت کند.
توصیه به رعایت اعتدال در زندگی روزمره
حجتالاسلام والمسلمین سید احمد شاه حسینی در پایان خطبه، مؤمنان را به رعایت اعتدال در زندگی روزمره توصیه کرد و گفت: به اندازهای غذا برداشته شود که قابل مصرف باشد، آب متناسب با نیاز استفاده شود و از مصرف بیرویه برق و دیگر منابع و امکانات عمومی پرهیز گردد.
وی همچنین با تأکید بر ضرورت پرهیز از تجملگرایی در مراسم ازدواج و دیگر مناسبتها اظهار داشت: باید از رسوم غیرضروری، هزینههای بیمورد و خودنمایی و چشموهمچشمی دوری کرد.
تربیت نسل آینده بر اساس قناعت و مسئولیتپذیری
خطیب جمعه گمبه سکردو در پایان با خطاب قرار دادن والدین گفت: خانوادهها باید از دوران کودکی، فرهنگ قناعت، مسئولیتپذیری و قدردانی از نعمتهای الهی را در فرزندان خود تقویت کنند و به آنان بیاموزند که هر نعمتی که خداوند در اختیار انسان قرار داده، امانتی است که باید بهدرستی از آن استفاده کرد.
وی خاطرنشان کرد: انسان در برابر نحوه استفاده از نعمتهای الهی هم در این دنیا مسئول است و هم در آخرت باید پاسخگوی عملکرد خود باشد؛ ازاینرو، رعایت اعتدال و پرهیز از اسراف باید به بخشی از سبک زندگی مؤمنانه تبدیل شود.
نظر شما