حجت‌الاسلام والمسلمین محسن قنبریان، استاد حوزه و دانشگاه در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران، با تأکید بر ضرورت بازخوانی نقش زنان مسلمان و انقلابی در شرایط کنونی، گفت: بعثت بانوان در موقعیت امروز باید «بعثت در نظام» باشد، نه صرفاً «بعثت در نهضت»؛ چراکه نهضت و نظام، اقتضائات متفاوتی دارند و زن مسلمان انقلابی باید بتواند موقعیت خود را در مرحله نظام اسلامی به‌درستی تشخیص دهد.
وی با اشاره به تفاوت میان مرحله نهضت و مرحله نظام در تاریخ اسلام اظهار کرد: ما یک حالت نهضت داریم؛ مانند قیام امام حسین(ع) که یک نهضت است. قیام رسول‌الله(ص) نیز در مرحله‌ای نهضت بود، اما پس از آن، مرحله نظام و حکومت شکل گرفت و این مرحله اقتضائات خاص خود را دارد.
این استاد حوزه و دانشگاه افزود: در دوره پس از رحلت رسول‌الله(ص)، حضرت فاطمه زهرا(س) ساختاری از بعثت را در مرحله نظام به تصویر کشیدند. امروز نیز باید روایت و تصویری از بعثت در این مرحله داشته باشیم تا زن مسلمان انقلابی بتواند خودش را در موقعیت کنونی پیدا کند و بداند در مرحله نظام چه نقشی بر عهده دارد.
حجت الاسلام والمسلمین قنبریان با اشاره به برخی بیانات رهبر معظم انقلاب درباره ضرورت ارتقای عملکرد مسئولان به تراز ملت ایران، ادامه داد: یک گام بالاتر که در فرمایشات رهبر معظم انقلاب نیز مطرح شده، این است که بعثت تنها در درون نظام اتفاق نیفتد، بلکه خود نظام نیز به تراز بعثت برسد.
وی بیان کرد: رهبر معظم انقلاب در سخنانی خطاب به دولت فرمودند که باید خدمت در تراز این ملت را انجام دهید و شایسته این ملت باشید. همچنین در پیامی به مجلس تأکید کردند که مواضع مجلس باید در تراز این ملت مبعوث باشد. بنابراین، در اینجا می‌خواهیم بگوییم یک «بعثتِ خود نظام» داریم، نه فقط «بعثت در نظام». یعنی باید بتوانیم نظام را ارتقا دهیم و به حدی برسانیم که شایسته این بعثت باشد.
این استاد حوزه و دانشگاه خاطرنشان کرد: این دو گام، مسیری است که بعثت باید طی کند؛ البته این بعثت متعلق به همه مردم است، اما چون میزبانی این حرکت از ابتدا با بانوان بوده و زنان در شکل‌گیری آن نقش جدی داشته‌اند، از همان ابتدا فرزندان خود را همراه کرده‌اند و محله‌ها را بسیج کرده‌اند، بیشتر خطاب ما در بخش نخست به بانوان است.
حجت الاسلام والمسلمین قنبریان در ادامه با اشاره به جایگاه حضرت زینب(س) و حضرت فاطمه زهرا(س) در الگوی زن مسلمان گفت: حضرت زینب(س) از کربلا تا شام در مرحله نهضت قرار دارد. ایشان می‌خواهد وجدان‌های عمومی را بیدار کند و ملتی را که در خواب بوده و پشت کرده و کارش به جایی رسیده که امام حسین(ع) در سکوت آنان به شهادت رسیده است، بیدار کند. این نقش، نقش مهمی در مرحله نهضت است، اما امروز باید ببینیم چگونه از مرحله نهضت به مرحله نظام می‌رسیم.
حجت الاسلام والمسلمین قنبریان با تأکید بر ضرورت اثرگذاری اجتماعی زنان در مرحله نظام گفت: امروز یک نظام سیاسی منعقد شده و باید در درون این نظام نیز صورت و ساختار مناسب ایجاد کرد و دیگران را از این بعثت متأثر ساخت. حلقه کانونی بعثت باید بتواند دیگران را نیز تحت تأثیر قرار دهد و این اثرگذاری به جامعه سرایت کند.
وی ادامه داد: چالش جدی در «بعثت در نظام» این است که زن مسلمان امروز به این بسنده نکند که من به تنهایی در یک «شام» زینبی هستم و همین برای من کافی است. امروز ۹۰ میلیون ایرانی مخاطب تو هستند و اینکه بتوانی ۹۰ میلیون ایرانی را مخاطب قرار دهی، در تراز «بعثت در نظام» معنا پیدا می‌کند.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به ضرورت فراگیر شدن این حرکت اظهار کرد: به همین دلیل، «ولای عرضی» و فراگیر شدن این حرکت بسیار مهم است؛ اینکه بتوانیم آن را در جامعه سرایت دهیم و با مراتب تشکیکی آن مواجه شویم. ممکن است فردی هفت ماه در میدان بوده و در عرصه‌ها حاضر شده باشد، فرد دیگری حضور کمتری داشته و یک یا دو شب در میدان حاضر شده باشد و شخص دیگری نیز از داخل خانه دعاگو بوده باشد. اینها همه مراتب مختلف حضور هستند.
حجت الاسلام والمسلمین قنبریان در ادامه به آماری درباره میزان حضور مردم تهران اشاره کرد و گفت: در فروردین‌ماه که تازه اوج ماجرا بود و کشور بالای ۵۰ درصد مشارکت داشت، در تهران ۴۰ درصد مردم شرکت می‌کردند و ۱۴ درصد نیز گفته بودند که سلیقه‌شان این حرکت را نمی‌پسندد، اما مشکل دیگری نداشتند که بگوییم اساساً با این حرکت مخالف هستند.
وی افزود: زن مسلمان یا به طور کلی ملت مبعوث باید در قبال آوردن و همراه کردن همه این افراد احساس مسئولیت کند؛ به جز همان عده خاصی که رئیس‌جمهور در سازمان ملل درباره آنان مطالبی را مطرح کرد و گفت از طرف موساد مأموریت داشته‌اند. به جز آن عده خاص، باید دیگران را مخاطب قرار داد و زمینه همراهی آنان را فراهم کرد.
حجت الاسلام والمسلمین قنبریان با انتقاد از برخی برداشت‌های محدودکننده از الگوی زن مسلمان گفت: گاهی در برخی از خوانش‌های واعظان، ناگهان همه چیز به زینب دوره نهضت یا زهرای دوره نهضت محدود می‌شود. در حالی که باید میان مردم و وظایفی که امروز بر دوش آنان قرار دارد، تناسب برقرار کنیم.
وی ادامه داد: مردم آمده‌اند و هرکدام در حد توان خود تحمل می‌کنند. سنگینی تحریم‌ها، گرانی‌ها و تورم بر دوش مردم فشار می‌آورد، اما صبوری می‌کنند. مردم هستند و هیچ‌گاه نمی‌توان آنان را با مردم شام بلا یا کوفه مقایسه کرد. جامعه امروز در آن مقیاس قرار ندارد که بخواهیم مردم را دچار عذاب و وظیفه عمومی دیگری کنیم.
این استاد حوزه و دانشگاه تصریح کرد: مردم وظیفه عمومی خودشان را انجام می‌دهند و همراهی می‌کنند و این نکته مهمی است که باید مورد توجه قرار گیرد. اولین نکته این است که حواسمان باشد و انصافاً در این زمینه، هم روایت‌های پرباری داریم و هم از خود صدیقه طاهره(س) مطالب مهمی وجود دارد؛ البته در دوره نظام، نه در دوره مکه.
حجت الاسلام والمسلمین قنبریان با اشاره به نقش حضرت فاطمه زهرا(س) در دوران حکومت پیامبر(ص) گفت: اتفاقاً اوج کار حضرت فاطمه زهرا(س) در دوره‌ای است که پیامبر(ص) حکومت تشکیل داده بودند. در این دوره ۱۰ ساله، حضرت فاطمه زهرا(س) نقش‌های زیادی ایفا کردند. خورشید پرفروغ فاطمه زهرا(س) باعث شده است که ستاره‌های بسیار دیگری دیده نشوند.
وی افزود: انقلاب رسول‌الله(ص) زن تراز خودش را تربیت کرده بود. وقتی خورشید وجود دارد، ستاره‌ها کمتر دیده می‌شوند، اما نباید کسی تصور کند که تنها الگوی زن مسلمان یا تنها فرد منحصر به‌فرد و تنها زن تراز، حضرت فاطمه زهرا(س) است. دامنه این الگو با خود حضرت بالا کشیده شده و زنان بسیاری در این دوره نقش‌آفرینی کرده‌اند.
حجت الاسلام والمسلمین قنبریان با اشاره به نمونه‌هایی از زنان اثرگذار در جامعه اسلامی صدر اسلام اظهار کرد: زنان سخنور و اثرگذار بسیاری در این دوره حضور داشتند؛ برای نمونه، «ام‌ورقه» که حافظ کل قرآن بود و در سطح بالایی از دانش قرار داشت. همچنین زنان فاضل و صاحب‌نظر دیگری در مدینه حضور داشتند که از جایگاه علمی برخوردار بودند و در جامعه آن روز نقش ایفا می‌کردند.
وی ادامه داد: اگر امروز می‌خواهیم الگوی زن مسلمان را در مرحله نظام بازخوانی کنیم، نباید دامنه این الگو را به یک شخصیت منحصر کنیم، بلکه باید مجموعه زنانی را ببینیم که در دوره تشکیل حکومت پیامبر(ص) توانستند در ساختن جامعه اسلامی نقش‌آفرین باشند.
این استاد حوزه و دانشگاه در پایان با اشاره به چگونگی شکل‌گیری حکومت پیامبر(ص) گفت: حکومت پیامبر(ص) از ابتدا با بیعت شکل گرفت. این حکومت با بیعت عمومی مردم پدید آمد و در حقیقت، مردم در شکل‌گیری آن نقش داشتند. بنابراین، در مرحله نظام نیز باید نسبت میان مردم، بعثت و ساختن نظامی در تراز این بعثت مورد توجه قرار گیرد.
انتهای پیام/
نظر شما