به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، محسن حامدی، تهیه‌کننده، کارگردان و مسئول امور استان‌های جشنواره فیلم مقاومت، شامگاه سه‌شنبه ۲۱ مهرماه، در سی‌و یکمین نشست مجازی هم‌اندیشی و هم‌افزایی فعالان هیئت و کودک که از سوی جامعه ایمانی مشعر با عنوان کودک، مقاومت و تمدن‌سازی برگزار شد، به تبیین حقوق کودک در روایت جنگ و دفاع مقدس با محوریت موضوع از جزیره اپستین تا مدرسه میناب پرداخت.
وی با تأکید بر ضرورت توجه جدی مجموعه‌های فرهنگی و هیئت‌های مذهبی به کودکان و نوجوانان اظهار داشت: فعالیت فرهنگی برای کودک و نوجوان از اثرگذارترین بخش‌های فعالیت یک مجموعه فرهنگی و خانواده است و هیئت‌های مذهبی باید این عرصه را به‌عنوان یکی از اولویت‌های اصلی خود در نظر بگیرند.
حامدی با اشاره به اهمیت تربیت نسل آینده افزود: شهید حسین همدانی با وجود سال‌ها مجاهدت، بر اهمیت فعالیت فرهنگی با کودکان و نوجوانان تأکید داشت و این موضوع نشان می‌دهد که تربیت نسل آینده و سرمایه‌گذاری فرهنگی بر این گروه سنی، جایگاهی اساسی در استمرار مسیر انقلاب و مقاومت دارد.
این تهیه‌کننده و کارگردان با بیان اینکه کودکان و نوجوانان در دوره‌ای حساس از رشد فکری و شخصیتی قرار دارند، خاطرنشان کرد: در این دوره، الگوهای رفتاری، محیط تربیتی و آنچه کودکان مشاهده می‌کنند، در شکل‌گیری نگرش و رفتار آنان نقش مهمی دارد؛ ازاین‌رو، خانواده، مربیان، دوستان و محیط‌های فرهنگی همچون هیئت می‌توانند در جهت‌دهی به شخصیت آنان تأثیرگذار باشند.
وی با اشاره به نقش هیئت‌های مذهبی در تربیت نسل آینده گفت: بسیاری از افراد بخش مهمی از رشد معنوی و فرهنگی خود را در فضای هیئت تجربه کرده‌اند و اکنون نیز این مجموعه‌ها می‌توانند با برنامه‌ریزی هدفمند برای کودکان و نوجوانان، زمینه پرورش نسلی آگاه، متعهد و مسئولیت‌پذیر را فراهم کنند.
حامدی با اشاره به شرایط جنگی و بحران‌های اجتماعی، بر ضرورت افزایش تاب‌آوری خانواده‌ها تأکید کرد و افزود: در شرایط بحران، خانواده‌ها به حمایت فکری، معنوی و تربیتی نیاز دارند و هیئت‌های مذهبی می‌توانند بخشی از این نیاز را تأمین کنند.
وی خطاب به مسئولان هیئت‌های مذهبی تصریح کرد: باید بررسی کنیم که کودکان و مادران چه جایگاهی در تصمیم‌سازی‌ها و تصمیم‌گیری‌های هیئت دارند و آیا برای نیازهای آنان برنامه‌ای مشخص در نظر گرفته شده است یا فعالیت در این حوزه به ایجاد یک فضای محدود برای نگهداری کودکان خلاصه می‌شود.
حقوق مادر و کودک باید در ساختار هیئت دیده شود
حامدی با تأکید بر اینکه توجه به مادر و کودک نباید به برنامه‌های جانبی محدود شود، اظهار داشت: اگر هیئت‌ها برای مادران و کودکان جایگاهی مشخص و متناسب با نیازهای آنان تعریف کنند، می‌توانند در تربیت نسل آینده نقش مؤثرتری ایفا کنند؛ این موضوع تنها به ایجاد مهدکودک محدود نیست، بلکه باید در سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی فرهنگی و شیوه ارتباط هیئت با خانواده‌ها مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: مجموعه‌های فرهنگی نباید منتظر بمانند تا خانواده‌ها و کودکان به هیئت مراجعه کنند، بلکه باید با حضور فعال در میان مردم، شناسایی نیازهای خانواده‌ها و برقراری ارتباط با آنان، زمینه مشارکت و بهره‌مندی از فعالیت‌های فرهنگی را فراهم سازند.
این فعال فرهنگی با اشاره به ضرورت ارتباط مستمر با خانواده‌ها بیان کرد: مسئولان هیئت‌ها باید از وضعیت خانواده‌های پیرامون خود آگاه باشند، به مشکلات آنان رسیدگی کنند و با دعوت از خانواده‌ها، شنیدن دغدغه‌هایشان و حتی حضور در خانه‌های آنان، ارتباطی دوسویه و مبتنی بر اعتماد شکل دهند.
وی با تأکید بر اینکه فعالیت فرهنگی نباید به گروهی خاص محدود شود، خاطرنشان کرد: هیئت‌ها باید همه ظرفیت‌های اجتماعی و فرهنگی محدوده فعالیت خود را در نظر بگیرند و بدون نگاه از بالا به پایین، زمینه حضور و مشارکت خانواده‌های مختلف را فراهم کنند.
حامدی با اشاره به ضرورت بازنگری در شیوه روایت جنگ برای کودکان و نوجوانان گفت: در تولید محتوای فرهنگی و رسانه‌ای درباره جنگ، نباید تنها بر نمایش رنج، آسیب و قربانی‌شدن کودکان تمرکز کرد، بلکه باید روایت‌هایی شکل بگیرد که توانمندی، همدلی، مقاومت، امید و ظرفیت انسانی آنان را نیز نشان دهد.
وی با تأکید بر اهمیت اسطوره‌سازی و معرفی الگوهای مثبت برای نسل جدید اظهار داشت: کودکان و نوجوانان از شخصیت‌هایی که در داستان‌ها، فیلم‌ها و دیگر محصولات فرهنگی با آن‌ها مواجه می‌شوند، تأثیر می‌پذیرند؛ بنابراین، تولیدکنندگان محتوا باید شخصیت‌هایی باورپذیر و اثرگذار خلق کنند تا مخاطب کودک و نوجوان بتواند با آنان ارتباط برقرار کند و از رفتار و منش آن‌ها الگو بگیرد.
مسئول امور استان‌های جشنواره فیلم مقاومت با اشاره به تجربه تولید آثار مرتبط با جنگ ۱۲روزه افزود: در آن دوره، فراخوانی برای دریافت داستان‌های کوتاهی با موضوع افزایش تاب‌آوری مادران و کودکان منتشر شد که با استقبال خوبی مواجه شد و بخشی از آثار در قالب کتاب متنی و صوتی تولید شد.
وی ادامه داد: این داستان‌ها بر پایه تجربه‌های واقعی شکل گرفته بودند، اما نویسندگان با پرداخت مناسب روایت و توصیف دقیق موقعیت‌ها، توانسته بودند تأثیر عاطفی و تربیتی آن‌ها را افزایش دهند؛ چنین تجربه‌هایی نشان می‌دهد که روایت درست و متناسب با مخاطب می‌تواند در تقویت روحیه و افزایش تاب‌آوری خانواده‌ها مؤثر باشد.
حامدی با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت رسانه‌های جدید خاطرنشان کرد: هیئت‌های مذهبی نباید صرفاً مصرف‌کننده محصولات فرهنگی باشند، بلکه باید به تولیدکنندگان محتوای متناسب با نیازهای کودکان و نوجوانان تبدیل شوند و در کنار برنامه‌های سنتی، از قالب‌های متنوع رسانه‌ای و هنری برای ارتباط مؤثر با نسل جدید استفاده کنند.
وی با انتقاد از کم‌توجهی برخی مجموعه‌های فرهنگی به تولیدات اختصاصی کودک و نوجوان اظهار داشت: هیئت‌ها باید سهم تولیدات فرهنگی خود برای این گروه سنی را مشخص کنند و در کنار برنامه‌های مذهبی و مداحی، به تولید آثار داستانی، نمایشی، عروسکی و دیگر قالب‌های متناسب با نیازهای کودکان و نوجوانان بپردازند.
حامدی پیشنهاد کرد: مسئولان هیئت‌ها با بازدید از مجموعه‌های موفق فرهنگی، بررسی تجربه‌های آنان و گفت‌وگو با فعالان این عرصه، زمینه انتقال تجربه و ارتقای کیفیت فعالیت‌های خود را فراهم کنند.
وی با اشاره به تجربه راه‌اندازی مدرسه در کنار یک مجموعه فرهنگی گفت: برای شکل‌گیری این مجموعه، از چند مدرسه ویژه بازدید و تجربه‌های آن‌ها بررسی شد تا بر اساس نیازهای کودکان و نوجوانان، برنامه‌ای متناسب طراحی شود؛ در این مجموعه، فعالیت آموزشی از پیش‌دبستانی تا دبیرستان دنبال شده است تا ارتباط مستمر دانش‌آموزان با محیط فرهنگی برقرار باشد.
این فعال فرهنگی تأکید کرد: فعالیت‌های تربیتی باید عموم مردم را دربرگیرد و محدودکردن خدمات فرهنگی به یک طیف خاص، مانع استفاده از ظرفیت‌های اجتماعی و تربیتی مجموعه‌ها می‌شود.
حامدی با تأکید بر ضرورت آموزش حقوق کودک در خانواده و هیئت‌های مذهبی اظهار داشت: تربیت کودکان نباید تنها به آموزش ادب و احترام محدود شود، بلکه آنان باید متناسب با سن و شرایط خود، شیوه دفاع از حقوق فردی، شناخت موقعیت‌های آسیب‌زا و بیان قاطعانه مخالفت با رفتارهای نادرست را نیز بیاموزند.
وی افزود: کودکان باید بدانند در چه موقعیت‌هایی لازم است از خود محافظت کنند، چگونه به درخواست‌های نادرست پاسخ منفی بدهند و در مواجهه با ظلم یا تعرض به حقوق خود، از بزرگسالان مورد اعتماد کمک بگیرند؛ این آموزش‌ها باید با زبان ساده و متناسب با قدرت درک آنان ارائه شود.
این تهیه‌کننده با اشاره به ظرفیت آموزه‌های دینی در این زمینه بیان کرد: قرآن کریم و سیره اهل‌بیت(ع) می‌توانند مبنای مناسبی برای آموزش مفاهیمی همچون کرامت انسانی، عدالت، دفاع از حق و رعایت حقوق دیگران باشند؛ ین مفاهیم باید به شیوه‌ای قابل فهم برای کودکان و نوجوانان تبیین شوند تا آنان بتوانند در زندگی روزمره از این آموزه‌ها بهره بگیرند.
وی با اشاره به رساله حقوق امام سجاد(ع) خاطرنشان کرد: حق فرزند و مسئولیت والدین از موضوعاتی است که باید در برنامه‌های تربیتی مورد توجه قرار گیرد. خانواده‌ها و مربیان نیز باید کودکان را با حقوق متقابل انسان‌ها آشنا کنند.
حامدی با تأکید بر ضرورت پاسخ‌گویی به پرسش‌های کودکان درباره جنگ و مسائل اجتماعی گفت: والدین و مسئولان هیئت‌ها باید فرصت گفت‌وگو با کودکان را فراهم کنند و به پرسش‌های آنان درباره رویدادهای پیرامونشان پاسخ‌هایی روشن، مستند و متناسب با سنشان بدهند.
وی با اشاره به ضرورت تبیین اصول اخلاقی دفاع برای کودکان و نوجوانان اظهار داشت: باید برای نسل جدید توضیح داده شود که دفاع از مردم و سرزمین با رعایت اصول انسانی و اخلاقی همراه است و رفتار مدافعان با رفتار متجاوزان تفاوت دارد.
حامدی افزود: در آموزش‌های تربیتی می‌توان با مثال‌های ساده، مفاهیمی همچون رعایت حقوق اسیر، کمک به افراد نیازمند و پرهیز از رفتارهای غیرانسانی را توضیح داد تا کودکان با ارزش‌های اخلاقی در شرایط دشوار آشنا شوند.
وی با بیان اینکه روایت دفاع و مقاومت باید برای کودکان قابل فهم باشد، خاطرنشان کرد: لازم است ارتباط میان امنیت جامعه و تلاش مدافعان به زبان متناسب با سن کودکان توضیح داده شود تا آنان درک کنند که حفظ امنیت، امکان تحصیل و برخورداری از زندگی آرام، به مسئولیت‌پذیری و تلاش افراد مختلف وابسته است.
این فعال فرهنگی همچنین بر ضرورت معرفی الگوهای اخلاقی و انسانی به کودکان تأکید کرد و گفت: اگر نسل جدید با منش و رفتار مدافعان و شهدا آشنا شود و چرایی اقدامات آنان را در قالب روایت‌های مناسب درک کند، زمینه شکل‌گیری ارتباط عمیق‌تر با ارزش‌های دفاع و مقاومت فراهم خواهد شد.
مسئول امور استان‌های جشنواره فیلم مقاومت با اشاره به تجربه ارتباط‌گیری فعالان فرهنگی با خانواده‌های پیرامون مجموعه‌های مذهبی اظهار داشت: گاهی خانواده‌هایی وجود دارند که در ابتدا ارتباطی با فعالیت‌های فرهنگی ندارند، اما با گفت‌وگو، حضور در میان آنان و معرفی ظرفیت‌های تربیتی، زمینه مشارکت و همراهی‌شان فراهم می‌شود.
وی افزود: مسئولان هیئت‌ها باید به‌جای قضاوت درباره خانواده‌ها بر اساس ظاهر یا موقعیت اجتماعی، فرصت شناخت متقابل و ارتباط سازنده را فراهم کنند؛ زیرا ارتباط مؤثر می‌تواند زمینه شناسایی استعدادها و تقویت ظرفیت‌های تربیتی خانواده‌ها را فراهم سازد.
این تهیه‌کننده و کارگردان با تأکید بر ضرورت بازتعریف ارکان فعالیت هیئت‌ها گفت: در کنار مسئول هیئت، مداح، روحانی و مخاطبان، مادران و کودکان نیز باید جایگاهی اساسی در برنامه‌ریزی و فعالیت‌های مجموعه داشته باشند؛ توجه به این دو گروه، اقدامی مقطعی نیست، بلکه سرمایه‌گذاری بلندمدت برای تربیت نسل آینده است.
وی با اشاره به موضوع نشست و طرح پرونده جفری اپستین در کنار حوادث مرتبط با کودکان، بر ضرورت شناخت جریان‌ها و سازوکارهای اثرگذار بر افکار عمومی و نسل آینده تأکید کرد.
حامدی با طرح دیدگاه‌های خود درباره پرونده اپستین، این موضوع را فراتر از عملکرد یک فرد دانست و به نقش شبکه‌های قدرت، سرمایه اقتصادی، دانشگاه‌ها، شرکت‌های فناوری و رسانه‌ها در شکل‌دهی به فضای فرهنگی و اجتماعی پرداخت.
وی با اشاره به تأثیر رسانه‌ها و صنعت سرگرمی‌سازی بر افکار عمومی گفت: تولیدکنندگان محتوای فرهنگی باید نسبت به پیامدهای آثار خود و الگوهایی که به کودکان و نوجوانان معرفی می‌کنند، حساس باشند و برای تقویت هویت، آگاهی و قدرت تشخیص نسل جدید برنامه‌ریزی کنند.
این فعال فرهنگی همچنین با اشاره به حوادث مدرسه میناب و جان‌باختن دانش‌آموزان، بر ضرورت توجه به حقوق کودکان در شرایط جنگی تأکید کرد: این موضوع در برنامه‌ریزی فرهنگی و تولید محتوای تربیتی مورد توجه جدی قرار گیرد.
وی اظهار داشت: هیئت‌های مذهبی باید حقوق مادر و کودک را به یکی از ارکان اصلی فعالیت خود تبدیل کنند، برای تولید محتوای متناسب با نیازهای نسل جدید برنامه داشته باشند و با گسترش ارتباط با خانواده‌ها، زمینه تربیت نسلی آگاه، توانمند و برخوردار از قدرت تشخیص را فراهم سازند.
انتهای پیام/
نظر شما