به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه در مشهد، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدجواد حاج‌علی‌اکبری، رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور، امروز پنجشنبه ۹ مهرماه در سی‌وسومین اجلاس سراسری نماز با عنوان اقامه نماز در اندیشه و عمل امام شهید حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای(ره) که با حضور مدیران، مسئولان و شخصیت‌های علمی و فرهنگی کشور در تالار قدس آستان قدس رضوی برگزار شد، با تبیین ابعاد مختلف نگاه رهبر شهید به نماز و مسجد، بر ضرورت بازشناسی جایگاه مسجد در تربیت انسان مؤمن، شکل‌گیری جامعه اسلامی و حرکت به سوی تمدن نوین اسلامی تأکید کرد.
وی اظهار داشت: پیام‌های رهبر شهید درباره نماز، در صورت بررسی منسجم و قرار گرفتن در کنار یکدیگر، منظومه‌ای جامع و روشن از اندیشه ایشان درباره نماز را تشکیل می‌دهد که ابعاد مختلف فکری، نظری و عملی این فریضه را دربرمی‌گیرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین حاج‌علی‌اکبری افزود: در این منظومه، موضوع نماز تنها به جنبه‌های عبادی محدود نمی‌شود، بلکه ساحت‌های مختلف حکمرانی، تربیت، جامعه‌پردازی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های هنری نیز مورد توجه قرار گرفته است؛ به‌گونه‌ای که با تنظیم دقیق این پیام‌ها می‌توان ابعاد مختلف نقش نماز در زندگی فردی و اجتماعی و نظام اسلامی را تبیین کرد.
مسجد در اندیشه رهبر شهید، نهادی جامع برای سامان‌دهی زندگی دینی و اجتماعی است
رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور با اشاره به پیام رهبر شهید در نوزدهمین اجلاس سراسری نماز و تبیین جایگاه مسجد در منظومه فکری ایشان، تصریح کرد: مجموعه بیانات رهبر شهید درباره مسجد، به‌ویژه پیام اجلاس نوزدهم، تصویری جامع از این نهاد الهی ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد که مسجد در نگاه ایشان جایگاهی بسیار فراتر از یک مکان صرفاً عبادی دارد.
وی ادامه داد: مسجد مرکز همه خوبی‌هاست؛ عبادت و ذکر الهی در آن جریان دارد، اما در کنار آن، عرصه حضور اجتماعی مردم، ارتباط با جامعه، فعالیت‌های فرهنگی و تربیتی و مشارکت در امور اجتماعی نیز به شمار می‌رود.
حجت‌الاسلام والمسلمین حاج‌علی‌اکبری با تأکید بر اینکه مسجد را نباید به نمازخانه‌ای برای اقامه نماز محدود کرد، گفت: در نگاه رهبر شهید، مسجد نهادی است که ابعاد مختلف زندگی مؤمنانه را در خود جای می‌دهد؛ هم محل خلوت انسان با خداست و هم عرصه حضور و تعامل اجتماعی، هم جایگاه عبادت است و هم بستری برای فعالیت‌های سیاسی، فرهنگی و اجتماعی.
وی خاطرنشان کرد: اگر مجموعه بیانات رهبر شهید درباره مسجد را در کنار یکدیگر قرار دهیم، به تصویری روشن از این نهاد الهی می‌رسیم که تقلیل آن به یک مکان صرفاً عبادی، تصویری ناقص از کارکردها و ظرفیت‌های مسجد خواهد بود.
مسجد کانون تربیت مؤمن و تقویت روحیه ایستادگی در برابر ظلم است
رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور با بیان اینکه مسجد یکی از اصلی‌ترین مراکز تربیت انسان مؤمن و تراز اسلامی است، اظهار داشت: در منظومه قرآنی و اندیشه اسلامی، مسجد نقشی اساسی در ساختن انسان و شکل‌گیری جامعه مطلوب دارد و نمی‌توان جایگاه آن را صرفاً به برگزاری مناسک عبادی محدود کرد.
وی افزود: مسجد در کنار تربیت انسان مؤمن، محل تقویت روحیه ایستادگی در برابر ظلم و ستم نیز هست. در این مکان، مؤمنان در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، با یکدیگر پیوند برقرار می‌کنند و در پرتو یاد خدا، روحیه وحدت، همبستگی و مقاومت در آنان تقویت می‌شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین حاج‌علی‌اکبری با اشاره به پیوند میان مسجد، اجتماع مؤمنان و ایستادگی در برابر جبهه کفر، تصریح کرد: خداوند متعال زمینه شکل‌گیری صفوف متحد و منظم جامعه اسلامی را در مسجد فراهم کرده است؛ مکانی که هم محراب عبادت دارد و هم محل اجتماع مؤمنان است.
وی ادامه داد: صفوف نماز جماعت، تمرینی برای نظم، اتحاد و ایستادگی در برابر دشمن است. مؤمنان در کنار یکدیگر و در پرتو یاد خدا، آمادگی لازم را برای حضور مسئولانه در جامعه و دفاع از ارزش‌های اسلامی به دست می‌آورند.
رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور با اشاره به آیات قرآن کریم درباره مسجدی که بر پایه تقوا بنا شده است، اظهار داشت: در آیات مربوط به مسجد طراز، به موضوعاتی اشاره می‌شود که در ادامه، با جهاد، ایثار و تقدیم جان و مال در راه خدا پیوند می‌خورد؛ این ارتباط نشان می‌دهد که مسجد در منظومه قرآنی، تنها محل عبادت نیست، بلکه در شکل‌گیری شخصیت انسان مؤمن و آمادگی او برای مسئولیت‌پذیری در جامعه نیز نقش دارد.
وی افزود: از این منظر، مسجد طراز اسلامی نهادی است که هم انسان مؤمن را تربیت می‌کند، هم در ساختن جامعه اسلامی سهم دارد و هم زمینه حرکت به سوی تمدن اسلامی را فراهم می‌سازد.
نماز جماعت، جلوه اجتماعی جامعه اسلامی است
حجت‌الاسلام والمسلمین حاج‌علی‌اکبری با اشاره به پیام اخیر رهبر انقلاب درباره نماز و مسجد، گفت: در این پیام نیز همان خط روشن فکری که در اندیشه امام راحل و رهبر شهید وجود داشت، در سه عرصه تربیت، جامعه‌پردازی و تمدن‌سازی مورد توجه قرار گرفته است.
وی با بیان اینکه مسجد، نماز جماعت و نماز جمعه از جلوه‌های مهم جامعه اسلامی هستند، اظهار داشت: هنگامی که به جامعه اسلامی نگاه می‌کنیم، باید نشانه‌های ایمان، وحدت، همبستگی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی را در آن مشاهده کنیم.
رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور با اشاره به آیه شریفه «محمد رسول‌الله والذین معه»، به تبیین دو ویژگی جامعه اسلامی پرداخت و تصریح کرد: جامعه اسلامی در برابر جبهه کفر و دشمنان، استوار و باصلابت است و در میان مؤمنان، رحمت، عاطفه، مهرورزی و همدلی جریان دارد.
وی ادامه داد: چنین جامعه‌ای با محدود کردن دین به رفتارهای فردی شکل نمی‌گیرد؛ بلکه باید جلوه‌های ایمان و دینداری در روابط اجتماعی و رفتار جمعی مردم نیز آشکار شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین حاج‌علی‌اکبری تأکید کرد: آنچه از جامعه اسلامی انتظار می‌رود، در نماز جماعت و اجتماع مؤمنان جلوه پیدا می‌کند. نماز جماعت با مسجد پیوند دارد و مسجد نیز محل شکل‌گیری مجموعه‌ای از کارکردهای عبادی، تربیتی و اجتماعی است.
وی افزود: در مسجد، تربیت دینی در کنار مواسات، انفاق، مهرورزی، همدلی و مشارکت اجتماعی قرار می‌گیرد و همین پیوند میان عبادت و مسئولیت اجتماعی است که جایگاه مسجد را در زندگی جامعه اسلامی برجسته می‌کند.
احیای مساجد باید عمران ظاهری و باطنی را هم‌زمان دنبال کند
رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور با تأکید بر ضرورت بازشناسی جایگاه مسجد در جامعه، گفت: باید مسجد را دوباره بشناسیم، به جایگاه آن در زندگی دینی و اجتماعی ایمان بیاوریم و احیای مساجد را با همین نگاه دنبال کنیم.
وی افزود: این رویکرد هم درباره مساجد موجود و هم درباره ساخت مساجد جدید در شهرها و مناطق تازه‌توسعه‌یافته ضرورت دارد. اگر در بخشی از جامعه با کمبود مسجد مواجه هستیم، باید برای ساخت مسجد اقدام کنیم، اما این اقدام نباید تنها به تأمین یک ساختمان برای برگزاری نماز محدود شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین حاج‌علی‌اکبری تصریح کرد: احیای مسجد علاوه بر عمران ظاهری، به عمران معنوی و باطنی آن نیز نیاز دارد؛ یعنی مسجد باید در زندگی مردم حضور مؤثر داشته باشد، به مرکز تربیت دینی تبدیل شود و بتواند در محیط پیرامونی خود نقش فرهنگی و اجتماعی ایفا کند.
وی با اشاره به وجود نمونه‌های موفق در کشور، خاطرنشان کرد: در کنار توجه به مساجد موجود، باید در شهرهای جدید نیز مساجدی با همین ویژگی‌ها ساخته شود تا مسجد از ابتدا به‌عنوان کانون فعالیت‌های عبادی، تربیتی و اجتماعی در ساختار محله جایگاه پیدا کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین حاج‌علی‌اکبری با اشاره به گسترش توجه به مسجد در جامعه، اظهار داشت: تأکیدهای امام راحل و رهبر شهید درباره جایگاه مسجد، زمینه‌ساز توجه بیشتر به احیای این نهاد شده و اکنون حرکت بازگشت به مسجد و تلاش برای آبادانی ظاهری و باطنی آن در حال گسترش است.
وی یکی از اقدامات انجام‌شده در این زمینه را شکل‌گیری قرارگاه‌های مسجد دانست و گفت: حدود سه سال است که با دلالت رهبر شهید و با اجماع نهادهای مرتبط با مسجد، ساختار قرارگاهی این حوزه شکل گرفته است.
رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور افزود: اکنون قرارگاه مرکزی و قرارگاه‌های استانی و شهرستانی مسجد فعالیت می‌کنند و در کنار این ساختار، سند مشترکی نیز با توافق نهادهای مرتبط تدوین شده است.
وی خاطرنشان کرد: شکل‌گیری این ساختار و تدوین سند مشترک، زمینه هماهنگی بیشتر مجموعه‌های مسئول را فراهم کرده و نشان می‌دهد که در زمینه ضرورت توجه به مسجد، وحدت مبنایی و عزم مشترکی میان این نهادها به وجود آمده است.
حجت‌الاسلام والمسلمین حاج‌علی‌اکبری با اشاره به ضرورت شناخت دقیق وضعیت مساجد کشور، اظهار داشت: در یکی از اجلاس‌های نماز، از کمبود اطلاعات درباره مساجد کشور به‌عنوان یکی از مظلومیت‌های این نهاد یاد کردم؛ زیرا بدون برخورداری از اطلاعات دقیق، برنامه‌ریزی مؤثر برای رسیدگی به وضعیت مساجد و تقویت فعالیت‌های آنها دشوار است.
وی افزود: امروز به لطف خداوند، سامانه مرکزی اطلاعات مساجد شکل گرفته و بیش از ۷۵ هزار مسجد در این سامانه ثبت شده‌اند.
رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور تصریح کرد: با راه‌اندازی این سامانه، امکان دسترسی به اطلاعات مساجد و شناخت بهتر وضعیت آنها فراهم شده است و این ظرفیت می‌تواند مبنایی برای برنامه‌ریزی منسجم‌تر، شناسایی نیازها و تقویت نقش مساجد در مناطق مختلف کشور باشد.
۱۰ هزار مسجد برای کنشگری اجتماعی و امدادرسانی آماده شده‌اند
وی در ادامه از آماده‌سازی حدود ۱۰ هزار مسجد برای فعالیت‌های اجتماعی خبر داد و گفت: از میان مساجد ثبت‌شده در سامانه مرکزی، حدود ۱۰ هزار مسجد برای کنشگری اجتماعی، امداد اجتماعی و اقدام در محیط پیرامونی خود آماده شده‌اند.
حجت‌الاسلام والمسلمین حاج‌علی‌اکبری افزود: برای اجرای این برنامه، سهم استان‌ها و شهرستان‌ها مشخص شده است و ائمه جمعه و نمایندگان ولی‌فقیه نیز باید با تمرکز بر مسئولیت‌های تعیین‌شده در استان‌های خود، پیگیری این طرح را دنبال کنند.
وی با تأکید بر اینکه آماده‌سازی این مساجد گام نخست در مسیر فعال‌سازی ظرفیت اجتماعی مسجد است، اظهار داشت: باید با مشارکت مؤمنان، مردم، جوانان و نیروهای بسیجی، زمینه‌ای فراهم شود تا این ۱۰ هزار مسجد در کنار دیگر مساجد کشور به کانون‌هایی زنده، مؤثر، کنشگر و فعال در محیط پیرامونی خود تبدیل شوند.
رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور خاطرنشان کرد: مسجد زمانی می‌تواند نقش واقعی خود را در جامعه ایفا کند که علاوه بر برگزاری نماز و فعالیت‌های عبادی، در شناسایی مسائل محله، رسیدگی به نیازهای مردم و سامان‌دهی فعالیت‌های اجتماعی نیز حضور داشته باشد.
حکمرانی محلی با محوریت مسجد دنبال می‌شود
حجت‌الاسلام والمسلمین حاج‌علی‌اکبری با اشاره به آخرین توصیه رهبر شهید به وی درباره موضوع مسجد، گفت: آخرین سفارشی که رهبر شهید در این زمینه به بنده داشتند، به همین موضوع مربوط می‌شد.
وی با اشاره به طرح حکمرانی محلی با محوریت مسجد افزود: رئیس‌جمهور این ایده را به رهبر شهید ارائه کرده بود و پس از موافقت ایشان، موضوع در جلساتی مورد پیگیری قرار گرفت.
رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور ادامه داد: در ادامه این روند، رهبر شهید از بنده درباره پیشبرد برنامه مشترک با رئیس‌جمهور پرسیدند و بنده نیز توضیح دادم که موضوع را دنبال می‌کنیم.
وی با اشاره به ارتباط این برنامه با طرح ۱۰ هزار مسجد محراب، اظهار داشت: در قالب این طرح، مساجد باید برای فعالیت‌هایی همچون مواسات، خدمت‌رسانی، امداد و نجات و آمادگی در شرایط بحران آماده شوند تا بتوانند در مواقع نیاز، در کنار مردم و در خدمت جامعه باشند.
نماز جماعت، محور فعالیت‌های اجتماعی و محله‌محور مسجد است
حجت‌الاسلام والمسلمین حاج‌علی‌اکبری با تأکید بر پیوند میان اقامه نماز و مسئولیت اجتماعی مسجد تصریح کرد: نکته مهم این است که همه این فعالیت‌ها باید در بستر مدیریت نماز و به‌ویژه نماز جماعت شکل بگیرد.
وی افزود: نماز جماعت زمینه پیوند و همبستگی میان مؤمنان را فراهم می‌کند و افرادی که در کنار یکدیگر نماز می‌خوانند، می‌توانند با تقویت ارتباط و احساس مسئولیت مشترک، برای حل مسائل محله و خدمت به مردم نیز همکاری کنند.
رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور خاطرنشان کرد: مسجد باید چراغ ذکر الهی، تربیت اسلامی، نشر معارف قرآنی، رحمت و مهرورزی و مقاومت و ایستادگی در برابر دشمن را در محله روشن نگه دارد.
وی ادامه داد: تحقق این هدف به همکاری ائمه جمعه، نهادهای مرتبط، مردم، جوانان و همه مؤمنان نیاز دارد تا مساجد بتوانند علاوه بر نقش عبادی، در خدمت‌رسانی، امدادرسانی و تقویت پیوندهای اجتماعی نیز نقش مؤثری ایفا کنند.
مساجد در مسیر شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی نقش‌آفرینی کنند
حجت‌الاسلام والمسلمین حاج‌علی‌اکبری در جمع‌بندی سخنان خود ابراز امیدواری کرد که با هدایت رهبر انقلاب و تداوم تلاش‌های صورت‌گرفته، حرکت به سوی تمدن نوین اسلامی با محوریت مساجد دنبال شود.
وی گفت: مسجد باید هم در تولید و ترویج سبک زندگی اسلامی نقش داشته باشد و هم به‌عنوان یکی از جلوه‌های تمدن اسلامی در جامعه حضور پیدا کند؛ ازاین‌رو، تقویت مساجد و فعال‌سازی ظرفیت‌های تربیتی و اجتماعی آنها باید در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی مورد توجه قرار گیرد.
رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور در بخش پایانی سخنان خود، از طرف نمایندگان ولی‌فقیه و ائمه جمعه کشور از حجت‌الاسلام والمسلمین محسن قرائتی، فعال حوزه ترویج نماز و معارف دینی، قدردانی کرد.
وی با اشاره به سال‌ها فعالیت استاد قرائتی در مسیر ترویج نماز، اظهار داشت: تلاش مستمر ایشان در این عرصه، جلوه‌ای از پایمردی و استقامت در مسیر ترویج معارف دینی به شمار می‌رود.
حجت‌الاسلام والمسلمین حاج‌علی‌اکبری افزود: به نمایندگی از ائمه جمعه کشور، از تلاش‌های ایشان قدردانی می‌کنم و امیدوارم مسیری که با همت وی آغاز شده است، با همراهی مؤمنان و جوانان ادامه یابد و زمینه گسترش فرهنگ نماز و احیای مساجد در کشور بیش از گذشته فراهم شود.
انتهای پیام/
نظر شما