گناه، انسان را از حقیقت وجودی خود دور می‌کند

به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، آیت‌الله محمدعلی جاودان روز دوشنبه در جلسه درس اخلاق در حسینیه آیت‌الله مرتضی زاهد، با تأکید بر اینکه اعمال انسان در قیامت آشکار می‌شوند و از او جدا نخواهند شد، گفت: آتش جهنم چیزی جز نتیجه و تجسم اعمال خود انسان نیست و گناهانی که در دنیا مرتکب می‌شویم، در قیامت در برابر چشمانمان قرار می‌گیرند؛ بنابراین، نباید پشیمانی و استغفار را به آن روز موکول کنیم.

وی با اشاره به آثار و پیامدهای ظلم و گناه اظهار کرد: انسان با مخالفت با فرمان خداوند، در حقیقت به خودش ظلم می‌کند. اگر کسی مرتکب غیبت شود، مال دیگری را تصرف کند یا به حقوق دیگران تجاوز کند، پیش از هر چیز به خودش آسیب رسانده است؛ زیرا نتیجه این اعمال در قیامت به خود او بازمی‌گردد.

استاد حوزه علمیه با اشاره به آیات قرآن کریم درباره وضعیت ستمگران در قیامت افزود: در آن روز، اگر کسانی که ظلم کرده‌اند تمام ثروت‌های زمین و حتی به همان اندازه مال و دارایی در اختیار داشته باشند، حاضرند همه آن را برای رهایی از عذاب فدیه بدهند، اما چنین امکانی برای نجات آنان وجود ندارد.

وی با بیان اینکه در قیامت میان انسان و اعمالش فاصله‌ای نیست، تصریح کرد: هر کسی نتیجه کارهایی را که انجام داده است، خواهد دید و به اندازه ذره‌ای به او ظلم نمی‌شود. آنچه در برابر انسان قرار می‌گیرد، همان اعمالی است که در دنیا انجام داده و هیچ چیز از بیرون به او تحمیل نشده است.

آیت‌الله جاودان با اشاره به اینکه برخی انسان‌ها در دنیا از دستورات دیگران پیروی می‌کنند، حتی اگر این دستورات در مخالفت با فرمان الهی باشد، گفت: انسان باید مراقب باشد که در مقام اطاعت، فرمان خداوند را با دستورهای برخلاف آن عوض نکند؛ زیرا مسئولیت رفتار و انتخاب‌های او در نهایت بر عهده خودش است و نمی‌تواند در قیامت نتیجه اعمالش را به گردن دیگران بیندازد.

شهادت اعضای بدن و موجودات در قیامت

وی با اشاره به آیات قرآن درباره شهادت اعضای بدن انسان در قیامت اظهار کرد: در آن روز، چشم، گوش، پوست و دیگر اعضای بدن انسان علیه او شهادت می‌دهند. ممکن است فردی در دنیا تصور کند که گناهی را در خلوت انجام داده و هیچ‌کس از آن باخبر نشده است، اما این تصور نادرست است؛ زیرا خداوند از همه اعمال انسان آگاه است و حتی اعضای بدن او نیز آنچه را انجام داده‌اند، بازگو می‌کنند.

این استاد اخلاق ادامه داد: انسان ممکن است تصور کند کسی رفتار او را ندیده است؛ برای مثال، با چشم خود به نامحرم نگاه کرده یا با گوش خود به موسیقی حرام گوش داده و گمان کرده است که هیچ‌کس از این کار خبر ندارد. اما در قیامت، چشم و گوش و پوست بدن او به سخن درمی‌آیند و درباره آنچه انجام داده است، شهادت می‌دهند.

وی با اشاره به آیه ۲۰ سوره فصلت، که از گواهی گوش‌ها، چشم‌ها و پوست انسان علیه او سخن می‌گوید، افزود: در آن روز، حتی پوست بدن انسان نیز به اذن خداوند زبان می‌گشاید و اعمالی را که انجام داده است، بیان می‌کند. خدایی که در آغاز به انسان قدرت سخن گفتن داده، همان خداوند می‌تواند اعضای بدن او را نیز به سخن درآورد.

آیت‌الله جاودان با تأکید بر اینکه گمان بی‌اطلاعی خداوند از اعمال پنهانی، نوعی بدگمانی به پروردگار است، گفت: انسان نباید تصور کند که خداوند از برخی رفتارها و سخنان او بی‌خبر است. گاهی فرد در خلوت کاری انجام می‌دهد و چون کسی حضور ندارد، خیال می‌کند آن عمل از دید خداوند نیز پنهان مانده است؛ در حالی که خداوند به همه اعمال انسان آگاه است و در قیامت، حقیقت آنها آشکار خواهد شد.

وی افزود: در آن روز، تنها اعضای بدن انسان نیستند که شهادت می‌دهند، بلکه آنچه در اطراف او قرار دارد نیز می‌تواند به اذن خداوند علیه او گواهی دهد. بنابراین، نباید تصور کنیم که چون کسی شاهد رفتار ما نبوده، آن عمل از بین رفته یا فراموش شده است.

نامه اعمال؛ روایت همه رفتارهای انسان

استاد حوزه علمیه با اشاره به ثبت اعمال انسان و آشکار شدن آنها در قیامت اظهار کرد: در آن روز، نامه اعمال انسان در برابرش قرار می‌گیرد و کارهای کوچک و بزرگ او در آن ثبت شده است. انسان با دیدن نامه اعمالش، رفتارهایی را به یاد می‌آورد که شاید در دنیا از آنها غافل بوده یا تصور می‌کرده است به فراموشی سپرده شده‌اند.

وی با بیان اینکه حتی نگاه‌های نادرست و گناهان به ظاهر کوچک نیز در نامه اعمال ثبت می‌شوند، گفت: ممکن است انسان در دنیا گناهی را کوچک بشمارد، اما در قیامت همان عمل را در برابر خود ببیند و از مشاهده نتیجه رفتار خویش پشیمان شود.

آیت‌الله جاودان برای توضیح این موضوع به رسم قماربازی در میان برخی اعراب دوران جاهلیت اشاره کرد و افزود: آنان گاهی در قمار ابتدا برده و غلام خود را به میدان می‌آوردند و پس از باختن آن، دارایی‌های دیگر و حتی خودشان را در معرض قمار قرار می‌دادند؛ تا جایی که ممکن بود همه چیز خود را ببازند. انسان نیز با اعمال نادرست خود، در حقیقت سرمایه وجودی‌اش را از دست می‌دهد و با گناهانش سرنوشت خویش را به خطر می‌اندازد.

توبه و استغفار را به قیامت موکول نکنیم

وی با تأکید بر ضرورت پشیمانی از گناهان در همین دنیا تصریح کرد: اگر انسان در دنیا مرتکب خطا شده است، باید به یاد آن بیفتد، از خداوند طلب آمرزش کند و واقعاً از رفتار خود پشیمان باشد. نباید اجازه دهد پشیمانی به قیامت منتقل شود؛ زیرا در آن روز دیگر فرصت جبران و بازگشت وجود ندارد.

استاد حوزه با اشاره به خاطرات خود از برخی دوستان درگذشته گفت: گاهی انسان با یادآوری افرادی که از دنیا رفته‌اند، به یاد رفتارها و خطاهای خودش نیز می‌افتد. ممکن است به یاد بیاورد که در حق پدر و مادر خود کوتاهی کرده، دل آنان را شکسته یا سخن و رفتار نادرستی داشته است. چنین یادآوری‌هایی باید زمینه‌ای برای توبه و اصلاح رفتار باشد.

وی با بیان اینکه برخی گناهان، مانند گرفتن مال مردم، دروغ گفتن، غصب حقوق دیگران و فریبکاری، پیامدهای سنگینی دارند، افزود: انسان نباید به این اعمال بی‌توجه باشد و تصور کند که با گذشت زمان، آثار آنها از بین می‌رود. اگر حقی از کسی ضایع کرده‌ایم، باید برای جبران آن اقدام کنیم و از خداوند نیز طلب آمرزش داشته باشیم.

آیت الله جاودان با اشاره به تفاوت پاداش اعمال نیک و پیامد گناهان گفت: خداوند برای کارهای نیک، پاداشی چندبرابر در نظر گرفته است؛ برخی اعمال خیر ده برابر و برخی دیگر تا هفتصد برابر پاداش دارند، اما انسان باید بداند که گناهان نیز آثار و پیامدهای خود را به دنبال دارند و اگر در دنیا با توبه و استغفار جبران نشوند، در قیامت با حقیقت آنها روبه‌رو خواهد شد.

وی ادامه داد: آتش جهنم نتیجه اعمال خود انسان است و نباید تصور کرد که خداوند بدون دلیل کسی را گرفتار عذاب می‌کند. اگر انسان در دنیا توبه کند، از رفتار خود پشیمان شود و از خداوند آمرزش بخواهد، راه بازگشت برای او باز است؛ اما اگر با وجود آگاهی از بدی اعمال، هیچ پشیمانی و استغفاری نداشته باشد، در قیامت با نتیجه همان رفتارها مواجه خواهد شد.

هشدار پیامبران درباره پیامد گناهان

این استاد حوزه علمیه در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به جایگاه پیامبران و امامان در هدایت انسان‌ها اظهار کرد: پیامبران الهی و امامان معصوم(ع) نیز انسان هستند؛ غذا می‌خورند، آب می‌نوشند، در میان مردم زندگی می‌کنند و با آنان سخن می‌گویند، اما به دلیل ارتباط و دریافت معارف الهی، از آنچه خداوند در اختیارشان قرار داده آگاه‌اند و مردم را از پیامد رفتارهای نادرست آگاه می‌کنند.

وی افزود: پیامبران و امامان به مردم هشدار داده‌اند که گران‌فروشی، کم‌فروشی، تضییع حقوق دیگران و دیگر رفتارهای نادرست چه عواقبی دارد، اما برخی انسان‌ها به این هشدارها توجه نمی‌کنند و پس از گرفتار شدن در پیامدهای اعمال خود، متوجه حقیقت سخنان آنان می‌شوند.

آیت الله جاودان در پایان بر ضرورت توجه به دستورات الهی و مراقبت از رفتار و گفتار تأکید کرد و یادآور شد: انسان باید پیش از آنکه فرصت زندگی به پایان برسد، اعمال خود را بررسی کند، اگر خطایی مرتکب شده از آن پشیمان شود و با توبه و استغفار درصدد جبران برآید؛ چراکه قیامت روز آشکار شدن حقیقت اعمال است و پشیمانی در آن روز سودی برای بازگشت و جبران نخواهد داشت.

انتهای پیام/