به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، مراسم یادبود شهید علی لاریجانی، دبیر فقید شورای عالی امنیت ملی، امروز چهارم آبان ماه با حضور خانواده شهید لاریجانی، شهید بهشتی و شهید مطهری و همچنین با حضور سیمایی صراف وزیر علوم و دکتر امید رئیس دانشگاه تهران در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران برگزار شد.
حسین سیمایی صراف وزیر علوم تحقیقات و فناوری در این مراسم با اشاره به ویژگی‌های شخصیتی و فکری این شهید، او را سرمایه‌ای ملی و مظهر عقلانیت در میان چهره‌های سیاسی کشور دانست و بر ضرورت تقویت عقل جمعی و نقش علم در حکمرانی تأکید کرد.
وی با اشاره به سابقه آشنایی و شناخت خود با شهید لاریجانی گفت: در سال ۱۳۹۲، زمانی که مسئولیت ریاست مجلس از سوی این شهید بزرگوار ادامه داشت، یادداشتی کوتاه درباره عملکرد او نوشتم. در آن زمان معاون حقوقی و پارلمانی وزیر علوم بودم و عملکرد ایشان را در صحن مجلس از نزدیک مشاهده می‌کردم.
وزیر علوم ادامه داد: وقتی شهید لاریجانی در سال ۱۳۹۹ مجلس را ترک کرد، یادداشتی با این مضمون نوشتم که «علی لاریجانی رفت» و متأسفم که امروز رفتن او دیگر بازگشتی ندارد.
سیمایی صراف با اشاره به محتوای آن یادداشت افزود: در آن نوشته بودم که طی مدتی که عملکرد دکتر لاریجانی را از نزدیک دنبال می‌کردم، او را شخصیتی مدبر، بافراست، دانشمند و برخوردار از نگاه ملی یافتم. در طول سالیان طولانی ریاست او بر مجلس، با وجود اختلاف‌نظرها و مسائل مختلف، کسی از او بداخلاقی ندید.
وی خاطرنشان کرد: نکته جالب‌تر این بود که با وجود آنکه رشته تحصیلی او فلسفه بود، از فهم حقوقی نیز برخوردار بود. شهید لاریجانی در زیست سیاسی خود تغییر کرد، رشد یافت و به سمت بهبود و پختگی پیش رفت. در آن زمان نوشتم که او اکنون یک سرمایه ملی است و باید از خود بپرسیم با این سرمایه ملی چه باید بکنیم.
وزیر علوم با بیان اینکه ارادتش به شهید لاریجانی روزبه‌روز بیشتر شده بود، اظهار کرد: امروز واقعاً نمی‌دانیم این داغ سنگین را چگونه به خانواده عزیز ایشان تسلیت بگوییم.
سیمایی صراف در ادامه با اشاره به دیدگاه افلاطون درباره ضرورت فیلسوف بودن حاکم برای رساندن جامعه به سعادت گفت: از افلاطون نقل شده است که حاکم باید فیلسوف باشد تا بتواند جامعه را به سعادت برساند؛ اما امروز دیگر بحث فقط درباره حاکم نیست، بلکه موضوع حکمرانی مطرح است. مفهوم حکومت به‌تنهایی برای توضیح آنچه امروز در اداره جوامع اهمیت دارد، کافی نیست و حکمرانی است که می‌تواند بشر را به سمت سعادت هدایت کند.
وی با اشاره به مؤلفه‌های حکمرانی خوب افزود: بانک جهانی مؤلفه‌هایی برای حکمرانی خوب مطرح کرده است که از جمله آنها می‌توان به حاکمیت قانون، مشارکت و شفافیت اشاره کرد؛ اما زیربنای همه این مؤلفه‌ها عقلانیت است؛ ویژگی‌ای که در شهید علی لاریجانی به‌خوبی وجود داشت.
وزیر علوم با اشاره به تاریخ پر فراز و نشیب عقل در میان مسلمانان اظهار کرد: تاریخ عقل در میان مسلمانان، تاریخ پرفرازونشیبی است. از خوارج تا اشاعره، معتزله، اخباریان و اصولیان، سخنان، نحله‌ها و مکتب‌های مختلفی درباره عقل شکل گرفته است.
سیمایی صراف با اشاره به دیدگاه شهید مطهری درباره حضرت علی(ع) گفت: مرحوم شهید مطهری می‌فرماید که علی‌بن‌ابی‌طالب، شهید جدایی دین از عقل است. این تعبیر بسیار عجیب و در عین حال فوق‌العاده است؛ زیرا خوارج اهل جهاد بودند، اما اهل اجتهاد، عدالت و تعقل نبودند.
وی ادامه داد: ما نیز با وجود آنکه در مکتب اصولی قرار داریم و در نظریه برای عقل جایگاه قائلیم، باید از خود بپرسیم که در عمل چه تفاوتی با اخباریان داریم و در عمل، فقه، دین‌شناسی، معرفت‌شناسی و اخلاق چه تفاوتی با اخباریانی داریم که عقل در مکتب آنان جایگاهی نداشت.
وزیر علوم با بیان اینکه فرصت پرداختن تفصیلی به این بحث وجود ندارد، به موضوع امکان اتکا به عقل پرداخت و گفت: یکی از پرسش‌ها این است که وقتی عقل احتمال خطا دارد، چگونه می‌توان به آن اعتماد کرد؟ پاسخ نقضی من این است که آیا فهم نبوی خطا نمی‌کند؟ آیا در نقل نیز دچار خطا نمی‌شویم؟
سیمایی صراف افزود: نقل به دست ما می‌رسد و پس از آن، دور هم جمع می‌شویم تا درباره فهم، استنباط، اجتهاد و انتساب آن به خدا بحث کنیم. بنابراین، احتمال خطا در آنجا نیز وجود دارد و نمی‌توان صرفاً به دلیل احتمال خطا، عقل را کنار گذاشت.
وی با تأکید بر اینکه امروزه احتمال خطای عقل کمتر شده است، اظهار کرد: دلیل این موضوع آن است که وقتی مسئله‌ای را به عقل و عقلا می‌سپاریم، اندیشکده‌ها، پژوهشکده‌ها و آزمایشگاه‌ها آن را بررسی می‌کنند. حتی در علوم انسانی نیز آزمایشگاه‌های تأثیرگذاری وجود دارند که سیاست‌ها و تصمیم‌ها را تحلیل می‌کنند تا مشخص شود هر تصمیم چه آثار و پیامدهایی دارد و اساساً چرا باید به سمتی حرکت کرد و نه به سمت دیگر.
سیمایی صراف با اشاره به فاصله میان تصمیم‌گیری و اجرا خاطرنشان کرد: گاهی در سیاست‌گذاری با کمک عقل جمعی به درکی از مسائل می‌رسیم، اما در مرحله اجرا و عمل، به همان یافته‌ها و تصمیم‌ها پایبند نمی‌مانیم.
وی با یادآوری شخصیت شهید لاریجانی گفت: شهید لاریجانی مظهر عقلانیت و یک سرمایه ملی بود. خوشا به حال او که به دست اشقیا کشته شد. این شهادت بسیار ارزشمند است؛ چراکه در روی کره زمین موجودی بدتر از اسرائیل سراغ نداریم.
نظر شما