به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجت‌الاسلام محمدعلی مفیدی، استاد حوزه علمیه قم، در اولین نشست مجازی بعثت بانوان با عنوان روایت الهی بانوان جان‌فدا در فاطمیه ۱۴۰۵ که با حضور مبلغان و بانوان فعال فرهنگی در بستر فضای مجازی برگزار شد، با تبیین مبانی بعثت اجتماعی زنان، بر ضرورت بهره‌گیری از الگوی حضرت فاطمه زهرا(س) در شرایط کنونی و نقش‌آفرینی بانوان در تحولات فرهنگی و اجتماعی تأکید کرد.
وی با اشاره به اهمیت ویژه شرایط پس از شهادت رهبر شهید، اظهار داشت: تحولات اخیر، مسئولیت اجتماعی و دینی افراد را وارد مرحله تازه‌ای کرده است و مناسبت‌هایی مانند محرم و فاطمیه نیز باید با رویکردی متناسب با این شرایط مورد توجه قرار گیرند؛در چنین موقعیتی، باید از فرصت‌های پیش‌آمده برای تقویت جریان ولایت و حرکت جامعه در مسیر آرمان‌های دینی و زمینه‌سازی ظهور حضرت ولی‌عصر(عج) بهره گرفت.
الگوی فاطمی؛ برانگیختن جامعه در مسیر حق
استاد حوزه علمیه قم با بیان اینکه شهادت رهبر شهید می‌تواند به نقطه عطفی در تحولات اجتماعی تبدیل شود، افزود: فعالان فرهنگی و مبلغان باید با انگیزه، نشاط و جدیت بیشتری به وظایف خود عمل کنند و در عرصه فرهنگی و اجتماعی، اجازه ندهند جریان ولایت و آرمان‌های الهی تضعیف شود.
حجت الاسلام مفیدی با تأکید بر اینکه موضوع اصلی بحث بعثت بانوان، صرفاً تحول فردی نیست، تصریح کرد: بعثت فردی به معنای برانگیخته‌شدن و تحول درونی یک انسان است؛ اما بعثت اجتماعی به تلاش برای برانگیختن یک جامعه و ایجاد تحول در مقیاس اجتماعی اشاره دارد.
وی توضیح داد: ممکن است حوادثی مانند شهادت شخصیت‌های اثرگذار، افراد بسیاری را متحول کند، اما مرحله مهم‌تر، تبدیل این تحولات فردی به حرکتی فراگیر در جامعه است.
وی با اشاره به سیره حضرت فاطمه زهرا(س) خاطرنشان کرد: حضرت صدیقه طاهره(س) تنها به تحول و حرکت فردی اکتفا نکرد، بلکه در مسیر دفاع از ولایت و روشنگری اجتماعی گام برداشت و برای بیداری جامعه تلاش کرد؛ ازاین‌رو، شناخت الگوی فاطمی برای تبیین نقش زنان در برانگیختگی اجتماعی اهمیت اساسی دارد.
خانواده؛ نقطه آغاز بعثت اجتماعی
این استاد حوزه علمیه قم، خانواده را نخستین عرصه شکل‌گیری بعثت اجتماعی دانست و گفت: حرکت اجتماعی انسان از خانواده آغاز می‌شود و این موضوع را می‌توان در آیات قرآن کریم درباره آفرینش حضرت آدم و همسرش و نیز در سیره پیامبران الهی مشاهده کرد.
وی با اشاره به داستان حضرت ابراهیم(ع) و خانواده ایشان، از جمله ماجرای حضرت هاجر و اسماعیل(ع) و آزمون الهی ذبح، بیان کرد: در سیره پیامبران، بسیاری از مراحل مهم دعوت و حرکت الهی در بستر خانواده شکل گرفته است و این عرصه، زمینه گسترش پیام و اثرگذاری در جامعه را فراهم می‌کند.
حجت الاسلام مفیدی با اشاره به آغاز دعوت پیامبر اکرم(ص) از نزدیکان خود، افزود: خانواده یکی از نخستین و ریشه‌دارترین اجتماعات انسانی است و کسی که می‌خواهد در جامعه اثرگذار باشد، باید نسبت به مسئولیت‌های خانوادگی خود نیز توجه داشته باشد؛نمی‌توان به بهانه فعالیت اجتماعی، وظایف خانوادگی را نادیده گرفت؛ بلکه باید میان مسئولیت‌های فردی، خانوادگی و اجتماعی پیوند برقرار کرد.
وی در ادامه با اشاره به ایمان همسر فرعون، حضرت آسیه(س)، اظهار داشت: قرآن کریم از این بانوی مؤمن به‌عنوان نمونه‌ای برای اهل ایمان یاد می‌کند؛ زنی که در محیطی ناسازگار با ایمان خود زندگی می‌کرد، اما وابستگی خانوادگی مانع ایستادگی او در مسیر حق نشد؛ این الگو نشان می‌دهد که شرایط خانواده لزوماً مانع حرکت ایمانی و انجام مسئولیت‌های دینی نیست.
نقش زن در ایجاد آرامش و استحکام خانواده
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به جایگاه خانواده در الگوی دینی، به نقش زن در ایجاد آرامش و سکونت پرداخت و گفت: همان‌گونه که خانواده در شکل‌گیری اجتماع نقش بنیادی دارد، آرامش و استحکام آن نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ زن در این عرصه می‌تواند نقشی محوری ایفا کند و با ایجاد آرامش، زمینه رشد و حرکت اعضای خانواده را فراهم آورد.
وی با بیان اینکه اضطراب و تنش هر یک از اعضای خانواده می‌تواند بر دیگران اثر بگذارد، افزود: همان‌طور که مردان در مسئولیت‌هایی مانند تأمین معاش نقش دارند، زنان نیز در ایجاد آرامش و استحکام خانواده مسئولیتی مهم بر عهده دارند؛ این نقش در خانواده محدود نمی‌ماند و می‌تواند در مقیاس بزرگ‌تر، یعنی جامعه، نیز اثرگذار باشد.
حجت الاسلام مفیدی خاطرنشان کرد: برای تبیین دقیق نقش زنان در بعثت اجتماعی، باید دو عرصه مهم را بررسی کرد؛ نخست، نقش زن در ایجاد آرامش و تقویت پیوندهای خانوادگی و اجتماعی و دوم، نقش‌آفرینی او در مواجهه با جنگ شناختی و تحولات اجتماعی. این موضوعات نیازمند بررسی دقیق‌تر بر اساس معارف دینی و الگوی حضرت زهرا(س) است.
وی با تأکید بر ظرفیت زنان مؤمن در تحولات اجتماعی، اظهار داشت: در شرایط آخرالزمانی، نقش و توانمندی زنان در عرصه جامعه بیش از گذشته آشکار می‌شود و آنان می‌توانند در جهت‌دهی به تحولات و تغییر مسیر حرکت‌های اجتماعی اثرگذار باشند.
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به نقش حضرت زهرا(س) و حضرت زینب کبری(س) در تاریخ اسلام افزود: نقش‌آفرینی این بانوان نشان می‌دهد که اثرگذاری زنان را نمی‌توان صرفاً با معیارهای ظاهری یا میزان حضور آشکار آنان سنجید؛ بلکه ایمان، اندیشه، استقامت و قدرت تشخیص و اقدام در مسیر حق، از عوامل تعیین‌کننده در این زمینه است.
حجت الاسلام مفیدی با اشاره به حضور زنان در تحولات انقلاب اسلامی و رویدادهای اجتماعی اخیر، تصریح کرد: زنان در بسیاری از حرکت‌های اجتماعی نقش پیش‌برنده دارند و شناخت درست ظرفیت آنان می‌تواند به تقویت جریان‌های فرهنگی و دینی کمک کند؛ در مقابل، باید میان الگوی کنشگری زن در فرهنگ دینی و الگوهای مبتنی بر نمایش ظاهری و جلب توجه تفاوت قائل شد.
کرامت و اندیشه زن؛ معیار اثرگذاری اجتماعی
وی با انتقاد از نگاه ابزاری به زنان در برخی الگوهای فرهنگی غرب، گفت: در برخی عرصه‌های تبلیغاتی، رسانه‌ای و سیاسی، ظاهر زنان و میزان جذابیت بیرونی آنان به معیاری برای دیده‌شدن و موفقیت تبدیل می‌شود؛ درحالی‌که در نگاه دینی، اندیشه، فضائل اخلاقی، کرامت انسانی و توانایی‌های علمی و اجتماعی زن اهمیت دارد.
حجت الاسلام مفیدی تأکید کرد: نقد این رویکرد به معنای نادیده‌گرفتن زنان موفق در جوامع غربی نیست، بلکه ناظر به الگوی غالبی است که گاهی برای حضور اجتماعی زنان، خودنمایی و نمایش ظاهری را به عاملی تعیین‌کننده تبدیل می‌کند.
وی با اشاره به جایگاه زنان عالم و الگوهای دینی، از جمله حضرت فاطمه معصومه(س)، افزود: در فرهنگ اسلامی، ارزش و جایگاه زن به نمایش ظاهری و جلب توجه وابسته نیست؛ بلکه علم، ایمان، عفاف و فضائل اخلاقی می‌تواند زمینه اثرگذاری عمیق اجتماعی را فراهم کند.
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به مفهوم تبرج در معارف اسلامی، خاطرنشان کرد: حضور اجتماعی زنان در چارچوب ارزش‌های دینی به معنای خانه‌نشینی و کنارگذاشتن مسئولیت‌های اجتماعی نیست. احکام مربوط به حجاب و عفاف، با اصل حضور و فعالیت اجتماعی زنان منافاتی ندارد؛ بلکه باید زمینه‌ای برای حضور مسئولانه و اثرگذار آنان در جامعه فراهم شود.
وی افزود: یکی از آسیب‌های فرهنگی آن است که دیده‌شدن در شبکه‌های اجتماعی، تعداد دنبال‌کنندگان یا شهرت رسانه‌ای به معیار اصلی موفقیت زنان تبدیل شود. این نگاه، فعالیت اجتماعی را به نمایش ظاهری محدود می‌کند؛ درحالی‌که اثرگذاری فرهنگی و اجتماعی می‌تواند بدون خودنمایی و بر پایه اندیشه، عفت و کنشگری آگاهانه تحقق یابد.
حجت الاسلام مفیدی با اشاره به حضور زنان با پوشش‌های متفاوت در اجتماعات و حرکت‌های اجتماعی، بر ضرورت توجه هم‌زمان به اصل حمایت از ولایت و اهمیت رعایت احکام دینی تأکید کرد و گفت: در ارزیابی افراد باید میان اصل موضع‌گیری آنان در برابر دشمن و میزان پایبندی‌شان به احکام شرعی تفکیک قائل شد.
وی تصریح کرد: بی‌حجابی و کم‌حجابی از منظر دینی نادرست است و این موضوع نباید کم‌اهمیت تلقی شود؛ اما در مواجهه با افرادی که در دفاع از ولایت و مقابله با دشمن حضور دارند، باید ظرفیت‌های موجود را نیز در نظر گرفت و برای اصلاح رفتارها، رویکردی سنجیده و مؤثر در پیش گرفت.
این استاد حوزه علمیه قم با اشاره به جایگاه ولایت در معارف اسلامی افزود: ولایت یکی از ارکان اساسی اسلام است و نباید در مواجهه با خطاهای افراد، اصل پیوند آنان با جریان حق و ظرفیت همراهی‌شان در دفاع از ارزش‌های دینی نادیده گرفته شود؛ البته این مسئله به معنای تأیید خطاها یا کنارگذاشتن ضرورت اصلاح رفتار نیست.
وی با تأکید بر اینکه حفظ پیوند افراد با جریان دینی و اصلاح ناهنجاری‌ها باید به‌صورت هم‌زمان دنبال شود، اظهار داشت: اگر فردی در کنار همراهی با جریان ولایت، در زمینه‌ای نیز دچار خطا باشد، باید برای اصلاح آن اقدام کرد؛ اما شیوه مواجهه نباید به‌گونه‌ای باشد که فرد از مسیر همراهی با حق و حضور در عرصه اجتماعی فاصله بگیرد.
حجت الاسلام مفیدی با اشاره به ضرورت رعایت شرایط امر به معروف و نهی از منکر، بیان کرد: هدف از نهی از منکر، بازداشتن فرد از رفتار نادرست است؛ بنابراین، در انتخاب شیوه تذکر باید به نتیجه آن توجه کرد؛ اگر شیوه برخورد به‌جای اصلاح رفتار، موجب دورشدن فرد از ارزش‌های دینی و مسئولیت اجتماعی شود، لازم است در روش خود بازنگری کنیم.
وی افزود: این رویکرد به معنای تعطیل‌کردن امر به معروف و نهی از منکر نیست؛ بلکه باید این فریضه در همه عرصه‌ها، از جمله حجاب و عفاف، با رعایت شرایط و با شناخت موقعیت و شیوه مناسب انجام شود؛ تذکر دینی زمانی می‌تواند به اصلاح پایدار بینجامد که با تشخیص درست، حکمت و توجه به پیامدهای رفتار همراه باشد.
این استاد حوزه علمیه قم با تأکید بر ضرورت وحدت اجتماعی، اظهار داشت: وحدت ملی باید در پیوند با ارزش‌های دینی و محوریت ولایت تبیین شود؛ از این منظر، وحدت به معنای کنار هم قرارگرفتن افراد حول ارزش‌ها و اصول مشترک و جلوگیری از تفرقه در برابر دشمن است.
وی با اشاره به تعبیر ایران حرم است که از شهید حاج قاسم سلیمانی نقل شده است، افزود: برای تبیین وحدت باید به مبنای آن توجه کرد؛ زیرا هر نوع اجتماع و توافقی لزوماً مطلوب نیست. در منطق دینی، همبستگی زمانی ارزشمند است که بر محور حق و ارزش‌های الهی شکل بگیرد.
حجت الاسلام مفیدی با اشاره به آیه قرآن کریم درباره چنگ‌زدن همگانی به ریسمان الهی و پرهیز از تفرقه، خاطرنشان کرد: وحدت مطلوب، وحدتی است که بر پایه ارزش‌های مشترک و در مسیر حق شکل بگیرد و زمینه مقابله مؤثر با دشمن و تقویت همبستگی اجتماعی را فراهم کند.
وی با تأکید بر ضرورت توازن میان فعالیت‌های اجتماعی و مسئولیت‌های خانوادگی، اظهار داشت: بعثت فردی با بعثت اجتماعی تفاوت دارد؛ ممکن است فردی در درون خود به تحول رسیده باشد، اما برای ایجاد تحول در جامعه باید از نزدیک‌ترین و بنیادی‌ترین اجتماع، یعنی خانواده، آغاز کند.
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به سیره پیامبران افزود: دعوت و اثرگذاری اجتماعی نباید بهانه‌ای برای نادیده‌گرفتن مسئولیت‌های خانوادگی باشد.؛کسی که در عرصه اجتماعی فعالیت می‌کند، باید برای حفظ ارتباط با خانواده و انجام وظایف خود نیز برنامه داشته باشد.
وی با اشاره به اهمیت معرفی الگوهای موفق زنانه، اظهار داشت: یکی از عوامل مؤثر در گرایش برخی دختران به الگوهای مردانه، معرفی‌نشدن الگوهای موفق زنانه و تبیین‌نشدن ظرفیت‌های زنان در عرصه‌های مختلف است؛ اگر دختران با نمونه‌های برجسته زنان در علم، ایمان، اخلاق و فعالیت اجتماعی آشنا شوند و دریابند که می‌توانند با حفظ هویت زنانه خود به موفقیت دست یابند، زمینه شناخت و اعتماد به توانمندی‌هایشان تقویت خواهد شد.
حجت الاسلام مفیدی در پایان با تأکید بر ضرورت شناخت مسئولیت‌ها در شرایط کنونی، ابراز امیدواری کرد: بانوان و فعالان فرهنگی با بهره‌گیری از معارف دینی و الگوی حضرت فاطمه زهرا(س)، وظایف خود را در عرصه خانواده و جامعه به بهترین شکل انجام دهند و در مسیر تقویت ایمان، حفظ وحدت و دفاع از ارزش‌های الهی گام بردارند.
انتهای پیام/
نظر شما