خانم فاطمه پاکروانان، مدیر مدرسه علمیه فاطمیه بردسیر، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در کرمان ضمن تسلیت شهادت حضرت زهرا(س) در مورد برنامه‌های علمی و تبلیغی ایام فاطمیه اظهار داشت: برای ایام فاطمیه پیشنهاد می‌شود یک سلسله جلسه یا کارگاه علمی با عنوان «فاطمیه؛ مکتب بصیرت، معرفت و مقاومت» برگزار شود که مباحث آن در چند محور مستند و جذاب برای مخاطب جوان طراحی گردد.
وی در تشریح محور نخست این دوره گفت: محور معرفتی و اعتقادی به جایگاه حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها در منظومه اعتقادی اسلام اختصاص دارد و شامل تبیین مقام عصمت و منزلت معنوی حضرت زهرا (س)، بررسی نقش حضرت در تبیین جایگاه امامت و ولایت و تحلیل تاریخی و محتوایی خطبه فدکیه با تأکید بر استدلال‌های قرآنی حضرت است.
مدیر مدرسه علمیه فاطمیه بردسیر افزود: در محور تاریخی و پژوهشی، بررسی مستند حوادث پس از رحلت پیامبر اکرم (ص)، بررسی منابع تاریخی و حدیثی واقعه فدک، تحلیل جایگاه سیاسی و اجتماعی حضرت زهرا (س) و بررسی روش احتجاج و مطالبه‌گری حضرت در دفاع از حق مورد توجه قرار می‌گیرد.
پاکروانان تصریح کرد: محور تربیتی و سبک زندگی شامل الگوی همسرداری و تحکیم بنیان خانواده در سیره فاطمی، ساده‌زیستی و مدیریت اقتصادی خانواده، ایثار، انفاق و مسئولیت‌پذیری اجتماعی و تربیت نسل مؤمن، بصیر و مسئولیت‌پذیر است.
وی درباره محور چهارم خاطرنشان کرد: محور تبلیغی و رسانه‌ای به فاطمیه و ضرورت جهاد تبیین در جامعه امروز، تحلیل شبهات تاریخی و اعتقادی در فضای مجازی، مهارت روایتگری مستند از زندگی و شهادت حضرت زهرا (س) و شیوه انتقال معارف فاطمی به نسل نوجوان و جوان می‌پردازد؛ نکته مهم این است که جلسات صرفاً به بیان مصائب تاریخی محدود نشوند، بلکه از تاریخ به معرفت، از معرفت به بصیرت و از بصیرت به مسئولیت اجتماعی برسند.
مدیر مدرسه علمیه فاطمیه بردسیر در پاسخ به این پرسش که چگونه می‌توان از واقعه فاطمیه برای تبیین سبک زندگی فاطمی بهره گرفت، گفت: واقعه فاطمیه تنها یک حادثه تاریخی برای سوگواری نیست، بلکه فرصتی برای بازخوانی یک مکتب جامع تربیتی، اخلاقی، اجتماعی و سیاسی است؛ در این زمینه می‌توان سه محور اساسی را مورد توجه قرار داد.
وی در توضیح محورهای سه‌گانه سبک زندگی فاطمی اظهار داشت: در محور ساده‌زیستی و قناعت، زندگی حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها نشان می‌دهد که ارزش انسان به تجملات و امکانات مادی نیست، بلکه به ایمان، کرامت، معنویت و نوع نگاه او به زندگی است و امروز می‌توان این الگو را در قالب موضوعاتی مانند پرهیز از تجمل‌گرایی، مدیریت مصرف، قناعت و توجه به آرامش خانواده برای نسل جوان تبیین کرد؛ در محور ایثار و مسئولیت‌پذیری اجتماعی، حضرت زهرا (س) الگویی برجسته در انفاق، توجه به نیازمندان و مقدم داشتن دیگران بر خویش هستند و این سیره باید به رفتار اجتماعی تبدیل شود، یعنی طلبه و مبلغ فاطمی در کنار توصیه به ایثار، خود در عرصه خدمت‌رسانی، مواسات، حل مشکلات مردم و دستگیری از نیازمندان پیش‌قدم باشد.
مدیر مدرسه علمیه فاطمیه بردسیر در پایان درباره محور ولایت‌مداری و بصیرت سیاسی گفت: یکی از برجسته‌ترین ابعاد شخصیت حضرت زهرا (س)، دفاع آگاهانه و مسئولانه از جایگاه امامت و ولایت است؛ خطبه فدکیه نشان می‌دهد که حضرت در برابر انحرافات اجتماعی و اعتقادی سکوت نکردند و با استدلال، آگاهی‌بخشی و تبیین حقایق به میدان آمدند، بنابراین باید به نسل جوان آموخت که ولایت‌مداری صرفاً یک شعار نیست، بلکه نیازمند شناخت، بصیرت، آگاهی و مسئولیت‌پذیری در برابر سرنوشت جامعه اسلامی است؛ نتیجه تربیتی آنکه سبک زندگی فاطمی زمانی در جامعه نهادینه می‌شود که از مرحله شناخت و علاقه قلبی عبور کند و در رفتار فردی، خانوادگی و اجتماعی افراد ظهور پیدا کند.
خانم فاطمه پاکروانان با اشاره به اینکه در شرایط کنونی فضای مجازی یکی از مهم‌ترین عرصه‌های شکل‌گیری باورها و نگرش‌های نسل جوان است، اظهار داشت: گاهی یک شبهه تاریخی در قالب یک کلیپ کوتاه یا مطلب بدون منبع منتشر می‌شود و به‌سرعت بر ذهن مخاطب تأثیر می‌گذارد؛ ازاین‌رو مبلغان باید از جایگاه صرفاً انتقال‌دهنده مطالب دینی فراتر رفته و به پژوهشگران و تبیین‌گران معارف اهل‌بیت علیهم‌السلام تبدیل شوند.
وی درباره نقش مبلغان در پاسخ به شبهات فضای مجازی درباره واقعه فاطمیه گفت: مهم‌ترین وظایف مبلغان عبارت‌اند از شناسایی شبهات پرتکرار درباره تاریخ شهادت حضرت زهرا (س)، واقعه هجوم، فدک و مسئله امامت؛ مراجعه به منابع معتبر تاریخی، حدیثی و کلامی و پرهیز از پاسخ‌های احساسی و غیرمستند؛ ارائه پاسخ‌های کوتاه، مستدل، قابل فهم و متناسب با سطح علمی مخاطب؛ تولید محتوای چندرسانه‌ای شامل کلیپ‌های کوتاه، پادکست، پوسترهای علمی و پرسش و پاسخ‌های مجازی؛ و حضور فعال در مدارس، دانشگاه‌ها، جلسات خانگی و محافل فرهنگی برای پاسخ‌گویی به پرسش‌های نسل جوان.
مدیر مدرسه علمیه فاطمیه بردسیر در تشریح مهارت‌های ضروری برای مبلغان خاطرنشان کرد: مهارت منبع‌شناسی و اعتبارسنجی روایات، تسلط نسبی بر تاریخ اسلام و مبانی کلامی شیعه، مهارت گفت‌وگو و مخاطب‌شناسی، سواد رسانه‌ای و شناخت شیوه‌های عملیات روانی، قدرت استدلال، تحلیل و پاسخ‌گویی منطقی و توانایی تبدیل مطالب تخصصی به محتوای ساده و اثرگذار از جمله این مهارت‌ها است.
پاکروانان تصریح کرد: نکته مهم این است که مبلغ نباید صرفاً به دنبال رد شبهه باشد، بلکه باید ریشه شکل‌گیری شبهه را شناسایی کند و به مخاطب قدرت تشخیص و تفکر نقادانه بدهد.
وی با تأکید بر اینکه یکی از ضرورت‌های مهم فعالیت‌های پژوهشی حوزه‌های علمیه، آسیب‌شناسی محتوای دینی و ارتقای سطح اعتبار علمی آثار تبلیغی است، افزود: برخی از مهم‌ترین آسیب‌های محتوای تولیدشده درباره فاطمیه عبارت‌اند از نقل مطالب بدون منبع معتبر؛ گاهی مطالب تاریخی و روایی بدون ذکر نام کتاب، مؤلف یا سند روایت منتشر می‌شوند که راهکار آن الزام به ذکر منابع و ارجاع دقیق در تولیدات علمی و تبلیغی است؛ و استفاده از روایات ضعیف و گزارش‌های تاریخی غیرمعتبر؛ برخی مطالب مشهور در مجالس مذهبی بدون بررسی سند و اعتبار تاریخی تکرار می‌شوند که راهکار آن آموزش روش اعتبارسنجی احادیث و گزارش‌های تاریخی و تفکیک میان گزارش معتبر، مشهور و گزارش مورد اختلاف است.
وی ادامه داد: اغراق و بیان مطالب غیرمستند برای تحریک احساسات نیز از دیگر آسیب‌ها است؛ گاهی تصور می‌شود هرچه مطالب سوزناک‌تر و عاطفی‌تر باشد تأثیرگذاری بیشتری دارد، درحالی‌که استفاده از مطالب غیرمستند می‌تواند به اعتبار مجالس مذهبی آسیب بزند؛ راهکار آن پیوند میان شور و شعور، عاطفه و معرفت و استفاده از مصائب مستند و قابل دفاع است؛ همچنین غلبه نگاه احساسی بر ابعاد معرفتی و اجتماعی فاطمیه از دیگر آسیب‌هاست؛ گاهی شخصیت حضرت زهرا (س) صرفاً از زاویه مصائب ایشان معرفی می‌شود و ابعاد علمی، قرآنی، سیاسی، تربیتی و اجتماعی شخصیت حضرت کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد که راهکار آن بازخوانی جامع شخصیت حضرت بر اساس قرآن، روایات و منابع معتبر تاریخی است.
مدیر مدرسه علمیه فاطمیه بردسیر در پایان گفت: پاسخ‌های غیرعلمی و تند به شبهات نیز از آسیب‌ها است؛ گاهی به جای پاسخ مستدل از ادبیات توهین‌آمیز یا هیجانی استفاده می‌شود که نتیجه آن دور شدن مخاطب از گفت‌وگوی علمی است و راهکار آن تقویت اخلاق گفت‌وگو، استدلال منطقی و آشنایی با دیدگاه‌های مختلف است؛ بازنشر مطالب بدون بررسی صحت محتوا نیز از دیگر آسیب‌هاست؛ سرعت انتشار در فضای مجازی گاهی جایگزین دقت علمی می‌شود که راهکار آن تشکیل گروه پژوهشی و نظارت علمی بر محتوای تولیدشده توسط طلاب و مبلغان پیش از انتشار است.
نظر شما