به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حجتالاسلام ناصری یوسفی، کارشناس دینی، روز چهارشنبه در برنامه تلویزیونی «آفتاب شرقی» با اشاره به تفاوت جایگاه صلح و قتال در آموزههای قرآن کریم، گفت: در برخی موارد صلح واجب و در برخی موارد حرام است و هنگامی که دشمن تعدی میکند، پاسخ به تجاوز باید بهگونهای باشد که به بازدارندگی و تأمین ثبات و آرامش منجر شود.
وی با اشاره به ماجرای حضرت موسی(ع) و سامری، اظهار کرد: در روایت قرآن و آموزههای دینی، یکی از مهمترین نمونههای فتنهگری و فریب مردم، ماجرای گوسالهپرستی بنیاسرائیل است. موسی(ع) برای مدت مشخصی از قوم خود جدا شد، اما این مدت از ۳۰ روز به ۴۰ روز افزایش یافت و در این فاصله، مردم تحت تأثیر تبلیغات سامری قرار گرفتند.
این کارشناس دینی افزود: یکی از نخستین حربههای شیطان و جریان سامری، ایجاد تردید درباره رهبر و القای دروغ و بیاعتمادی است. در ماجرای بنیاسرائیل نیز به مردم گفته شد که موسی(ع) دیگر بازنخواهد گشت و آنان فریب این ادعا را خوردند.
وی ادامه داد: وقتی جامعهای در شرایط سخت و طولانی قرار میگیرد، مسئله صبر و استقامت اهمیت بیشتری پیدا میکند و در چنین شرایطی ممکن است همان تهمتها و شبهاتی که در ماجرای سامری مطرح شد، دوباره در قالبی جدید تکرار شود؛ از جمله اینکه اگر قرار بود دشمن شکست بخورد، تاکنون شکست خورده بود یا اینکه باید مسیر مقاومت و مقابله را کنار گذاشت.
سامری از درون جریان انقلابی ظهور میکند
حجتالاسلام ناصری یوسفی با تأکید بر اینکه سامری در روایت قرآن فردی خارج از جریان حضرت موسی(ع) نبود، گفت: سامری از افراد نزدیک به قوم موسی(ع) و از چهرههای شناختهشده آن جریان بود و حتی در شمار افراد شاخص قوم قرار داشت. بنابراین یکی از نکات مهم این داستان آن است که جریان انحرافی الزاماً از بیرون جامعه دینی وارد نمیشود، بلکه ممکن است از درون یک جریان و با استفاده از سابقه و جایگاه خود شکل بگیرد.
وی تصریح کرد: این مسئله نشان میدهد که صرف سابقه خوب، حضور در کنار جریان حق یا داشتن جایگاه اجتماعی و انقلابی، بهتنهایی تضمینکننده درستماندن مسیر انسان نیست و باید همواره رفتار و عملکرد افراد را با معیار حق سنجید.
این کارشناس دینی در ادامه به دومین حربه سامری اشاره کرد و گفت: سامری برای فریب مردم تنها به ادعا اکتفا نکرد، بلکه تلاش کرد یک نماد ظاهری و جذاب ایجاد کند. او گوسالهای ساخت و با استفاده از زیورآلات مردم، زمینه شکلگیری آن را فراهم کرد.
وی افزود: یکی از پیامهای این بخش از داستان آن است که جامعه ممکن است با دست خود امکانات و ابزارهایی را فراهم کند که بعداً علیه ارزشهای همان جامعه به کار گرفته شود. اگر مردم نسبت به نحوه مصرف منابع، سرمایه و امکانات اقتصادی خود بیتفاوت باشند، ممکن است به تقویت جریانهایی کمک کنند که در نهایت در برابر ارزشهای آنان قرار میگیرند.
حجتالاسلام ناصری یوسفی با اشاره به اهمیت استقلال اقتصادی در جامعه اسلامی، اظهار کرد: نمیتوان از استقلال سیاسی و فرهنگی سخن گفت، اما نسبت به اقتصاد و نحوه گردش سرمایه بیتفاوت بود. جامعه مؤمن باید برای فعالیت اقتصادی سالم و ایجاد تشکیلات اقتصادی توانمند برنامه داشته باشد و سرمایههای خود را در مسیر تقویت ظرفیتهای داخلی به کار گیرد.
تبرکسازی و ایجاد ظواهر فریبنده
وی در ادامه به بخش دیگری از داستان سامری اشاره کرد و گفت: در برخی روایات، سامری در جریان عبور بنیاسرائیل از دریا، خاک زیر پای مرکب جبرئیل(ع) را برداشت و آن را برای خود نگه داشت و بعداً از آن در ساخت گوساله استفاده کرد.
این کارشناس دینی افزود: نکته مهم اینجاست که سامری تلاش کرد برای ساخته خود نوعی ظاهر معنوی و تبرک ایجاد کند تا مردم تصور کنند با یک امر خارقالعاده مواجه هستند. وقتی گوساله ساختهشده به صدا درآمد و حرکت کرد، مردم این مسئله را نشانهای ویژه تلقی کردند و تحت تأثیر قرار گرفتند.
وی با اشاره به برخی روایات درباره فریب مردم با ظواهر دینی، گفت: در تاریخ نیز نمونههایی وجود داشته است که مردم با مشاهده یک اتفاق ظاهری، بدون بررسی حقیقت آن، تحت تأثیر قرار گرفتهاند؛ بنابراین جامعه دینی باید در کنار ایمان، قدرت تشخیص و بصیرت داشته باشد و هر امر ظاهراً خارقالعادهای را نشانه حقانیت نداند.
حجتالاسلام ناصری یوسفی با اشاره به روایتی درباره دوران امام حسن عسکری(ع) اظهار کرد: در دورهای که مردم با خشکسالی مواجه شدند، فردی مسیحی با دعا برای باران، موجب شد باران ببارد و برخی مردم تحت تأثیر این اتفاق قرار گرفتند. امام حسن عسکری(ع) با اشاره به وجود قطعهای از استخوان یکی از پیامبران بنیاسرائیل در میان انگشتان آن فرد، حقیقت ماجرا را روشن کردند.
گناه خواص و بیتفاوتی عمومی
وی در بخش دیگری از سخنان خود به روایتی از امیرالمؤمنین(ع) درباره رابطه رفتار خواص و مسئولیت عموم مردم اشاره کرد و گفت: خداوند عموم مردم را به دلیل گناه خواص مجازات نمیکند، مگر آنکه خواص گناه و منکر را آشکارا انجام دهند و مردم نیز در برابر آن سکوت کنند.
این کارشناس دینی افزود: اگر گناه خواص در خلوت انجام شود، مسئولیت آن متوجه خود آنان است، اما اگر منکر در جامعه علنی شود و مردم نیز نسبت به آن بیتفاوت بمانند، جامعه در برابر آن مسئول خواهد بود.
وی با اشاره به ماجرای گوسالهپرستی بنیاسرائیل، تصریح کرد: مسئله تنها عملکرد سامری نبود؛ بلکه بیتفاوتی مردم نیز در شکلگیری آن وضعیت نقش داشت. بنابراین جامعه در برابر جریانهای انحرافی، علاوه بر شناخت و مقابله با عامل انحراف، مسئولیت اجتماعی نیز دارد.
مطالبهگری مردم برای مقابله با فتنه سامری
حجتالاسلام ناصری یوسفی در پایان با اشاره به مباحث مطرحشده در جلسات پیشین، گفت: اگر جریان سامری در امت اسلامی بخواهد در برابر مبارزه و انتقام از عاملان جنایت و شهادت ایستادگی کند، مردم باید با بصیرت و مطالبهگری در صحنه حضور داشته باشند.
وی تأکید کرد: مطالبهگری مردم نباید به دو قطبیسازی و تفرقه منجر شود، بلکه باید در چارچوب وحدت و انسجام اجتماعی دنبال شود. جامعه میتواند همزمان با حفظ وحدت، خواستار تحقق عدالت و پیگیری حقوق خود باشد.
این کارشناس دینی خاطرنشان کرد: در داستان سامری، مردم با دست خود زمینه شکلگیری گوساله را فراهم کردند و سپس در برابر آن فریب خوردند. بنابراین یکی از درسهای این ماجرا آن است که جامعه باید مراقب باشد امکانات، سرمایهها، ظواهر و حتی سوابق افراد به ابزاری برای انحراف افکار عمومی تبدیل نشود و در برابر جریانهای انحرافی نیز بیتفاوت نماند.
انتهای پیام/
نظر شما